
अस्मिन्नध्याये ईश्वरः देवीं प्रति तीर्थयात्रिकं प्रभासखण्डे प्रसिद्धं ‘चमसोद्भेद’नाम तीर्थं प्रति निर्देशयति। तस्य नाम्नः कारणं कथ्यते—ब्रह्मणा दीर्घकालं सत्रयज्ञः कृतः, तत्र देवाः महर्षयश्च चमसैः सोमं पीत्वा, भूमौ तत्स्थानं ‘चमसोद्भेद’ इति विख्यातं बभूव। ततः विधिः प्रदर्श्यते—तत्र सरस्वत्यां स्नानं कृत्वा पिण्डदानं कार्यम्। एतत्कर्मणा ‘गयाकोटिगुणं’ पुण्यं लभ्यते इति फलश्रुतिः, विशेषतः वैशाखमासे तस्य महत्त्वं प्रशस्यते। अन्ते प्रभासखण्डे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्येऽस्याध्यायस्य कोलोफोनेन समाप्तिः सूच्यते।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि चमसोद्भेदमुत्तमम् । यत्र ब्रह्माऽकरोत्सत्रं वर्षाणामयुतं प्रिये
ईश्वर उवाच—ततो गच्छेन्महादेवि चमसोद्भेदमुत्तमम्। यत्र ब्रह्मा प्रिये वर्षाणामयुतं सत्रमकरोत्॥
Verse 2
चमसैः पीतवन्तस्ते सोमं देवा महर्षयः । चमसोद्भेदनामेति तेन ख्यातं धरातले
चमसैः पीतवन्तस्ते सोमं देवा महर्षयः। चमसोद्भेदनामेति तेन ख्यातं धरातले॥
Verse 3
तत्र स्नात्वा सरस्वत्यां पिंडदानं ददाति यः । गयाकोटिगुणं पुण्यं वैशाख्यां प्राप्नुयान्नरः
तत्र सरस्वत्यां स्नात्वा पिण्डदानं ददाति यः। वैशाख्यां स नरः पुण्यं गयाकोटिगुणं लभेत्॥
Verse 268
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये चमसोद्भेदमाहात्म्य वर्णनंनामाष्टषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
इति श्रीस्कान्दे महापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ‘चमसोद्भेदमाहात्म्यवर्णनम्’ इति नामाष्टषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः समाप्तः।