Adhyaya 234

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । दशाश्वमेधिकंनाम महापातकनाशनम्

ईश्वर उवाच—ततो महादेवि त्रैलोक्यविश्रुतं तीर्थं दशाश्वमेधिकं नाम महापातकनाशनं गच्छेत्।

Verse 2

वाजिमेधः पुरा चेष्टं दशभिस्तत्र भामिनि । भरतेन समागत्य मत्वा क्षेत्रमनुत्तमम्

हे भामिनि, पुरा भरतेन तत्र समागत्य क्षेत्रमनुत्तमं मत्वा दशभिरश्वमेधयज्ञैर्वाजिमेधः सम्यक् अनुष्ठितः।

Verse 3

तत्र तृप्तः सहस्राक्षः सोमनाथेन भामिनि । कृपणाः खानपानैश्च दक्षिणाभिर्द्विजातयः

हे भामिनि, तत्र सोमनाथेन सहस्राक्षः सन्तुष्टोऽभवत्; द्विजातयश्च खानपानैर्दक्षिणाभिश्च तृप्ताः।

Verse 4

अथोचुस्त्रिदशाः सर्वे सुप्रीता भरतं नृपम् । तुष्टास्तव महाबाहो यज्ञैः संतर्पिता वयम् । वरं वृणीष्व राजेंद्र यत्ते मनसि वर्त्तते

अथ सर्वे त्रिदशाः सुप्रीता नृपं भरतमूचुः— ‘महाबाहो, तव यज्ञैः सन्तर्पिता वयं तुष्टाः; राजेन्द्र, यत्ते मनसि वर्तते तद्वरं वृणीष्व।’

Verse 5

राजोवाच । अत्रागत्य नरो भक्त्या यः स्नानं कुरुते नरः । दशानामश्वमेधानां स प्राप्नोतु फलं शुभम्

राजोवाच— ‘अत्रागत्य यो नरः भक्त्या स्नानं करोति, स दशानामश्वमेधानां शुभं फलं प्राप्नोतु।’

Verse 6

देवा ऊचुः । दशानामश्वमेधानां श्रद्धया फलमाप्स्यति । दशाश्वमेधिकंनाम तीर्थमेतन्महीतले । ख्यातिं यास्यति राजेंद्र नात्र कार्या विचारणा

देवा ऊचुः— ‘श्रद्धया दशानामश्वमेधानां फलं नूनं प्राप्स्यति। एतत्तीर्थं महीतले “दशाश्वमेधिक” इति नाम्ना ख्यातिं यास्यति, राजेन्द्र; नात्र विचारणा कार्या।’

Verse 7

ईश्वर उवाच । ततः प्रभृति तत्तीर्थं प्रख्यातं धरणीतले । दशाश्वमेधिकमिति सर्वपापप्रणाशनम्

ईश्वर उवाच—ततः प्रभृति तत्तीर्थं धरणीतले प्रख्यातं जातम्। ‘दशाश्वमेधिकम्’ इति नाम्ना सर्वपापप्रणाशनं बभूव॥

Verse 8

ऐंद्रवारुणमाश्रित्य गोमुखादाऽश्वमेधिकम् । अत्रांतरे महादेवि शिवक्षेत्रं विदुर्बुधाः

ऐन्द्रवारुणमाश्रित्य गोमुखाद् आश्वमेधिकं यावत्। अत्रान्तरे, महादेवि, शिवक्षेत्रं बुधाः विदुः॥

Verse 9

सर्वपापहरं दिव्यं स्वर्गसोपानसंनिभम् । सपादकोटितीर्थानां स्थानं तत्परिकीर्तितम

सर्वपापहरं दिव्यं स्वर्गसोपानसंनिभम्। सपादकोटितीर्थानां स्थानं तत् परिकीर्तितम्॥

Verse 10

प्राणत्यागे कृते तत्र शिवलोके च मोदते । तिर्यग्योनिगताः पापा कीटपक्षिमृगादयः

प्राणत्यागे कृते तत्र शिवलोके च मोदते। तिर्यग्योनिगताः पापा कीटपक्षिमृगादयः॥

Verse 11

तेऽपि यांति परं स्थानं यत्र देवो महेश्वरः । तिलोदकप्रदानेन मातृकाः पैतृकास्तथा

तेऽपि यान्ति परं स्थानं यत्र देवो महेश्वरः। तिलोदकप्रदानेन मातृकाः पैतृकास्तथा॥

Verse 12

पितरस्तस्य तृप्यंति यावदाभूतसंप्लवम् । तत्रेष्टा ब्रह्मणा पूर्वमसंख्याता मखोत्तमाः

पितरस्तस्य यावदाभूतसंप्लवं तृप्यन्ति। तत्र पूर्वं ब्रह्मणा असंख्याता मखोत्तमा इष्टाः।

Verse 13

शक्रश्च देवराजत्वे तत्रेष्ट्वा समवाप्तवान् । कार्त्तवीर्येण तत्रैव कृतं यज्ञशतं पुरा

शक्रोऽपि तत्रेष्ट्वा देवराजत्वं समवाप्तवान्। कार्त्तवीर्येण च तत्रैव पुरा यज्ञशतं कृतम्।

Verse 14

एवं तत्प्रवरं स्थानं क्षेत्रगर्भांतिकं प्रिये । मृतानां तत्र जंतूनामपुनर्भवदायकम्

एवं तत्प्रवरं स्थानं क्षेत्रगर्भान्तिकं प्रिये। तत्र मृतानां जन्तूनामपुनर्भवदायकम्।

Verse 15

वृषोत्सर्गं तु यस्तत्र कुर्याद्वै भावितात्मवान् । यावंति वृषरोमाणि तावत्स्वर्गे महीयते

वृषोत्सर्गं यस्तत्र भावितात्मवान् कुर्यात्। यावन्ति वृषरोमाणि तावत्स्वर्गे महीयते।

Verse 234

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्र माहात्म्ये दशाश्वमेधमाहत्म्यवर्णनंनाम चतुस्त्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ‘दशाश्वमेधमाहात्म्यवर्णनम्’ नाम चतुस्त्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः समाप्तः।