Adhyaya 255

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । तस्यैव पश्चिमे भागे ऋषीणां पुण्यकर्मणाम्

ईश्वर उवाच—ततः, महादेवि, त्रैलोक्यविश्रुतं तीर्थं गच्छेत्। तस्यैव पश्चिमभागे पुण्यकर्मणां ऋषीणां निवासोऽस्ति॥

Verse 2

तस्मिंस्त्रिनेत्रा मत्स्याश्च दृश्यंतेऽद्यापि भामिनि । अंगिरा गौतमोऽगस्त्यः सुमतिः सुसखिस्तथा

तस्मिन् पुण्यक्षेत्रे, भामिनि, अद्यापि त्रिनेत्रा मत्स्याः दृश्यन्ते। तत्राङ्गिरा गौतमोऽगस्त्यः सुमतिः सुसखिश्च स्थिताः॥

Verse 3

विश्वामित्रः स्थूलशिराः संवर्त्तः प्रतिमर्द्दनः । रैभ्यो बृहस्पतिश्चैव च्यवनः कश्यपो भृगुः

विश्वामित्रः स्थूलशिराः संवर्त्तः प्रतिमर्द्दनः। रैभ्यो बृहस्पतिश्चैव च्यवनः कश्यपो भृगुः॥

Verse 4

दुर्वासा जामदग्न्यश्च मार्कंडेयोऽथ गालवः । उशनाऽथ भरद्वाजो यवक्रीतस्त्रितस्तथा

दुर्वासा जामदग्न्यश्च मार्कण्डेयोऽथ गालवः। उशनाऽथ भरद्वाजो यवक्रीतस्त्रितस्तथा॥

Verse 5

नारदः पर्वतश्चैव वसिष्ठोऽरुंधती तथा

नारदः पर्वतश्चैव वसिष्ठोऽरुन्धती तथा। तत्रैव समवेताः सन्तो धर्मनिष्ठाः महर्षयः॥

Verse 6

काण्वोऽथ गौतमो धौम्यः शतानन्दोऽकृतव्रणः । जमदग्निस्तथा रामो बकश्चेत्येवमादयः । कृष्णद्वैपायनश्चैव पुत्रशिष्यैः समन्वितः

ततः काण्वोऽथ गौतमो धौम्यः शतानन्दोऽकृतव्रणः । जमदग्निस्तथा रामो बकश्चेत्येवमादयः । कृष्णद्वैपायनश्चैव पुत्रशिष्यैः समन्वितः ॥

Verse 7

एतत्क्षेत्रं समा साद्य प्रभासं मुनिसत्तमाः । तपस्तेपुर्महात्मानो विविधं परमाद्भुतम्

एतत्क्षेत्रं समासाद्य प्रभासं मुनिसत्तमाः । तपस्तेपुर्महात्मानो विविधं परमाद्भुतम् ॥

Verse 8

एवं ते नियतात्मानो दमयुक्तास्तपस्विनः । समाधिना जिगीषन्ते ब्रह्मलोकं सनातनम्

एवं ते नियतात्मानो दमयुक्तास्तपस्विनः । समाधिना जिगीषन्ते ब्रह्मलोकं सनातनम् ॥

Verse 9

अथाभवदनावृष्टिः कदाचिन्महती प्रिये । कृच्छ्रं प्राप्तो ह्यभूत्तत्र सर्वलोकः क्षुधार्दितः

अथाभवदनावृष्टिः कदाचिन्महती प्रिये । कृच्छ्रं प्राप्तो ह्यभूत्तत्र सर्वलोकः क्षुधार्दितः ॥

Verse 10

ततो निरन्ने लोकेऽस्मिन्नात्मानं ते परीप्सवः । मृतं कुमारमादाय कृच्छ्रं प्राप्तास्तदाऽपचन्

ततो निरन्ने लोकेऽस्मिन्नात्मानं ते परीप्सवः । मृतं कुमारमादाय कृच्छ्रं प्राप्तास्तदाऽपचन् ॥

Verse 11

अथोपरिचरस्तत्र क्लिश्यमानान्हि तानृषीन् । दृष्ट्वा राजा वृषादर्भिः प्रोवाचेदं वचस्तदा

अथ तत्र क्लिश्यमानान् तानृषीन् दृष्ट्वा वृषादर्भसमायुक्तः राजा उपरिचरः तदा इदं वचनं प्रोवाच।

Verse 12

राजोवाच । प्रतिग्रहो ब्राह्मणानां दृष्टा वृत्तिरनिंदिता । तस्मात्प्रतिग्रहं मत्त गृह्णीध्वं मुनिपुंगवाः

राजोवाच—ब्राह्मणानां प्रतिग्रहोऽनिन्दिता वृत्तिर्दृष्टा; तस्मान्मत्तः प्रतिग्रहं गृह्णीध्वं मुनिपुङ्गवाः।

Verse 13

मुद्गान्माषांश्च व्रीहींश्च तथा रत्नानि कांचनम् । युष्माकं संप्रदास्यामि यच्चान्यदपि दुर्ल्लभम् । निवर्त्तध्वमतः सर्वे ह्येतस्मात्पातकात्परम्

मुद्गान् माषांश्च व्रीहींश्च तथा रत्नानि काञ्चनम्। युष्माकं सम्प्रदास्यामि यच्चान्यदपि दुर्लभम्। अतः सर्वे निवर्तध्वं ह्येतत्पातकात्परं नयति।

Verse 14

ऋषय ऊचुः । तज्जानंतः कथं राजन्गृह्णीमस्ते प्रतिग्रहम्

ऋषय ऊचुः—तज्जानन्तः कथं राजन् तव प्रतिग्रहं गृह्णीमः?

Verse 15

दशसूनासमश्चक्री दशचक्रिसमो ध्वजी । दशध्वजि समा वेश्या दशवेश्यासमो नृपः

दशसूनासमश्चक्री दशचक्रिसमो ध्वजी। दशध्वजिसमा वेश्या दशवेश्यसमो नृपः॥

Verse 16

यो राज्ञां प्रतिगृह्णाति ब्राह्मणो लोभमोहितः । तामिस्रादिषु घोरेषु नरकेषु स पच्यते

यो ब्राह्मणो लोभमोहितो राज्ञां प्रतिगृह्णाति दानम् । स तामिस्रादिषु घोरेषु नरकेषु दारुणं पच्यते ॥

Verse 17

तद्गच्छ कुशलं तेऽस्तु सह दानेन पार्थिव । अन्येषां दीयतामेतदित्युक्त्वा ते वनं ययुः

तद्गच्छ कुशलं तेऽस्तु सह दानेन पार्थिव । अन्येषां दीयतामेतदित्युक्त्वा ते वनं ययुः ॥

Verse 18

अथ राज्ञः समादेशात्तत्र गत्वा च मंत्रिणः । ऊदुम्बराणि व्यकिरन्हेमगर्भाणि भूतले

अथ राज्ञः समादेशात्तत्र गत्वा च मंत्रिणः । ऊदुम्बराणि व्यकिरन्हेमगर्भाणि भूतले ॥

Verse 19

अथ तानि व्यचिन्वंश्च ऋषयो वरवर्णिनि । गुरूणीति विदित्वा तु न ग्राह्याण्यंगिराऽब्रवीत्

अथ तानि व्यचिन्वंश्च ऋषयो वरवर्णिनि । गुरूणीति विदित्वा तु न ग्राह्याण्यङ्गिरा अब्रवीत् ॥

Verse 20

अत्रिरुवाच । नास्महेनास्महे मूढ वयमज्ञानबुद्धयः । हैमानीमानि जानीमः प्रतिबुद्धाः स्म जाड्यतः

अत्रिरुवाच । नास्महेनास्महे मूढ वयमज्ञानबुद्धयः । हैमानीमानि जानीमः प्रतिबुद्धाः स्म जाड्यतः ॥

Verse 21

वसिष्ठ उवाच । धर्मार्थं संचयो यस्य द्रव्याणां स न शस्यते । तपःसंचयनं मन्ये वसिष्ठो धनसंचयम्

वसिष्ठ उवाच—धर्मार्थमेव यस्य द्रव्यसंचयः, स न प्रशस्यते। अहं वसिष्ठः धनसंचयात् तपःसंचयमेव श्रेष्ठं मन्ये।

Verse 22

त्यजध्वं संचयान्सर्वाञ्जातीनां समुपद्रवान् । न हि संचयवान्कश्चिद्दृश्यते निरुपद्रवः

सर्वान् संचयान् त्यजध्वं, यतः सर्वजातीनां समुपद्रवहेतवः। न हि संचयवान् कश्चिद् निरुपद्रवो दृश्यते।

Verse 23

यथायथा न गृह्णाति ब्राह्मणोऽसत्प्रतिग्रहम् । तथातथाऽनिशं चास्य ब्रह्मतेजस्तु वर्धते

यथायथा ब्राह्मणोऽसत्प्रतिग्रहं न गृह्णाति, तथातथा चास्य अनिशं ब्रह्मतेजः वर्धते।

Verse 24

अकिंचनत्वं राज्यं च तुलया समतोलयम् । अकिंचनत्वमधिकं राज्यादपि न संशयः

अकिंचनत्वं राज्यं च तुलया समतोलयम्। अकिंचनत्वमधिकं राज्यादपि, न संशयः।

Verse 25

कश्यप उवाच । अनर्थो ब्राह्मणस्यैष यदर्थनिचयो महान् । अर्थैश्वर्यविमूढोऽपि श्रेयसो भ्रश्यते द्विजः

कश्यप उवाच—एष ब्राह्मणस्य अनर्थः, यदर्थनिचयो महान्। अर्थैश्वर्यविमूढोऽपि द्विजः श्रेयसो भ्रश्यते।

Verse 26

अर्थसंपद्विमोहाय बहुशोकाय चैव हि । तस्मादर्थमनर्थाख्यं श्रेयोऽर्थी दूरतस्त्यजेत्

अर्थसंपद् हि विमोहाय बहुशोकाय चैव हि। तस्मादर्थमनर्थाख्यं श्रेयोऽर्थी दूरतस्त्यजेत्॥

Verse 27

यस्य धर्मार्थमप्यर्थास्तस्यापि न हि दृश्यते । प्रक्षालनाद्धि पंकस्य दूरादस्पर्शनं वरम्

यस्य धर्मार्थमप्यर्थास्तस्यापि न हि दृश्यते। प्रक्षालनाद्धि पङ्कस्य दूरादस्पर्शनं वरम्॥

Verse 28

भरद्वाज उवाच । जीर्यंति जीर्यतः केशा दंता जीर्यंति जीर्यतः । चक्षुः श्रोत्रे च जीर्येते तृष्णैका न तु जीर्यते

भरद्वाज उवाच। जीर्यन्ति जीर्यतः केशा दन्ता जीर्यन्ति जीर्यतः। चक्षुः श्रोत्रे च जीर्येते तृष्णैका न तु जीर्यते॥

Verse 29

सूची सूत्र तथा वस्त्रे समानयति सूचिका । तद्वत्संसारसूत्रस्य तृष्णा सूची विधीयते

सूची सूत्र तथा वस्त्रे समानयति सूचिका। तद्वत्संसारसूत्रस्य तृष्णा सूची विधीयते॥

Verse 30

यथा शृंगं रुरोः काये वर्द्धमाने हि वर्द्धते । अनंतपारा दुर्वारा तृष्णा दुःखप्रदा सदा । अधर्मबहुला चैव तस्मात्तां परिवर्जयेत्

यथा शृङ्गं रुरोः काये वर्धमाने हि वर्धते। अनन्तपारा दुर्वारा तृष्णा दुःखप्रदा सदा। अधर्मबहुला चैव तस्मात्तां परिवर्जयेत्॥

Verse 31

गौतम उवाच । संतुष्टः को न शक्नोति फलैश्चापि हि वर्त्तितुम् । सर्वोऽपींद्रियलोभेन संकटान्यभिगाहते

गौतम उवाच—सन्तुष्टः कः न शक्नोति फलमात्रैः अपि जीवितुम्? किन्तु सर्वेऽपि इन्द्रियलोभेन संकटेषु निमज्जन्ति।

Verse 32

सर्वत्र संपदस्तस्य संतुष्टं यस्य मानसम् । उपानद्गूढपादस्य ननु चर्मावृतेव भूः

यस्यान्तःकरणं सन्तुष्टं तस्य सर्वत्र सम्पदः। उपानद्गूढपादस्य यथा भूमिः चर्मावृतेव।

Verse 33

संतोषामृततृप्तानां यत्सुखं शांतचेतसाम् । कुतस्तद्धनलुब्धानां सुखं चाशांतचेतसाम्

सन्तोषामृततृप्तानां शान्तचेतसां यत्सुखम्। तत्सुखं धनलुब्धानां कुतः स्यादशान्तचेतसाम्?

Verse 34

विश्वामित्र उवाच । कामं कामयमानस्य यदि कामः स सिद्ध्यति । तथैनमपरः कामो भूयो विध्यति बाणवत्

विश्वामित्र उवाच—कामं कामयमानस्य यदि कामः स सिद्ध्यति। तथापि अपरः कामो भूयो भूयो बाणवद्विध्यति।

Verse 35

न जातु कामः कामानामुपभोगेन शाम्यति । हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्द्धते

कामः कदाचन कामानामुपभोगेन न शाम्यति। हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्धते।

Verse 36

कामानभिलषन्लोभान्न नरः सुखमेधते । समालभ्य तरुच्छायां भवनं वाञ्छो नरः

लोभात् कामान् अभिलषन् न नरः सुखमेधते। तरुच्छायां समालभ्यापि गृहमेवाभिवाञ्छति॥

Verse 37

चतुःसागरसंयुक्तां यो भुंक्ते पृथिवीमिमाम् । एकस्तु वनवासी च स कृतार्थो न पार्थिवः

चतुःसागरसंयुक्तां यो भुङ्क्ते पृथिवीमिमाम्। एको वनवासी तु स कृतार्थो न पार्थिवः॥

Verse 38

जमदग्निरुवाच । प्रतिग्रहसमर्थो यस्तपो वर्द्धयते महान् । न करोति तपस्तस्य जायते च सहस्रधा

जमदग्निरुवाच। प्रतिग्रहसमर्थो यस्तपो वर्धयते महान्। न करोति प्रतिग्रहं तस्य तपः सहस्रधा जायते॥

Verse 39

प्रतिग्रहसमर्थानां निवृत्तानां प्रतिग्रहात् । य एव ददतां लोकास्त एवाप्रतिगृह्णताम्

प्रतिग्रहसमर्थानां निवृत्तानां प्रतिग्रहात्। ये लोकाः ददतां प्राप्तास्त एवाप्रतिगृह्णताम्॥

Verse 40

अरुंधत्युवाच । बिसतंतुर्यथा नित्यं समंतान्नालसंस्थितः । तृष्णा चैवमनाद्यंता तथा देहाश्रिता सदा

अरुन्धत्युवाच। बिसतन्तुर्यथा नित्यं समन्तान्नालसंस्थितः। तृष्णा चैवमनाद्यन्ता तथा देहाश्रिता सदा॥

Verse 41

या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर्या न जीर्यति जीर्यतः । योऽसौ प्राणांतिको रोगस्तां तृष्णां त्यजतः सुखम्

या तृष्णा दुर्मतिभिर्दुस्त्यजा, या च जीर्यतः सतोऽपि न जीर्यति—सैव प्राणान्तिको रोगः; तां तृष्णां त्यजतः सुखं भवति।

Verse 42

चंडोवाच । उग्रात्प्रतिग्रहाद्यस्माद्बिभ्यत्येते महेश्वराः । बलीयांसो दुर्बलवत्तथा चैव बिभेम्यहम्

चण्ड उवाच—उग्रात् प्रतिग्रहाद् यस्मादेतेऽपि महेश्वरभक्ता बिभ्यति; बलीयांसोऽपि दुर्बलवद् कम्पन्ते, तस्मादहं च बिभेमि।

Verse 43

पशुमुख उवाच । यदाचरंति विद्वांसः सदा धर्मपरायणाः । तदेव विदुषा कार्यमात्मनो हितमिच्छता

पशुमुख उवाच—यदाचरन्ति विद्वांसः सदा धर्मपरायणाः, तदेव विदुषा कर्तव्यमात्मनो हितमिच्छता।

Verse 44

ईश्वर उवाच । इत्युक्त्वा हेमगर्भाणि त्यक्त्वा तानि फलानि च । ऋषयो जग्मुरन्यत्र सर्व एव दृढव्रताः

ईश्वर उवाच—इत्युक्त्वा हेमगर्भाणि तानि फलानि च त्यक्त्वा, सर्वे दृढव्रता ऋषयोऽन्यत्र जग्मुः।

Verse 45

ततस्ते विचरंतो वै ददृशुः सुमहत्सरः । पद्मिनीभिः समाकीर्णं सर्वतो वरवर्णिनि

ततः ते विचरन्तो वै ददृशुः सुमहत् सरः, सर्वतो वरवर्णिनि पद्मिनीभिः समाकीर्णम्।

Verse 46

तस्मिन्देशे तदा प्राप्तः परिव्राजः शुनोमुखः । तेनैव सहितास्तत्र स्नाताः सर्वे महर्षयः

तस्मिन्देशे तदा प्राप्तः परिव्राजः शुनोमुखः । तेनैव सहिताḥ सर्वे महर्षयस्तत्र स्नाताः ॥

Verse 47

तत्रावतारं कृत्वा तैर्गृहीतानि बिसानि तु । निक्षिप्य सरसस्तीरे चक्रुः पुण्यां जलक्रियाम्

तत्रावतारं कृत्वा तैर्गृहीतानि बिसानि तु । निक्षिप्य सरसस्तीरे चक्रुः पुण्यां जलक्रियाम् ॥

Verse 48

अथोत्तीर्य जलात्तस्मात्ते समेत्य परस्परम् । बिसानि तान्यपश्यंत इदं वचनमब्रुवन्

अथोत्तीर्य जलात्तस्मात्ते समेत्य परस्परम् । बिसानि तान्यपश्यन्त इदं वचनमब्रुवन् ॥

Verse 49

ऋषय ऊचुः । केन क्षुधाभितप्तानामस्माकं पापकर्मणा । बिसानि तानि सर्वाणि हृतानि च मुनीश्वराः

ऋषय ऊचुः । केन क्षुधाभितप्तानामस्माकं पापकर्मणा । बिसानि तानि सर्वाणि हृतानि च मुनीश्वराः ॥

Verse 50

ते शंकमानास्त्वन्योन्यं पर्यपृच्छन्द्विजोत्तमाः । चक्रुस्ते शपथान्सर्वे यथान्यायं च भामिनि

ते शङ्कमानास्त्वन्योन्यं पर्यपृच्छन्द्विजोत्तमाः । चक्रुस्ते शपथान्सर्वे यथान्यायं च भामिनि ॥

Verse 51

कश्यप उवाच । सर्वभक्षः स भवतु न्यासलोपं करोतु सः । कूटसाक्षित्वमभ्येतु बिसस्तैन्यं करोति यः

कश्यप उवाच—यो बिसस्तैन्यं करोति, स सर्वभक्षो भवतु; स न्यासलोपं करोतु; स कूटसाक्षित्वमभ्येतु।

Verse 52

वसिष्ठ उवाच । अनृतौ मैथुनं यातु पर नारीं विशेषतः । अतिथिः स्यात्तथान्योन्यं बिसस्तैन्यं करोति यः

वसिष्ठ उवाच—यो बिसस्तैन्यं करोति, स अनृतौ मैथुनं यातु, परनारीं विशेषतः; अतिथिः स्यात् तथान्योन्यं गृहं गृहं विचरन्।

Verse 53

भरद्वाज उवाच । नृशंसो वै स भवतु समृद्ध्या चाप्यहंकृ तः । मत्सरी पिशुनश्चैव बिसस्तैन्यं करोति यः

भरद्वाज उवाच—यो बिसस्तैन्यं करोति, स नृशंसो भवति; समृद्ध्यापि अहंकृतो भवति; मत्सरी पिशुनश्च भवति।

Verse 54

विश्वामित्र उवाच । नित्यं कामरतः सोस्तु दिवा सेवतु मैथुनम् । नीचकर्मरतश्चैव बिसस्तैन्यं करोति यः

विश्वामित्र उवाच—यो बिसस्तैन्यं करोति, स नित्यं कामरतः स्यात्; दिवा अपि मैथुनं सेवेत; नीचकर्मरतश्च भवेत्।

Verse 55

जमदग्निरुवाच । कन्यां यच्छतु वृद्धाय स भूयाद्वृषलीपतिः । अस्तु वार्द्धुषिको नित्यं बिसस्तैन्यं करोति यः

जमदग्निरुवाच—यो बिसस्तैन्यं करोति, स कन्यां वृद्धाय यच्छति; स भूयाद् वृषलीपतिः; स नित्यं वार्द्धुषिकोऽस्तु।

Verse 56

गौतम उवाच । स गृह्णात्वविकादानं करोतु हयविक्रयम् । प्रकरोतु गुरोर्निंदां बिसस्तैन्यं करोति यः

गौतम उवाच—यो बिसस्तैन्यं करोति स अविकादानं गृह्णाति, हयानां विक्रयं करोति, तथा स्वगुरोर्निन्दां प्रकाशतः प्रकरोति।

Verse 57

अत्रिरुवाच । मातरं पितरं नित्यं दुर्मतिः सोऽवमन्यताम् । शूद्रं पृच्छतु धर्मार्थं बिसस्तैन्यं करोति यः

अत्रिरुवाच—यो बिसस्तैन्यं करोति स दुर्मतिः सन् मातरं पितरं च नित्यं अवमन्यते; धर्मार्थं च अयोग्यं शूद्रं पृच्छति।

Verse 58

अरुन्धत्युवाच । करोतु पत्युः पूर्वं सा भोजनं शयनं तथा । नारी दुष्टसमाचारा बिसस्तैन्यं करोति या

अरुन्धत्युवाच—या नारी बिसस्तैन्यं करोति सा दुष्टसमाचाराऽभवति; सा पत्युः पूर्वं भोजनं शयनं च करोति, मर्यादां लङ्घयति।

Verse 59

चण्डोवाच । स्वामिनः प्रतिकूलास्तु धर्मद्वेषं करोतु च । साधुद्वेषपरा चैव बिसस्तैन्यं करोति या

चण्डोवाच—या नारी बिसस्तैन्यं करोति सा स्वामिनः प्रतिकूला भवति, धर्मद्वेषं करोति, साधुद्वेषपरायणा च भवति।

Verse 60

पशुमुख उवाच । परस्य प्रेष्यतां यातु सदा जन्मनिजन्मनि । सर्वधर्म क्रियाहीनो बिसस्तैन्यं करोति यः

पशुमुख उवाच—यो बिसस्तैन्यं करोति स परस्य प्रेष्यतां याति जन्मनि जन्मनि; सर्वधर्मक्रियाहीनश्च भवति।

Verse 61

शुनोमुख उवाच । वेदान्स पठतु न्यायाद्गृहस्थः स्यात्प्रियातिथिः । सत्यं वदतु चाजस्रं बिसस्तैन्यं करोति यः

शुनोमुख उवाच—यो बिसस्तैन्यं करोति, स न्यायविधिना वेदान् पठन् गृहस्थो भवति, अतिथिप्रियश्च स्यात्, सत्यं च निरन्तरं वदति।

Verse 62

ऋषय ऊचुः । इष्टमेतद्द्विजातीनां यस्त्वया शपथः कृतः । त्वया कृतं बिसस्तैन्यं सर्वेषां नः शुनोमुख

ऋषय ऊचुः—एतद् द्विजातीनामिष्टमेव, यस्त्वया शपथः कृतः; किन्तु हे शुनोमुख, त्वयैव नः सर्वेषां बिसस्तैन्यं कृतम्।

Verse 63

शुनोमुख उवाच । मया हृतानि सर्वेषां बिसानीमानि वै द्विजाः । धर्मं वै श्रोतुकामेन जानीध्वं मां पुरंदरम्

शुनोमुख उवाच—मया हृतानि वः सर्वेषां बिसानीमानि वै द्विजाः; धर्मं श्रोतुकामेन मां पुरन्दरं जानीध्वम्।

Verse 64

अलोभादक्षया लोका जिता वै मुनिसत्तमाः । प्रार्थयध्वं वरं शुभ्रं सर्वमेव ह्यसंशयम्

अलोभेनाक्षया लोका जिता वै मुनिसत्तमाः; अतः शुभ्रं वरं प्रार्थयध्वं, सर्वमेव ह्यसंशयम्।

Verse 65

ऋषय ऊचुः । इहागत्य नरो यस्तु त्रिरात्रोपोषितः शुचिः । कृत्वा स्नानं पितॄंस्तर्प्य श्राद्धं कुर्यात्समाहितः

ऋषय ऊचुः—यो नर इहागत्य शुचिः सन् त्रिरात्रोपोषितः, स्नानं कृत्वा पितॄन् तर्पयित्वा समाहितः श्राद्धं कुर्यात्।

Verse 66

सर्वतीर्थोद्भवं तस्य पुण्यं भूयात्पुरंदर । नाधोगतिमवाप्नोति विबुधैस्सह मोदताम् । तथेत्युक्त्वा ततः शक्रस्त त्रैवान्तर्हितोऽभवत्

हे पुरन्दर, तस्य सर्वतीर्थसमुद्भवं पुण्यं भूयात्। स नाधोगतिमवाप्नोति; विबुधैः सह मोदताम्। “तथेत्य” उक्त्वा ततः शक्रः तत्रैव अन्तर्हितोऽभवत्।

Verse 255

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य ऋषितीर्थमाहात्म्य वर्णनं नाम पञ्चपञ्चाशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

इति श्रीस्कान्दे महापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे, प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये, “ऋषितीर्थमाहात्म्यवर्णनम्” नाम पञ्चपञ्चाशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः समाप्तः।