Adhyaya 308

Verse 1

ईश्वर उवाच । तस्मान्नारायणात्पूर्वे किंचिदीशानसंस्थितम् । मूलचण्डीशनाम्ना तु विख्यातं भुवनत्रयं

ईश्वर उवाच—तस्मान्नारायणात्पूर्वं किञ्चिदीशानसंस्थितम्। मूलचण्डीशनाम्ना तु विख्यातं भुवनत्रयम्॥

Verse 2

यत्र लिंगं पुराऽस्माकं पातितं त्वृषिभिः प्रिये । क्रोधरक्तेक्षणैर्देवि मूलचण्डीशता गतम्

प्रिये, यत्र पुराऽस्माकं लिङ्गं ऋषिभिः पातितम्। देवि, क्रोधरक्तेक्षणैर्मूलचण्डीशतां गतम्॥

Verse 3

आद्यं लिंगोद्भवं देवि ऋषिकोपान्निपातितम् । ये केचिदृषयस्तत्र देवदारुवने स्थिताः

देवि, आद्यं लिङ्गोद्भवं ऋषिकोपान्निपातितम्। ये केचिदृषयस्तत्र देवदारुवने स्थिताः॥

Verse 4

कालांतरे महादेवि अहं तत्र समागतः । तेषां जिज्ञासया देवि ततस्ते रोषिता भवन् । शप्तस्ततोऽहं देवेशि चक्रुर्मे लिंगपातनम्

कालान्तरे महादेवि अहं तत्र समागतः। तेषां जिज्ञासया देवि ततस्ते रोषिता अभवन्। शप्तस्ततोऽहं देवेशि चक्रुर्मे लिङ्गपातनम्॥

Verse 5

देव्युवाच । रोषोपहतसद्भावाः कथमेते द्विजातयः । संजाता एतदाख्याहि परं कौतूहलं मम

देव्युवाच—रोषोपहतसद्भावाः कथमेते द्विजातयः। संजाता एतदाख्याहि परं कौतूहलं मम॥

Verse 6

ईश्वर उवाच । डिंडि रूपः पुरा देवि भूत्वाऽहं दारुके वने । ऋषीणामाश्रमे पुण्ये नग्नो भिक्षाचरोऽभवम् । भिक्षंतमाश्रमे दृष्ट्वा ताः सर्वा ऋषियोषितः

ईश्वर उवाच—पुरा देवि डिंडिरूपोऽहं दारुके वने गतः। ऋषीणां पुण्याश्रमे नग्नो भिक्षाचरोऽभवं; भिक्षन्तं मां दृष्ट्वा ताः सर्वा ऋषियोषितः।

Verse 7

कामस्य वशमापन्नाः प्रियमुत्सृज्य सर्वतः । तमूर्ध्वलिंगमालोक्य जटामुकुटधारिणम्

कामवशमापन्नास्ताः सर्वतः प्रियमुत्सृज्य। तमूर्ध्वलिङ्गमालोक्य जटामुकुटधारिणम्॥

Verse 8

भिक्षंतं भस्मदिग्धांगं झषकेतुमिवापरम् । विक्षोभिताश्च नः सर्वे दारा एतेन डिंडिना

भिक्षन्तं भस्मदिग्धाङ्गं झषकेतुमिवापरम्। विक्षोभिताश्च नः सर्वे दारा एतेन डिंडिना॥

Verse 9

तस्माच्छापं च दास्याम ऋषयस्ते तदाऽब्रुवन् । ततः शापोदकं गृह्य संध्यात्वाऽथ तपोधनाः

तस्माच्छापं च दास्याम इति ऋषयस्तदाऽब्रुवन्। ततः शापोदकं गृह्य संध्यात्वाऽथ तपोधनाः॥

Verse 10

अस्य लिंगमधो यातु दृश्यते यत्सदोन्नतम् । इत्युक्ते पतितं लिंगं तत्र देवकुले मम

अस्य लिङ्गमधो यातु दृश्यते यत्सदोन्नतम्। इत्युक्ते पतितं लिङ्गं तत्र देवकुले मम॥

Verse 11

मूलचण्डीशनाम्ना तु विख्यातं भुवनत्रये । तल्लिंगं पतितं दृष्ट्वा कोपोपहतचेतसः । पुनर्हंतुं समारब्धा डिंडिनं ते तपोधनाः

तल्लिङ्गं मूलचण्डीशनाम्ना त्रिषु लोकेषु विख्यातमभवत्। तल्लिङ्गं पतितं दृष्ट्वा ते तपोधनाः कोपोपहतचेतसः पुनर्दिंडिनं हन्तुं समारब्धाः।

Verse 12

वृसिकापाणयः केचित्कमंडलुधराः परे । गृहीत्वा पादुकाश्चान्ये तस्य धावंति पृष्ठतः

केचित् वृषिकापाणयः, परे कमण्डलुधराः; अन्ये पादुकाः गृहीत्वा तस्य पृष्ठतो धावन्ति।

Verse 13

डिंडिश्चांतर्हितो भूत्वा त्वामुवाच सुमध्यमाम् । रोषोपहतचेतस्कान्पश्यैतांस्त्वं तपोधनान्

डिंडिश्चान्तर्हितो भूत्वा त्वामुवाच सुमध्यमाम्— ‘पश्यैतान् रोषोपहतचेतस्कान् तपोधनान्।’

Verse 14

एतस्मात्कारणाद्देवि तव वाक्यान्मयाऽनघे । न कृतोऽनुग्रहस्तेषां सरोषाणां तपस्विनाम्

एतस्मात् कारणात् देवि, तव वाक्यान्मया अनघे, सरोषाणां तपस्विनां तेषामनुग्रहः न कृतः।

Verse 15

अत्रांतरे ते मुनयो ह्यपश्यंतो हि डिंडिनम् । निरानंदं गताः सर्वे द्रष्टुं देवं पितामहम्

अत्रान्तरे ते मुनयो डिंडिनम् अपश्यन्तः सर्वे निरानन्दं गताः पितामहं देवं द्रष्टुं जग्मुः।

Verse 16

तं दृष्ट्वा विबुधेशानं विरंचिं विगतज्वरम् । प्रणम्य शिरसा सर्व ऋषयः प्राहुरंजसा

तं विबुधेशानं विरञ्चिं ज्वरवर्जितं दृष्ट्वा सर्वे ऋषयः शिरसा प्रणम्य तं प्रति ऋज्व्या वाचा प्रोचुः।

Verse 17

भगवन्डिंडि रूपेण कश्चिदस्ति तपोधनः । विध्वंसनाय दाराणां प्रविष्टः किल भिक्षितुम्

भगवन्, डिण्डिरूपेण कश्चित् तपोधनः किल भिक्षार्थं प्रविष्टः, दाराणां विध्वंसनाय च प्रवृत्त इति श्रूयते।

Verse 18

शप्तोऽस्माभिस्तु दुर्वृत्तस्तस्य लिंगं निपातितम् । तस्मिन्निपतितेऽस्माकं तथैव पतितानि च

अस्माभिः स दुर्वृत्तः शप्तः; तस्य लिङ्गं निपातितम्। तस्मिन् निपतिते अस्माकमपि तथैव पतितानि।

Verse 19

गतोऽसौ कारणात्तस्मात्तल्लिंगे पतिते वयम् । निरानंदाः स्थिताः सर्व आचक्ष्वैतद्धि कारणम्

तस्मात् कारणात् स गतोऽभूत्; तल्लिङ्गे पतिते वयं सर्वे निरानन्दाः स्थिताः। एतस्य कारणं सत्यं नः ब्रूहि।

Verse 20

ब्रह्मोवाच । अशोभनमिदं कार्यं युष्माभिर्यत्कृतं महत् । रुद्रस्यातिसुरूपस्य सेर्ष्या ये हन्तुमुद्यताः

ब्रह्मोवाच—युष्माभिरिदं महत् कार्यम् अशोभनं कृतम्; ये यूयं सेर्ष्याः सन्तो रुद्रं अतिसुरूपं हन्तुमुद्यताः।

Verse 21

आसुरीं दानवीं दैवीं यक्षिणीं किंनरीं तथा । विद्याधरीं च गन्धर्वीं नागकन्यां मनोरमाम् । एता वरस्त्रियस्त्यक्त्वा युष्मदीयासु तास्वपि

आसुरीं दानवीं दैवीं यक्षिणीं किंनरीं तथा । विद्याधरीं च गन्धर्वीं नागकन्यां मनोहराम् । एताः वरस्त्रियस्त्यक्त्वा युष्मदीयासु तास्वपि कथं रमेत् ॥

Verse 22

आह्लादं कुरुते सर्वे नैव जानीत भो द्विजाः । त्रैलोक्यनायकां सर्वां रूपातिशयसंयुताम्

सर्वे जनाः तस्यां रमन्ते, भो द्विजाः, यूयं तु नैव जानीथ । सा त्रैलोक्यनायिका सर्वा रूपातिशयसंयुता ॥

Verse 23

तां त्यक्त्वा मुनिपत्नीनामाह्लादं कुरुते कथम् । तया रुद्रो हि विज्ञप्त ऋषीणां कुर्वनुग्रहम्

तां त्यक्त्वा मुनिपत्नीनां कथं स आह्लादं कुर्यात्? तया हि रुद्रो विज्ञप्तः, ऋषीणामनुग्रहं कृतवान् ॥

Verse 24

तेन वाक्येन पार्वत्या जिज्ञासार्थं कृतं मनः । चतुर्द्दशविधस्यापि भूतग्रामस्य यः प्रभुः

तेन वाक्येन पार्वत्याः मनो जिज्ञासार्थं प्रवृत्तम् । यः चतुर्दशविधस्यापि भूतग्रामस्य प्रभुः सः ॥

Verse 25

स शप्तो डिंडिरूपस्तु भवद्भिः करणेश्वरः । तच्छापाच्छप्तमेवैतत्समस्तं तद्गुणास्पदम् । देवतिर्यङ्मनुष्याणां निरानंदमिति स्थितम्

भवद्भिः शप्तः स करणेश्वरो डिंडिरूपधृक् । तच्छापात् समस्तमेतत् तद्गुणास्पदं शप्तमेवाभवत्; देवतिर्यङ्मनुष्याणां निरानन्दत्वं स्थितम् ॥

Verse 26

शापेनानेन भवतां महा दोषः प्रजायते । आराध्यं नान्यथा लिंगमुन्नतिं यात्यधोगतम्

शापेनानेन भवतां महा दोषः प्रजायते । आराध्यं नान्यथा लिंगमुन्नतिं यात्यधोगतम्

Verse 27

एवमुक्तेऽथ देवेन विप्रा ऊचुः पितामहम् । द्रष्टव्यः कुत्र सोऽस्माभिः कथयस्व यथास्थितम्

एवमुक्तेऽथ देवेन विप्रा ऊचुः पितामहम् । द्रष्टव्यः कुत्र सोऽस्माभिः कथयस्व यथास्थितम्

Verse 28

ब्रह्मोवाच । आस्ते गजस्वरूपेण कुबेराश्रमसंस्थितः । तत्र गत्वा तमासाद्य तोषयध्वं पिनाकिनम्

ब्रह्मोवाच । आस्ते गजस्वरूपेण कुबेराश्रमसंस्थितः । तत्र गत्वा तमासाद्य तोषयध्वं पिनाकिनम्

Verse 29

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य सर्वे ते हृष्टमानसाः । गंतुं प्रवृत्ताः सहसा कोटिसंख्यास्तपोधनाः

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य सर्वे ते हृष्टमानसाः । गंतुं प्रवृत्ताः सहसा कोटिसंख्यास्तपोधनाः

Verse 30

चिंतयंतः शुभं देशं द्रष्टुं तं गजरूपिणम् । रुद्रं पितामहाख्यातं कुबेराश्रमवासिनम्

चिंतयंतः शुभं देशं द्रष्टुं तं गजरूपिणम् । रुद्रं पितामहाख्यातं कुबेराश्रमवासिनम्

Verse 31

क्षुत्कामकंठास्तृषितान्गौरी मत्वा तपोधनान् । आदाय गोरसं तेषां कारुण्यात्सा पुरः स्थिता

क्षुत्कामकण्ठान् तृषितान् तपोधनान् मुनीन् मत्वा गौरी करुणया तेषां गोरसं आदाय पुरतः स्थिता।

Verse 32

असितां कुटिलां स्निग्धामायतां भुजगीमिव । वेणीं शिरसि बिभ्राणा गौरी गोरससंयुता

असितां कुटिलां स्निग्धामायतां भुजगीमिव वेणीं शिरसि बिभ्राणा गौरी गोरससंयुता।

Verse 33

सा तानाह मुनीन्सर्वान्यन्मया पर्वताहृतम् । कपित्थफलसंगंधं गोरसं त्वमृतोपमम्

सा तान् सर्वान् मुनीन् आह—यन्मया पर्वताहृतं कपित्थफलसुगन्धं गोरसं त्वमृतोपमम्।

Verse 34

तयैवमुक्ता विप्रास्तु आहुस्तां विपुलेक्षणाम् । स्नात्वा च सर्वे पास्यामो गोरसं तु त्वयाहृतम्

तयैवमुक्ता विप्रास्तु आहुः तां विपुलेक्षणाम्—स्नात्वा च सर्वे पास्यामो गोरसं तु त्वयाहृतम्।

Verse 35

ततः श्रुत्वा तथा देव्या स्नानार्थं तीर्थमुत्तमम् । तप्तोदकेनसंपूर्णं कृतं कुण्डं मनोरमम्

ततः श्रुत्वा तथा देव्या स्नानार्थं तीर्थमुत्तमम् । तप्तोदकेन सम्पूर्णं कृतं कुण्डं मनोरमम्॥

Verse 36

तत्र ते संप्लुताः सर्वे विमुक्ता विपुलाच्छ्रमात् । कृताऽह्ना गोरसस्वैव पानार्थं समुपस्थिताः

तत्र सर्वे संप्लुताः सन्तो विपुलाच्छ्रमाद्विमुक्ताः । कृताह्नाः पश्चाद्गोरसपानार्थं समुपस्थिताः ॥

Verse 37

पत्रैर्दिवाकरतरोर्विधाय पुटकाञ्छुभान् । उपविश्य क्रमात्सर्वे ते पिबंति स्म गोरसम्

दिवाकरतरुपत्रैः शुभान् पुटकान् विधाय ते । उपविश्य क्रमात्सर्वे गोरसं पिबन्ति स्म ॥

Verse 38

गोरसेन तदा तेषाममृतेनेव पूरितान् । बुभुक्षितानां पुटकान्मुनीनां तृप्तिकारणात्

तदा तेषां पुटकाः सर्वे गोरसेनामृतेनेव पूरिताः । बुभुक्षितमुनीनां तृप्तिहेतुरभूवन् ॥

Verse 39

पुनः पूरयते गौरी पीत्वा ते तृप्तिमागताः । क्षुत्तृषाश्रमनिर्मुक्ताः पुनर्जाता इव स्थिताः

पुनः पुनर्गौरी पुटकान् पूरयामास; ते पीत्वा तृप्तिमागताः । क्षुत्तृषाश्रमनिर्मुक्ताः पुनर्जाता इव स्थिताः ॥

Verse 40

स्वस्थचित्तैस्ततो ज्ञात्वा नेयं गोपालिसंज्ञिका । अनुग्रहार्थमस्माकं गौरीयं समुपागता

ततः स्वस्थचित्तैस्ते ज्ञातवन्तो—नेयं गोपालिसंज्ञिका । अस्माकमनुग्रहार्थं स्वयमेव गौरी समुपागता ॥

Verse 41

प्रणम्य शिरसा सर्वे तामूचुस्ते सुमध्यमाम् । उमे कथय कुत्रस्थं द्रक्ष्यामो रुद्रमेकदा

सर्वे शिरसा प्रणम्य तां सुमध्यमामूचुः— “उमे, रुद्रः कुत्र वसति? येन वयं कदाचिदेकवारं तं द्रष्टुं शक्नुमः।”

Verse 42

तथोक्तास्ते महात्मानस्तं पश्यत महागजम् । गजतां च समासाद्य संचरंतं महाबलम्

तथोक्तास्ते महात्मानः— “तं महागजं पश्यत; गजतां समासाद्य स महाबलः संचरति।”

Verse 43

भवद्भिर्निजभक्त्यायं संग्राह्यो हि यथासुखम् । ते तद्वचनमासाद्य समेत्यैकत्र च द्विजाः

“भवद्भिर्निजभक्त्या अयं यथासुखं संग्राह्यः।” इति तद्वचनं श्रुत्वा द्विजाः सर्वे एकत्र समेत्य स्थिताः।

Verse 44

पवित्रास्तं गजं द्रष्टुं भावितेनांतरात्मना । यत्रैकत्र स्थिता विप्रास्तत्र तीर्थं महोदयम् । संगमेश्वरसंज्ञं तु पूर्वं सर्वत्र विश्रुतम्

पवित्रान्तःकरणाः, भावितान्तरात्मानः, तं गजं द्रष्टुं यत्रैकत्र विप्राः स्थिताः— तत् तीर्थं महोदयम्; पूर्वं सर्वत्र ‘संगमेश्वर’ इति विश्रुतम्।

Verse 45

ततस्तस्मात्प्रवृत्तास्ते द्रष्टुकामा महागजम् । कुंडिकाः संपरित्यज्य संनह्यात्मानमात्मना

ततः तस्मात् ते महागजं द्रष्टुकामाः प्रवव्रजुः; कुंडिकाः संपरित्यज्य, आत्मना आत्मानं संनह्य दृढनिश्चयाः।

Verse 46

यत्र ताः कुंडिकास्त्यक्तास्तत्तीर्थं कुण्डिकाह्वयम् । सर्वपापहरं पुंसां दृष्टाऽदृष्टफलप्रदम्

यत्र ताः कुण्डिकाः त्यक्ताः तत्तीर्यं कुण्डिकाह्वयम् । सर्वपापहरं पुंसां दृष्टादृष्टफलप्रदम् ॥

Verse 47

कुबेरस्याश्रमं प्राप्य ततस्ते मुनिसत्तमाः । नालिकेरवनीसंस्थं ददृशुस्तं द्विपं तदा

कुबेरस्याश्रमं प्राप्य ततस्ते मुनिसत्तमाः । नालिकेरवनीसंस्थं ददृशुस्तं द्विपं तदा ॥

Verse 48

करे ग्रहीतुमारब्धाः स्वकरैर्हृष्टमानसाः । गजस्तान्करसंलग्नान्विचिक्षेप तपोधनान्

करे ग्रहीतुमारब्धाः स्वकरैर्हृष्टमानसाः । गजस्तान्करसंलग्नान्विचिक्षेप तपोधनान् ॥

Verse 49

काश्चिदंगसमालग्नान्समंताद्भयवर्जितान् । एवं स तैः पुनः सर्वैर्मशकैरिव चेष्टितम्

काश्चिदङ्गसमालग्नान्समन्ताद्भयवर्जितान् । एवं स तैः पुनः सर्वैर्मशकैरिव चेष्टितम् ॥

Verse 50

क्रीडां करोति विविधां वनसंस्थो हरद्विपः । तद्रूपं संपरित्यज्य रुद्रो रौद्रगजात्मकम्

क्रीडां करोति विविधां वनसंस्थो हरद्विपः । तद्रूपं संपरित्यज्य रुद्रो रौद्रगजात्मकम् ॥

Verse 51

पुनरन्यच्चकारासौ डिंडिरूपं मनोरमम् । जयशब्दप्रघोषेण वेदमङ्गलगीतकैः

पुनरपि स मनोरमं डिण्डिरूपमन्यदधत्त, जयजयशब्दप्रघोषैः वेदमङ्गलगीतकैश्च समन्तात्।

Verse 52

उन्नामितं पुनस्तेन यत्र लिंगं महोदयम् । तदुन्नतमिति प्रोक्तं स्थानं स्थानवतां वरम्

यत्र तेन पुनर्लिङ्गं महोदयमुन्‍नामितं, तत्स्थानं ‘उन्नतम्’ इति प्रोक्तं स्थानवतां वरम्।

Verse 53

गजरूपधरस्तत्र स्थितः स्थाने महाबलः । गणनाथस्वरूपेण ह्युन्नतो जगति स्थितः

तत्र स गजरूपधरः महाबलः स्थाने स्थितः; गणनाथस्वरूपेण ह्युन्नतो जगति प्रतिष्ठितो वर्तते।

Verse 54

डिंडिरूप धरो भूत्वा रुद्रः प्राह तपोधनान् । यन्मया भवतां कार्यं कर्तव्यं तदिहोच्यताम्

डिण्डिरूपधरो भूत्वा रुद्रः तपोधनान् प्राह—“यन्मया भवतां कार्यं कर्तव्यं तदिहोच्यताम्।”

Verse 55

एवमुक्तस्तु तैरुक्तः सर्वज्ञानक्रियापरैः । सानन्दाः प्राणिनः संतु त्वत्प्रसादात्पुरा यथा

एवमुक्तस्तु तैः सर्वज्ञानक्रियापरैः प्रत्युक्तः—“त्वत्प्रसादात् प्राणिनः सानन्दाः सन्तु, पुरा यथा।”

Verse 56

क्षंतव्यं देवदेवेश कृतं यन्मूढमानसैः । त्वत्प्रसादात्सुरेशान तत्त्वं सानुग्रहो भव

क्षन्तव्यं देवदेवेश, यत्कृतं मूढमानसैः। त्वत्प्रसादात् सुरेशान, सानुग्रहो भव तत्त्वतः॥

Verse 57

एवमस्त्विति तेनोक्तास्ते सर्वे विगतज्वराः । तल्लिंगानुकृतिं लिंगमीजिरे मुनयस्तथा । चक्रुस्ते मुनयः सर्वे स्तुतिं विगतमत्सराः

एवमस्त्विति तेनोक्ताः सर्वे ते विगतज्वराः। तल्लिङ्गानुकृतिं लिङ्गं मुनयस्तेऽप्यपूजयन्॥ विगतमत्सराः सर्वे स्तुतिं चक्रुर्महर्षयः॥

Verse 58

क्षमस्व देवदेवेश कुर्वस्माकमनुग्रहम् । अस्मिंल्लिंगे लयं गच्छ मूलचण्डीशसंज्ञके । त्रिकालं देवदेवेश ग्राह्या ह्यत्र कला त्वया

क्षमस्व देवदेवेश, कुर्वस्माकमनुग्रहम्। अस्मिंल्लिङ्गे लयं गच्छ मूलचण्डीशसंज्ञके॥ त्रिकालं देवदेवेश, ग्राह्या ह्यत्र कला त्वया॥

Verse 59

ईश्वर उवाच । चण्डी तु प्रोच्यते देवी तस्या ईशस्त्वहं स्मृतः । तस्य मूलं स्मृतं लिंगं तदत्र पतितं यतः

ईश्वर उवाच। चण्डीति प्रोच्यते देवी, तस्या ईशस्त्वहं स्मृतः। तस्य मूलं स्मृतं लिङ्गं, यदत्र पतितं पुरा॥

Verse 60

तस्मात्तन्मूल चण्डीश इति ख्यातिं गमिष्यति वा । पीकूपतडागानां शतैस्तु विपुलैरपि

तस्मात्तन्मूलचण्डीश इति ख्यातिं गमिष्यति। पीकूपतडागानां शतैरपि विपुलैरिह॥

Verse 61

कृतैर्यज्जायते पुण्यं तत्पुण्यं लिंगदर्शनात् । ब्रह्माण्डं सकलं दत्त्वा यत्पुण्यफलमाप्नुयात्

कृतैः कर्मभिर्यत्पुण्यं जायते, तत्पुण्यं केवलं लिङ्गदर्शनादेव लभ्यते। ब्रह्माण्डं सकलं दत्त्वा यत्पुण्यफलमाप्नुयात्, तदपि तत्रैव सुलभम्॥

Verse 62

तत्पुण्यं लभते देवि मूलचण्डीशदर्शनात् । तत्र दानानि देयानि षोडशैव नरोत्तमैः

तत्पुण्यं लभते देवि मूलचण्डीशदर्शनात्। तत्र षोडशप्रकाराणि दानानि नरोत्तमैर्देयानीति॥

Verse 63

एवं तद्भविता सर्वं यन्मयोक्तं द्विजोत्तमाः । यात दारुवनं विप्राः सर्वे यूयं तपोधनाः । मया सर्वे समादिष्टा यात दारुवनं द्विजाः

एवं सर्वं भविष्यति यन्मयोक्तं द्विजोत्तमाः। यात दारुवनं विप्राः सर्वे यूयं तपोधनाः। मया सर्वे समादिष्टा यात दारुवनं द्विजाः॥

Verse 64

ततस्तु संप्राप्य महद्वचो मम सर्वे प्रहृष्टा मुनयो महोदयम् । गत्वा च तद्दारुवनं महेश्वरि पुनश्च चेरुः सुतपस्तपोधनाः

ततो मम महद्वचः संप्राप्य सर्वे मुनयः प्रहृष्टा अभवन्, हे महेश्वरि। गत्वा च तद्दारुवनं तपोधनाः सुतपः पुनश्च चेरुः॥

Verse 65

एतस्मात्कारणाद्देवि मूलचण्डीशसंज्ञितम् । लिंगं पापहरं नृणामर्द्धचन्द्रेण भूषितम्

एतस्मात्कारणाद्देवि लिङ्गं मूलचण्डीशसंज्ञितम्। तत् नृणां पापहरं, अर्द्धचन्द्रेण भूषितं च॥

Verse 66

दोहनी दुग्थदानेन मुनीनां तृषितात्मनाम् । श्रमापहारं यद्देवि त्वया कृतमनुत्तमम् । तत्तप्तोदकनाम्ना वा अभूत्कुण्डं धरातले

दोहनीदुग्धदानयोगेन तृषितात्मनामृषीणां श्रमापहारकं यदनुत्तमं कर्म त्वया देवि कृतम्। तत्स्थानं धरातले ‘तप्तोदक’नामकं कुण्डमभवत्॥

Verse 67

ऋषितोयाजले स्नात्वा चण्डीशं यः प्रपूजयेत् । स प्रचण्डो भवेद्भूमौ भुवनानामधीश्वरः

ऋषितोयाजले स्नात्वा यश्चण्डीशं समर्चयेत्। स भूमौ प्रचण्डो भवेद् भुवनानामधीश्वरः॥

Verse 68

एतत्संक्षेपतो देवि माहात्म्यं कीर्तितं तव । मूलचण्डीशदेवस्य श्रुतं पातकनाशनम्

एतत्संक्षेपतो देवि तव माहात्म्यं प्रकीर्तितम्। मूलचण्डीशदेवस्य श्रवणं पातकनाशनम्॥

Verse 308

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये तप्तोदककुण्डोत्पत्तौ मूलचण्डीशोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टोत्तर त्रिशततमोऽध्यायः

इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये तप्तोदककुण्डोत्पत्तौ मूलचण्डीशोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनं नामाष्टोत्तरत्रिशततमोऽध्यायः समाप्तः॥