Adhyaya 279

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि च्यवनार्कमनुत्तमम् । हिरण्यापूर्वभागस्थं च्यवनेन प्रतिष्ठितम्

ईश्वर उवाच—ततः, हे महादेवि, च्यवनार्कमनुत्तमं गच्छेत्; हिरण्याया पूर्वभागे स्थितं, च्यवनेन प्रतिष्ठितम्।

Verse 2

सर्वकामप्रदं नृणां पूजितं विधिवन्नरैः । सप्तम्यां च विधानेन यः स्तोष्यति रविं नरः

सर्वकामप्रदं नृणां तदेतत् विधिवन्नरैः पूज्यते; सप्तम्यां च विधानेन यो नरः रविं स्तोष्यति।

Verse 3

अष्टोत्तरशतैर्नाम्नां सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । शृणु तानि महादेवि शुचिर्भूत्वा समाहितः

अष्टोत्तरशतनाम्ना सम्यक् श्रद्धासमन्वितः (रविं स्तौति)। तानि शृणु, हे महादेवि—शुचिर्भूत्वा समाहितमानसा।

Verse 4

क्षणं त्वं कुरु देवेशि सर्वं वक्ष्याम्यशेषतः । धौम्येन तु यथापूर्वं पार्थाय सुमहात्मने

क्षणं त्वं कुरु, देवेशि; सर्वं वक्ष्याम्यशेषतः—यथा पूर्वं धौम्येन सुमहात्मने पार्थाय (उपदिष्टम्)।

Verse 5

नामाष्टशतमाख्यातं तच्छृणुष्व महामते । सूर्योऽर्यमा भगस्त्वष्टा पूषाऽर्कः सविता रविः

नामाष्टोत्तरशतं प्रोक्तं; तच्छृणुष्व, महामते—सूर्योऽर्यमा भगस्त्वष्टा पूषाऽर्कः सविता रविः।

Verse 6

गभस्तिमानजः कालो मृत्युर्द्धाता प्रभाकरः । पृथिव्यापश्च तेजश्च खं वायुश्च परायणः

स एव गभस्तिमान् अजः कालो मृत्युर्धाता प्रभाकरः। स एव पृथिव्यापस्तेजः खं वायुश्च—परमं परायणम्॥

Verse 7

सोमो बृहस्पतिः शुक्रो बुधोंऽगारक एव च । इन्द्रो विवस्वान्दीप्तांशुः शुचिः सौरिः शनैश्चरः

स एव सोमो बृहस्पतिः शुक्रो बुधोऽङ्गारक एव च। स एव इन्द्रो विवस्वान् दीप्तांशुः शुचिः सौरिः शनैश्चरः॥

Verse 8

ब्रह्मा रुद्रश्च विष्णुश्च स्कन्दो वैश्रवणो यमः । वैद्युतो जाठरश्चाग्निरिंधनस्तेजसां पतिः

स एव ब्रह्मा रुद्रश्च विष्णुश्च स्कन्दो वैश्रवणो यमः। स एव वैद्युतो जाठरश्चाग्निरिंधनस्तेजसां पतिः॥

Verse 9

धर्मध्वजो वेदकर्त्ता वेदांगो वेदवाहनः । कृतं त्रेता द्वापरश्च कलिः सर्वामराश्रयः

स एव धर्मध्वजो वेदकर्त्ता वेदाङ्गो वेदवाहनः। स एव कृतं त्रेता द्वापरश्च कलिः सर्वामराश्रयः॥

Verse 10

कलाकाष्ठामुहूर्त्ताश्च पक्षा मासा अहर्निशाः । संवत्सरकरोऽश्वस्थः कालचक्रो विभावसुः

स एव कलाकाष्ठामुहूर्त्ताः पक्षा मासा अहर्निशाः। स एव संवत्सरकर्ताऽश्वस्थः कालचक्रो विभावसुः॥

Verse 11

पुरुषः शाश्वतो योगी व्यक्ताव्यक्तः सनातनः । लोकाध्यक्षः प्रजाध्यक्षो विश्वकर्मा तमोनुदः

स एव पुरुषः शाश्वतो योगी, व्यक्ताव्यक्तः सनातनः। लोकाध्यक्षः प्रजाध्यक्षो विश्वकर्मा तमोनुदः॥

Verse 12

वरुणः सागरोंशुश्च जीवन्तो जीवनोऽरिहा । भूताश्रयो भूतपतिः सर्वभूतनिषेवितः

स एव वरुणः सागरः सागरांशुश्च; जीवन्तो जीवनोऽरिहा। भूताश्रयो भूतपतिः सर्वभूतनिषेवितः॥

Verse 13

स्रष्टा संवर्त्तको वह्निः सर्वस्यादिकरोऽमलः । अनंतः कपिलो भानुः कामदः सर्वतोमुखः

स एव स्रष्टा संवर्त्तको वह्निः, सर्वस्यादिकरोऽमलः। अनन्तः कपिलो भानुः, कामदः सर्वतोमुखः॥

Verse 14

जयो विषादो वरदः सर्वधातुनिषेवितः । समः सुवर्णो भूतादिः शीघ्रगः प्राणधारकः

स एव जयो विषादहरो वरदः, सर्वधातुनिषेवितः। समः सुवर्णो भूतादिः, शीघ्रगः प्राणधारकः॥

Verse 15

धन्वंतरिर्धूमकेतुरादिदेवोऽदितेः सुतः । द्वादशात्माऽरविंदाक्षः पिता माता पितामहः

स एव धन्वन्तरिर्धूमकेतुरादिदेवोऽदितेः सुतः। द्वादशात्मा अरविन्दाक्षः, पिता माता पितामहः॥

Verse 17

एतद्वै कीर्तनीयस्य सूर्यस्यामिततेजसः । नाम्नामष्टोत्तरशतं प्रोक्तं शक्रेण धीमता

एतत् खलु कीर्तनीयस्यामिततेजसः सूर्यस्य नाम्नाम् अष्टोत्तरशतं धीमता शक्रेण प्रोक्तम्।

Verse 18

शक्राच्च नारदः प्राप्तो धौम्यस्तु तदनन्तरम् । धौम्याद्युधिष्ठिरः प्राप्य सर्वान्कामानवाप्तवान्

शक्रात् नारदः प्राप्तः, तदनन्तरं धौम्यः; धौम्यात् प्राप्य युधिष्ठिरः सर्वान् कामान् अवाप्तवान्।

Verse 19

एतानि कीर्तनीयस्य सूर्यस्यामिततेजसः । नामानि यः पठेन्नित्यं सर्वान्कामानवाप्नुयात्

एतानि कीर्तनीयस्यामिततेजसः सूर्यस्य नामानि यः नित्यं पठेत्, स सर्वान् कामान् अवाप्नुयात्।

Verse 20

सुरपितृमनुजयक्षसेवितमसुरनिशाचरसिद्धवंदितम् । वरकनकहुताशनप्रभं त्वमपि नम हिताय भास्करम्

सुरपितृमनुजयक्षसेवितम् असुरनिशाचरसिद्धवन्दितम्। वरकनकहुताशनप्रभं भास्करं त्वमपि हिताय नम॥

Verse 21

सूर्योदये यस्तु समाहितः पठेत्स पुत्रलाभं धनरत्नसंचयान् । लभेत जातिस्मरतां सदा नरः स्मृतिं च मेधां च स विंदते पुमान्

सूर्योदये यः समाहितः पठेत्, स पुत्रलाभं धनरत्नसञ्चयान् लभेत। सदा नरः जातिस्मरतां, स्मृतिं मेधां च स पुमान् विन्दते।

Verse 22

इमं स्तवं देववरस्य यो नरः प्रकीर्त्तयेच्छुद्धमनाः समाहितः । स मुच्यते शोकदवाग्निसाराल्लभेत कामान्मनसा यथेप्सितान्

इमं स्तवं देववरस्य यः कश्चिन्नरः शुद्धमनाः समाहितचित्तः प्रकीर्तयेत्, स शोकदवाग्निसारात् प्रमुच्यते, मनसा यथेप्सितान् कामान् च लभते।

Verse 279

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये च्यवनादित्यमाहात्म्यसूर्याष्टोत्तरशतनाम माहात्म्यवर्णनंनामैकोनाशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ‘च्यवनादित्यमाहात्म्य-सूर्याष्टोत्तरशतनाममाहात्म्यवर्णनम्’ नामैकोनाशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः समाप्तः।