
अस्मिन्नध्याये ईश्वरः देवीं प्रति तत्त्वोपदेशं कुर्वन् तां न्यंकुमतीनदीं प्रति निर्देशयति। शम्भुना क्षेत्रशान्त्यर्थं सा नदी पवित्रायां मर्यादायां निबद्धा इति वर्ण्यते, तत्र दक्षिणदिशि सर्वपापप्रणाशकं स्थानं निर्दिश्यते। तस्मिन् तीर्थे यथाविधि स्नानं कृत्वा अनन्तरं श्राद्धं कर्तव्यमिति, तेन पितरः नरकस्थितेर्भ्यः प्रमुच्यन्ते इति फलश्रुतिः। पुनश्च वैशाखमासे शुक्लपक्षे तृतीयायां तिल-दर्भ-तोयैस्तर्पणं कृत्वा श्राद्धं यः करोति, तस्य श्राद्धं गङ्गायां कृततुल्यं भवतीति संक्षेपेण तीर्थविधिः प्रतिपाद्यते।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि यत्र न्यंकुमती नदी । मर्यादार्थं समानीता क्षेत्रशांत्यै च शंभुना
ईश्वर उवाच—ततो गच्छेत् महादेवि यत्र न्यंकुमती नदी; मर्यादार्थं समानीता क्षेत्रशान्त्यै च शंभुना।
Verse 2
तस्यैव दक्षिणे भागे सर्वपापप्रणाशिनी । तस्यां स्नात्वा च वै सम्यग्यः श्राद्धं कुरुते नरः । स पितॄंस्तारयेत्सर्वान्नरकान्नात्र संशयः
तस्यैव दक्षिणभागे सर्वपापप्रणाशिनी तीर्थधारा वर्तते। तत्र सम्यक् स्नात्वा यो नरः श्राद्धं करोति, स सर्वान् पितॄन् नरकात् तारयति—नात्र संशयः।
Verse 3
वैशाखे शुक्लपक्षे तु तृतीयायां च भामिनि । स्नात्वा तु तर्पयेद्भक्त्या तिलदर्भजलैः प्रिये । श्राद्धं कृतं भवेत्तेन गंगायां नात्र संशयः
वैशाखे शुक्लपक्षे तु तृतीयायां भामिनि। स्नात्वा भक्त्या तिलदर्भजलैस्तर्पयेत् प्रिये॥ तेन कृतं श्राद्धं गङ्गायां कृतवत् भवति—नात्र संशयः।
Verse 261
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये न्यंकुमतीमाहात्म्यवर्णनंनामैकषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे, प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये, ‘न्यङ्कुमतीमाहात्म्यवर्णनम्’ नामैकषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः समाप्तः।