Adhyaya 286
अस्य अध्यायस्य प्रसङ्गः प्रभासक्षेत्रस्य यात्रावर्णने देवीम् उद्दिश्य ईश्वरस्य उपदेशरूपेण प्रवर्तते। ईश्वरः यात्रिकं बालार्कतीर्थं प्रति निर्देशयति—तत् ‘पापनाशनम्’ इति प्रसिद्धम्, अगस्त्याश्रमस्य उत्तरतः अल्पदूरे स्थितम् इति च निर्दिशति। ततः नामव्युत्पत्तिः कथ्यते—पुराकाले अर्कः (सूर्यः) बालरूपेण तत्र तपः कृतवान्, अत एव तत् स्थानं ‘बालार्क’ इति नाम्ना विख्यातम्। अनन्तरं फलश्रुतिः—रविवारे तस्य दर्शनात् कुष्ठादिरोगैः न पीड्यते, बालानां रोगजन्यं दुःखं च न जायते इति। एवम् अयं खण्डः पवित्रभूगोलनिर्देशं, नामोत्पत्तितत्त्वं, तथा कालानुगुणभक्त्या आरोग्यफलप्रदं माहात्म्यं च समन्वयति।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि बालार्कं पापनाशनम् । अगस्त्याश्रमतो देवि उत्तरे नातिदूरतः
ईश्वर उवाच—ततो गच्छेन्महादेवि बालार्कं पापनाशनम्; अगस्त्याश्रमतो देवि उत्तरे नातिदूरतः।
Verse 2
बाल एव तु यत्रार्कस्तपस्तेपे पुरा प्रिये । तेन बालार्क इत्येतन्नाम ख्यातं धरातले
बाल एव तु यत्रार्कस्तपस्तेपे पुरा प्रिये; तेन ‘बालार्क’ इत्येतन्नाम धरातले ख्यातिमगात्।
Verse 3
तं दृष्ट्वा रविवारेण न कुष्ठी जायते नरः । बालानां रोगजा पीडा न संभूयात्कदाचन
तं रविवारेण दर्शनात् नरः कदाचित् कुष्ठरोगेण न बाध्यते; बालानां च रोगजन्या पीडा कदाचन न सम्भवति।
Verse 286
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्र माहात्म्ये बालार्कमाहात्म्यवर्णनंनाम षडशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे, प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये, “बालार्कमाहात्म्यवर्णनम्” नाम षडशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः समाप्तः।