
अस्मिन्नध्याये प्रभासक्षेत्रस्य समीपे स्थितस्य ज्वालेश्वरलिङ्गस्य कारणकथा वर्ण्यते। ईश्वरः कथयति—त्रिपुरारिणा शिवेन पाशुपतं शरं/अस्त्रतेजः यत्र पातितं, तत्रैव ज्वालासदृशतेजसा दीप्तत्वात् तल्लिङ्गं “ज्वालेश्वर” इति स्मर्यते; एवं पुराणकथायाः भूगोलरूपेण स्थिरीकरणं भवति। अस्य लिङ्गस्य केवलं दर्शनमात्रेणापि भक्तस्य सर्वपापक्षयः, शुद्धिः च भवतीति संक्षिप्त उपदेशः प्रदीयते। अध्यायस्य आरम्भान्ते च स्कन्दमहापुराणे प्रभासखण्डे प्रथमप्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये एष २७१तमोऽध्याय इति नामनिर्देशः क्रियते।
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्यैव संनिकृष्टे तु लिंगं ज्वालेश्वरं स्मृतम् । शरः पाशुपतो यत्र ज्वलन्वै त्रिपुरारिणा
ईश्वर उवाच । तस्यैव संनिकृष्टे तु लिङ्गं ज्वालेश्वरं स्मृतम् । शरः पाशुपतो यत्र ज्वलन् वै त्रिपुरारिणा ॥
Verse 2
पातितो यत्प्रदेशे तु तेन ज्वालेश्वरः स्मृतः । तं दृष्ट्वा मानवो देवि मुच्यते सर्वपातकैः
पातितो यत्प्रदेशे तु तेन ज्वालेश्वरः स्मृतः । तं दृष्ट्वा मानवो देवि मुच्यते सर्वपातकैः ॥
Verse 271
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशातिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ज्वालेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकसप्तत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
इति श्रीस्कान्दे महापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ज्वालेश्वरमाहात्म्यवर्णनं नामैकसप्तत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः समाप्तः ॥