Adhyaya 284
अस्मिन्नध्याये ईश्वरः महादेवीं प्रति प्राभासक्षेत्रे स्थितं सुकन्यासरः परमं तीर्थं निर्दिशति। तत्र सुकन्याया ऋषेः च्यवनस्य चाश्विनीकुमारयोश्च प्रसिद्धाख्यानं देशे नियोज्यते—च्यवनेन सहाश्विनौ तस्मिन् सरसि निमग्नौ, ततः च्यवनस्य रूपपरिवर्तनं जातं, स चाश्विनतुल्यं वपुः प्राप। स्नानप्रभावात् सुकन्याया अभिलाषः सिद्ध इति कारणेन तत् सरः “कन्यासरः” इति स्मर्यते इति नामनिर्वचनं कथ्यते। अनन्तरं फलश्रुतिरिव क्रमः—विशेषतः स्त्रीणां तत्र स्नानं, तृतीयायां विशेषेण, गृहभङ्गभयात् दीर्घजन्मपर्यन्तं रक्षणं, दारिद्र्य-वैकल्य-अन्धत्वलक्षणपतिवर्जनं च तीर्थसेवाफलरूपेण प्रतिपाद्यते।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि सुकन्यासर उतमम् । यत्राश्विनौ निमग्नौ तौ च्यवनेन सहांबिके । समानरूपो ह्यभवच्च्यवनो यत्र सोऽश्विना
ईश्वर उवाच—ततः, महादेवि, उत्तमं सुकन्यासरः गच्छेत्। यत्राश्विनौ च्यवनेन सह, अम्बिके, निमग्नौ; यत्र च्यवनोऽपि अश्विनोः सदृशरूपोऽभवत्।
Verse 2
यत्र प्राप्तवती कामं सुकन्या वरवर्णिनी । सरःस्नानप्रभावेन तेन कन्यासरः स्मृतम् । तत्र स्नाता शुभा नारी तृतीयायां विशेषतः
यत्र सुकन्या वरवर्णिनी सरःस्नानप्रभावेन कामं प्राप्तवती; तेन तत् ‘कन्यासरः’ इति स्मृतम्। तत्र स्नाता शुभा नारी विशेषतः तृतीयायां शुभफलमाप्नोति।
Verse 3
सप्तजन्मसहस्राणि गृहभंगं न चाप्नुयात् । दरिद्रो विकलो दीनो नांधस्तस्या भवेत्पतिः
सप्तजन्मसहस्राणि गृहभङ्गं न चाप्नुयात्। तस्या पतिः दरिद्रो विकलो दीनो नान्धो भवेत्।
Verse 284
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये च्यवनेश्वरमाहात्म्ये सुकन्यासरोमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुरशीत्युत्तर द्विशततमोऽध्यायः
इति श्रीस्कान्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां, सप्तमे प्रभासखण्डे, प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये, च्यवनेश्वरमाहात्म्ये, ‘सुकन्यासरोमाहात्म्यवर्णनम्’ नाम चतुरशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः समाप्तः।