Adhyaya 242

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि यत्र देवीकुमारिका । तस्यैव पूर्वदिग्भागे स्थिता रक्षार्थमेव हि

ईश्वर उवाच—ततो हे महादेवि, यत्र देवीकुमारिका वर्तते तत्र गच्छेत्; तस्यैव पूर्वदिग्भागे सा रक्षार्थमेव स्थिताऽस्ति।

Verse 2

पुरा रथंतरे कल्पे रुरुर्नाम महासुरः । उत्पन्नः स महाकायः सर्वलोकभयावहः

पुरा रथन्तरे कल्पे रुरुर्नाम महासुरः समुत्पन्नः; स महाकायः सर्वलोकभयावहः।

Verse 3

तेन देवाः सगन्धर्वास्त्रासितास्त्रिदशा लयात् । तस्य भीत्या ततः सर्वे ब्रह्मलोकमधिस्थिताः

तेन देवाः सगन्धर्वाः त्रासिताः; त्रिदशा लयात् पलायिताः। तस्य भीत्या ततः सर्वे ब्रह्मलोकमधिस्थिताः।

Verse 4

तथा भूमितले विप्रान्यज्वनोऽथ तपस्विनः । निजघान स दुष्टात्मा ये चान्ये धर्मचारिणः

तथा भूमितले स दुष्टात्मा विप्रान् यज्वनः तपस्विनश्च, ये चान्ये धर्मचारिणः, सर्वान् निजघान।

Verse 5

निःस्वाध्यायवषट्कारं तदाऽसीद्धरणीतलम् । नष्टयज्ञोत्सवं सर्वं रुरोर्भयनिपीडितम्

तदा धरणीतलं निःस्वाध्यायवषट्कारम् अभवत्; रुरोर्भयनिपीडितं सर्वं यज्ञोत्सवं नष्टम्।

Verse 6

ततः प्रव्यथिता देवास्तथा सर्वे महर्षयः । समेत्यामंत्रयन्मंत्रं वधार्थं तस्य दुर्मतेः

ततः प्रव्यथिता देवाः सर्वे च महर्षयः; समेत्य तस्य दुर्मतेर्वधार्थं मंत्रं समामंत्रयन्।

Verse 7

ततः कायोद्भवः स्वेदः सर्वेषां समजायत । तेषां चिंतयतां देवि निरोधाज्जगृहुश्च तम्

ततः देवि सर्वेषां कायोद्भवः स्वेदः समजायत; तेषां चिंतयतां निरोधात् तं तत्त्वं जगृहुश्च।

Verse 8

तत्र कन्या समुत्पन्ना दिव्या कमललोचना । व्यापयंती दिशः सर्वाः सर्वेषां पुरतः स्थिता

तत्र दिव्या कमललोचना कन्या समुत्पन्ना; सर्वा दिशो व्यापयन्ती सर्वेषां पुरतः स्थिता।

Verse 9

सर्वान्देवांस्ततः प्राह किमर्थं निर्मितास्म्य हम् । तद्वः कार्यं करिष्यामि श्रुत्वा तस्यास्तदा गिरम्

ततः सा सर्वान् देवान् उवाच— “किमर्थं निर्मितास्म्यहम्? युष्माकं कार्यं श्रुत्वा तदेव करिष्यामि।” इति तस्याः गिरं श्रुत्वा ते देवा ध्यानपूर्वकं शुश्रुवुः।

Verse 10

आचख्युः संकटं तस्यास्ते देवा रुरुचेष्टितम् । श्रुत्वा जहास सा देवी देवानां कार्य सिद्धये

ते देवा रुरोः चेष्टितजनितं तस्याः संकटं व्याचख्युः। तत् श्रुत्वा सा देवी देवानां कार्यसिद्धये जहास।

Verse 11

तस्या हसंत्या निश्चेरुर्वरांगाः कन्यकाः पुनः । पाशांकुशधराः सर्वाः पीनश्रोणिपयोधराः

तस्या हसन्त्याः पुनः वराङ्गाः कन्यकाः निश्चेरुः— सर्वाः पाशाङ्कुशधराः, पीनश्रोणिपयोधराः।

Verse 12

फेत्कारारावमात्रेण त्रास यंत्यश्चराचरम् । अन्वगात्सा रुरुर्यत्र ताभिः सार्द्धं यशस्विनी

फेत्कारारावमात्रेण त्रासयन्त्यः चराचरम्। सा यशस्विनी ताभिः सार्धं रुरुर्यत्र तत्र अन्वगात्।

Verse 13

अथाभूत्तुमुलं तासां युद्धं घोरं तु तैः सह । शस्त्रास्त्रैर्विविधैर्घोरैः शत्रुपक्ष क्षयंकरैः

अथ तासां तैः सह तुमुलं घोरं युद्धम् अभवत्। विविधैः घोरैः शस्त्रास्त्रैः शत्रुपक्षक्षयङ्करैः।

Verse 14

ताभिस्तदनुगाः सर्वे प्रहारैर्जर्जरीकृताः । पराङ्मुखाः क्षणेनैव जाताः केचिन्निपातिताः

ताभिः सर्वे तदनुगाः प्रहारैर्जर्जरीकृताः । क्षणेनैव पराङ्मुखा जाताः, केचिन्निपातिताः ॥

Verse 15

ततो हतं बलं दृष्ट्वा रुरुर्मायामथाऽसृजत् । तामसींनाम देवेशि तयामुह्यत नैव सा

हतं बलं निरीक्ष्याथ रुरुर्मायामसृजत् । तामसीं नाम देवेशि, तया सा न विमोहिता ॥

Verse 16

तमोभूते ततस्तत्र देवी दैत्यं तदा रुरुम् । शक्त्या बिभेद हृदये ततो मूर्छां जगाम ह

तमोभूते तदा तत्र देवी दैत्यं रुरुं ततः । शक्त्या हृदये बिभेद, स मूर्छां जगाम ह ॥

Verse 17

मुहूर्त्ताल्लब्धसंज्ञोऽथ ज्ञात्वा तस्याः पराक्रमम् । पलायनकृतोत्साहः समुद्राभिमुखो ययौ

मुहूर्ताल्लब्धसंज्ञोऽथ ज्ञात्वा तस्याः पराक्रमम् । पलायनकृतोत्साहः समुद्राभिमुखो ययौ ॥

Verse 18

साऽपि देवी जगामाथ पृष्ठतोऽस्य दुरात्मनः । स्तूयमाना सुरगणैः किंनरैः समहोरगैः

साऽपि देवी जगामाथ पृष्ठतोऽस्य दुरात्मनः । स्तूयमाना सुरगणैः किंनरैः समहोरगैः ॥

Verse 19

ततः प्रविश्य जलधिं तं दृष्ट्वा दानवं रुषा । खङ्गाग्रेण शिरश्छित्त्वा चर्ममुण्डधरा ततः

ततः सा जलधिं प्रविश्य तं दानवं दृष्ट्वा रोषेण खङ्गाग्रेण शिरश्छित्त्वा, ततः चर्ममुण्डे धारयामास।

Verse 20

निश्चक्राम पुनस्तस्मात्प्रभासं क्षेत्रमागता । कन्या सैन्येन संयुक्ता बहुरूपेण भास्वता

ततः सा तस्मात् पुनर्निश्चक्राम, प्रभासक्षेत्रं समागता; कन्यारूपा सैन्येन संयुक्ता, बहुरूपेण भास्वता।

Verse 21

देवैः सुविस्मितैर्दृष्टा चर्ममुण्डधरा वरा । ततो देवाः स्तुतिं चक्रुः कृतांजलिपुटाः स्थिताः

देवैः सुविस्मितैर्दृष्टा सा वरा चर्ममुण्डधरा; ततः देवाः कृताञ्जलिपुटाः स्थित्वा स्तुतिं चक्रुः।

Verse 22

देवा ऊचुः । जय त्वं देवि चामुंडे जय भूतापहारिणि । जय सर्वगते देवि कालरात्रि नमोऽस्तु ते

देवा ऊचुः— जय त्वं देवि चामुण्डे, जय भूतापहारिणि; जय सर्वगते देवि, कालरात्रि नमोऽस्तु ते।

Verse 23

भीमरूपे शिवे विद्ये महामाये महोदये । महाभागे जये जृम्भे भीमाक्षि भीमदर्शने

भीमरूपे शिवे विद्ये महामाये महोदये; महाभागे जये जृम्भे, भीमाक्षि भीमदर्शने।

Verse 24

महामाये विचित्रांगि गेयनृत्यप्रिये शुभे । विकरालि महाकालि कालिके कालरूपिणि

हे महामाये विचित्राङ्गि गेयनृत्यप्रिये शुभे । विकरालि महाकालि कालिके कालरूपिणि ॥

Verse 25

प्रासहस्ते दण्डहस्ते भीमहस्ते भयानने । चामुण्डे ज्वलमानास्ये तीक्ष्णदंष्ट्रे महाबले । शवयानस्थिते देवि प्रेतसंघनिषेविते

प्रासहस्ते दण्डहस्ते भीमहस्ते भयानने । चामुण्डे ज्वलमानास्ये तीक्ष्णदंष्ट्रे महाबले । शवयानस्थिते देवि प्रेतसंघनिषेविते ॥

Verse 26

एवं स्तुता तदा देवी सर्वैः शक्रपुरोगमैः । प्रहृष्टवदना भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह

एवं स्तुता तदा देवी सर्वैः शक्रपुरोगमैः । प्रहृष्टवदना भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह ॥

Verse 27

वरं वृणुध्वं भद्रं वो नित्यं यन्मनसि स्थितम् । अहं दास्यामि तत्सर्वं यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम्

वरं वृणुध्वं भद्रं वो नित्यं यन्मनसि स्थितम् । अहं दास्यामि तत्सर्वं यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम् ॥

Verse 28

देवा ऊचुः । कृतकृत्यास्त्वया भद्रे दानवस्य निषूदनात्

देवा ऊचुः । कृतकृत्यास्त्वया भद्रे दानवस्य निषूदनात् ॥

Verse 29

स्तोत्रेणानेन यो देवि त्वां वै स्तौति वरानने । तस्य त्वं वरदा देवि भव सर्वगता सती

स्तोत्रेणानेन या देवि त्वां यः स्तौति वरानने । तस्मै त्वं वरदा देवि भव सर्वगता सती ॥

Verse 30

यश्चेदं शृणुयाद्भक्त्या तव देवि समुद्भवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः स प्राप्नोतु परां गतिम्

यश्चेदं शृणुयाद्भक्त्या तव देवि समुद्भवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः स प्राप्नोतु परां गतिम् ॥

Verse 31

अस्मिन्क्षेत्रे त्वया देवि स्थितिः कार्या सदा शुभे

अस्मिन्क्षेत्रे त्वया देवि स्थितिः कार्या सदा शुभे ॥

Verse 32

अत्र त्वां पूजयेद्यस्तु शुक्लपक्षे समाहितः । नवम्यामाश्विने मासि तस्य कार्यं सदा शुभम्

अत्र त्वां पूजयेद्यस्तु शुक्लपक्षे समाहितः । नवम्यामाश्विने मासि तस्य कार्यं सदा शुभम् ॥

Verse 33

ईश्वर उवाच । एवमुक्ता महादेवी तत्रैव निरताऽभवत् । देवास्त्रिविष्टपं जग्मुः प्रहृष्टा हतशत्रवः

ईश्वर उवाच । एवमुक्ता महादेवी तत्रैव निरताऽभवत् । देवास्त्रिविष्टपं जग्मुः प्रहृष्टा हतशत्रवः ॥

Verse 242

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कुमारीमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विचत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

इति श्रीस्कान्दे महापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ‘कुमारीमाहात्म्यवर्णनम्’ इति नाम द्विचत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः समाप्तः।