Adhyaya 275
अध्यायः २७५ त्रिनेत्रेश्वरस्य तीर्थमाहात्म्यं विधिविधानं च संक्षेपेण वर्णयति। ईश्वरः महादेवीं प्रति कथयति—ऋषितीर्थसमीपे, न्यङ्कुमत्याः तटस्य उत्तरभागे, पूर्वं मुनिभिः सेविते देशे त्रिनेत्रदेवं शिवं समुपगच्छेत्। तत्रोदकं स्फटिकसदृशं निर्मलं, मत्स्यचिह्नविशिष्टं च तीर्थस्य विशेषलक्षणं प्रोक्तम्। तत्र स्नानमात्रेण ब्रह्महत्यादिपापवर्गात् विमुक्तिः स्यादिति शुद्ध्युपदेशः। पुनश्च भाद्रपदस्य कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां व्रतं निर्दिश्यते—उपवासः, रात्रौ जागरणं च। प्रातः श्राद्धं कृत्वा विधिवत् शिवपूजनं कार्यम्। फलश्रुतौ रुद्रलोके दीर्घकालवासः, महती सूत्ररूपा कालपरिमाणेन, प्रतिज्ञायते—एवं तीर्थसेवा, व्रतानुष्ठानं, शिवाराधनं च शैवमोक्षमार्गे फलदं भवतीति।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवं चैव त्रिलोचनम् । ऋषितीर्थसमीपे तु सर्वपातकनाशनम् । न्यङ्कुमत्युत्तरे कूल ऋषिभिः पूजितं पुरा
ईश्वर उवाच—ततो गच्छेन्महादेवि देवं चैव त्रिलोचनम्। ऋषितीर्थसमीपे तु सर्वपातकनाशनम्। न्यङ्कुमत्युत्तरे कूले ऋषिभिः पूजितं पुरा॥
Verse 2
त्रिनेत्रा मत्स्यका यत्र जलं स्फटिकसन्निभम् । तत्र स्नात्वा नरो देवि मुच्यते ब्रह्महत्यया
यत्र त्रिनेत्रा नाम मत्स्यका वसन्ति, जलं च स्फटिकसन्निभं भवति; तत्र स्नात्वा, देवि, नरो ब्रह्महत्यापापात् प्रमुच्यते।
Verse 3
कृष्णपक्षे चतुर्द्दश्यां मासे भाद्रपदे तथा । उपवासं तु कुर्वीत रात्रौ जागरणं तथा
भाद्रपदमासे कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां उपवासं कुर्यात्, तथा रात्रौ जागरणं च विधायेत्।
Verse 4
प्रातः श्राद्धं प्रकुर्वीत विधिवत्पूजयेच्छिवम् । रुद्रलोके वसेद्देवि वर्षाणामयुतत्रयम्
प्रातः विधिवत् श्राद्धं कुर्यात्, शिवं च यथाविधि पूजयेत्; ततः, देवि, रुद्रलोके वर्षाणामयुतत्रयं वसति।
Verse 275
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये त्रिनेत्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चसप्तत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां, सप्तमे प्रभासखण्डे, प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये, ‘त्रिनेत्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्’ नाम पञ्चसप्तत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः समाप्तः।