Adhyaya 314
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 314

Adhyaya 314

ईश्वरदेव्याः संवादे प्रभासखण्डे समुद्रतीरे देवकुलाग्नेय्यां गव्युत्यां स्थितं ‘ऋषितीर्थम्’ इति परमं पुण्यक्षेत्रं निर्दिश्यते। तत् क्षेत्रं परमशोभनं महाप्रभावं च; तत्र पाषाणाकृतयः ऋषयः मानवैर्दृश्यन्ते इति विशेषः, तथा सर्वपापनाशनत्वं स्पष्टं प्रतिपाद्यते। ज्येष्ठमासस्य अमावास्यायां श्रद्धावन्तः स्नानं कुर्युः, विशेषतः पिण्डदानं विधिवत् कर्तव्यमिति कालविधानं कथ्यते। ऋषितोयासंगमे स्नानं श्राद्धं च दुर्लभं महाफलप्रदं मन्यते। ततः गोप्रदानं प्रशस्यते, यथाशक्ति ब्राह्मणभोजनं च विधीयते—तीर्थयात्रा दानधर्मेण अतिथिसत्कारेण च समन्विता भवतीति।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । अथ देवकुलाग्नेय्यां गव्यूत्या तत्र संस्थितम् । समुद्रस्य तटे रम्यमृषितीर्थमनुत्तमम्

ईश्वर उवाच। अथ देवकुलाग्नेय्यां गव्यूत्या तत्र संस्थितम्। समुद्रस्य तटे रम्यम् ऋषितीर्थम् अनुत्तमम्॥

Verse 2

पाषाणाकृतयस्तत्र ऋषयोऽद्यापि संस्थिताः । दृश्यंते मानुषे देवि सर्वपातकनाशनाः

तत्र देवि पाषाणाकृतयः ऋषयः अद्यापि संस्थिताः। मानुषलोके दृश्यन्ते, सर्वपातकनाशनाः॥

Verse 3

तत्र ज्येष्ठे त्वमावास्यां प्राप्यते नाधमैर्न्नरैः । पिंडदानं विशेषेण स्नानं श्रद्धासमन्वितैः

तत्र ज्येष्ठमासेऽमावास्यायां अधमैर्नरैः फलप्राप्तिर्न भवति। श्रद्धायुक्तैस्तु विशेषेण पिण्डदानस्नानाभ्यां फलमवाप्यते॥

Verse 4

ऋषितोयासंगमे तु स्नानं श्राद्धं सुदुर्लभम् । गोप्रदानं प्रशंसंति तत्र ते मुनिपुगवाः । भोजनं ब्राह्मणानां तु यथाशक्त्या प्रदापयेत्

ऋषितोयासङ्गमे तु स्नानं श्राद्धं च सुदुर्लभफलदम्। तत्र मुनिपुङ्गवाः गोप्रदानं प्रशंसन्ति; ब्राह्मणानां भोजनं यथाशक्ति प्रदापयेत्॥

Verse 314

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मूलचंडीशमाहात्म्य ऋषितीर्थसंगममाहात्म्यवर्णनंनाम चतुर्दशोत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे, प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये, मूलचण्डीशमाहात्म्य-ऋषितीर्थसङ्गममाहात्म्यवर्णनं नाम चतुर्दशोत्तरत्रिशततमोऽध्यायः समाप्तः॥