Adhyaya 300

Verse 1

ईश्वर उवाच । तस्यैवोत्तरदिग्भागे किञ्चिद्वायव्यसंस्थितम् । संगालेश्वरनामास्ति सर्वपातकनाशनम्

ईश्वर उवाच—तस्यैवोत्तरदिग्भागे किञ्चिद्वायव्यसंस्थितं संगालेश्वरनाम लिङ्गं विद्यते, यत्सर्वपातकनाशनम्।

Verse 2

तत्र ब्रह्मा च विष्णुश्च लिंगस्याराधनोद्यतौ । शक्रश्चैव महातेजा लिंगं पूजितवान्प्रिये

तत्र ब्रह्मा विष्णुश्च लिङ्गस्याराधने तत्परौ; महातेजाः शक्रोऽपि, प्रिये, तल्लिङ्गं पूजितवान्।

Verse 3

वरुणो धनदश्चैव धर्मराजोऽथ पावकः । आदित्यैर्वसुभिश्चैव लोकपालैः समंततः

वरुणो धनदश्चैव धर्मराजोऽथ पावकः; आदित्यैर्वसुभिश्चैव लोकपालैः समन्ततः समागता बभूवुः।

Verse 4

आराधितं महालिंगं संगालेश्वरनामभृत् । पूजयित्वा तु ते सर्वे दृष्ट्वा माहात्म्यमुत्तमम्

संगालेश्वरनामभृत् तन्महालिङ्गं सम्यगाराधितम्; पूजयित्वा तु ते सर्वे तस्योत्तमं माहात्म्यं दृष्ट्वा विस्मिताः।

Verse 5

ऊचुश्च सहसा देवि परमानंदसंयुताः । देवानां निवहैर्यस्मात्समागत्य प्रतिष्ठितम् । संगालेश्वरनामास्य भविष्यति धरातले

ते सहसा देवि परमानन्दसमन्विताः ऊचुः—देवानां निवहैः समागत्य यस्मात् अत्र प्रतिष्ठितम्, तस्मादस्य धरातले ‘संगालेश्वर’ इति नाम भविष्यति।

Verse 6

संगालेश्वरनामानं पूजयिष्यंति मानवाः । न तेषामन्वये कश्चिन्निर्धनः संभविष्यति

सङ्गालेश्वरनामानं लिङ्गं मानवाः पूजयिष्यन्ति; तेषामन्वये कश्चिन्निर्धनः कदापि न सम्भविष्यति।

Verse 7

गोसहस्रस्य दत्तस्य कुरुक्षेत्रे च यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति संगालेश्वरदर्शनात्

कुरुक्षेत्रे गोसहस्रदानात् यत्फलं भवति, तत्फलं सङ्गालेश्वरदर्शनमात्रेण समवाप्नोति।

Verse 8

अमावास्यां च संप्राप्य स्नानं कृत्वा विधानतः । यः करोति नरः श्राद्धं पितॄणां रोषवर्जितः । पितरस्तस्य तृप्यंति यावदाभूतसंप्लवम्

अमावास्यां समुपेत्य विधानतः स्नानं कृत्वा, यो नरः पितॄणां श्राद्धं रोषवर्जितः करोति; तस्य पितरः यावदाभूतसंप्लवं तृप्यन्ति।

Verse 9

अर्धक्रोशं च तत्क्षेत्रं समंतात्परिमण्डलम् । सर्वकामप्रदं नृणां सर्वपातकनाशनम्

तत्क्षेत्रम् अर्धक्रोशपरिमाणं समन्तात् परिमण्डलं; नृणां सर्वकामप्रदं सर्वपातकनाशनं च।

Verse 10

अस्मिन्क्षेत्रे महादेवि जीवा उत्तममध्यमाः । कालेन निधनं प्राप्तास्तेऽपि यांति परां गतिम्

अस्मिन्क्षेत्रे महादेवि, उत्तममध्यमाः जीवा अपि कालेन निधनं प्राप्ताः; तेऽपि परां गतिं यान्ति।

Verse 11

गृहीत्वानशनं ये तु प्राणांस्त्यक्ष्यंति मानवाः । निश्चयं ते महादेवि लीयंते परमेश्वरे

गृहीत्वानशनं ये तु प्राणांस्त्यक्ष्यन्ति मानवाः । निश्चयं ते महादेवि लीयन्ते परमेश्वरे ॥

Verse 12

गवा हता द्विजहता ये च वै दंष्ट्रिभिर्हता । आत्मनो घातका ये तु सर्पदष्टाश्च ये मृताः

गवा हता द्विजहता ये च वै दंष्ट्रिभिर्हता । आत्मनो घातका ये तु सर्पदष्टाश्च ये मृताः ॥

Verse 13

शय्यायां विगतप्राणा ये च शौचविवर्जिताः । अस्मिंस्तीर्थे महापुण्ये अपुनर्भवदायके

शय्यायां विगतप्राणा ये च शौचविवर्जिताः । अस्मिंस्तीर्थे महापुण्ये अपुनर्भवदायके ॥

Verse 14

दत्तैः षोडशभिः श्राद्धैर्वृषोत्सर्गे कृते पुनः । विधिवद्भोजितैर्विप्रैर्भवेन्मुक्तिर्न संशयः

दत्तैः षोडशभिः श्राद्धैर्वृषोत्सर्गे कृते पुनः । विधिवद्भोजितैर्विप्रैर्भवेन्मुक्तिर्न संशयः ॥

Verse 15

एवमुक्त्वा सुराः सर्वे गतवंतस्त्रिविष्टपम्

एवमुक्त्वा सुराः सर्वे गतवन्तस्त्रिविष्टपम् ॥

Verse 16

संगालेश्वरमाहात्म्यं संक्षेपात्कथितं तव । श्रुतं हरति पापानि दुःखशोकांस्तथैव च

संगालेश्वरस्य माहात्म्यं तव संक्षेपेण कथितम्। तच्छ्रवणमात्रेण पापानि नश्यन्ति, दुःखशोकौ च निवर्तेते।

Verse 300

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये संगालेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिशततमोऽध्यायः

इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे, प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये, ‘संगालेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्’ इति नाम त्रिशततमोऽध्यायः समाप्तः।