
अस्मिन्नध्याये ईश्वरः देवीं प्रति दक्षिणदिशि अल्पदूरे (गव्यूतिमात्रे) स्थितं पावनं तीर्थं निर्दिशति। तत्र गङ्गायाः पातालगामिनी-रूपा प्रवाहधारा वर्ण्यते, या स्पष्टं पापनाशिनीति कीर्त्यते। ततश्च विश्वामित्रमहर्षिणा स्नानार्थं गङ्गा आहूतेति आख्यानं कथ्यते; तत्र स्नानेन सर्वपापविमोचनं भवतीति प्रतिपाद्यते। अनन्तरं गङ्गेश्वर–विश्वामित्रेश्वर–बालेश्वर इति लिङ्गत्रयस्य माहात्म्यं निरूप्यते; तेषां दर्शनमात्रेण इष्टसिद्धिः, पापक्शयः, कामप्राप्तिश्च फलरूपेण निर्दिष्टा।
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्यैव दक्षिणे देवि तस्माद्गव्यूतिमात्रतः । पातालगामिनी गंगा संस्थिता पापनाशिनी
ईश्वर उवाच—देवि, तस्यैव दक्षिणे तस्माद् गव्यूतिमात्रतः। पातालगामिनी गङ्गा तत्र संस्थिता पापनाशिनी॥
Verse 2
विश्वामित्रेण चाहूता स्नानार्थं वरवर्णिनि । तत्र स्नात्वा महादेवि मुच्यते सर्वपातकैः
वरवर्णिनि, स्नानार्थं विश्वामित्रेण सा चाहूता। तत्र स्नात्वा महादेवि सर्वपातकैः प्रमुच्यते॥
Verse 3
तत्र गंगेश्वरं दृष्ट्वा विश्वामित्रेश्वरं तथा । बालेश्वरं च संप्रेक्ष्य सर्वान्कामानवाप्नुयात्
तत्र गङ्गेश्वरं दृष्ट्वा विश्वामित्रेश्वरं तथा । बालेश्वरं च संप्रेक्ष्य सर्वान् कामान् अवाप्नुयात् ॥
Verse 289
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये बालार्कमाहात्म्ये पाताल गंगेश्वरविश्वामित्रेश्वरबालेश्वराभिधलिंगत्रयमाहात्म्यवर्णनंनामैकोननवत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
इति श्रीस्कान्दे महापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये बालार्कमाहात्म्ये पातालगङ्गेश्वरविश्वामित्रेश्वरबालेश्वराभिधलिङ्गत्रयमाहात्म्यवर्णनं नामैकोननवत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः ॥