Adhyaya 229
अध्यायेऽस्मिन् ईश्वरः महादेवीं प्रति उपदिशति—ईशान्यदिशि स्थितां त्रिपथगामिनीं गङ्गां पश्येत्। सा स्वयम्भूः पावनी धारा, विष्णुना पूर्वं भूमेर्मध्यात् उद्धृता, यदूनां हिताय तथा सर्वपापप्रशमनाय प्रवर्तिता इति निरूप्यते। तत्र स्नानं—यद्यपि पूर्वपुण्यसमुद्भवेन लभ्यते—तथा विधिपूर्वकं श्राद्धकर्म च कृत्वा, कृताकृतकर्मविषये अनुतापरहितं पदं प्राप्यते। कार्त्तिक्यां जाह्नवीजलस्नानस्य पुण्यं तु समग्रब्रह्माण्डदानपुण्यसमं कथ्यते। कलियुगे तादृशदर्शनस्य दुर्लभत्वं निर्दिश्य, प्रभासे गङ्गा-जाह्नवीतीर्थे स्नानदानयोः महत्त्वं विशेषेण प्रकाश्यते।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि गंगां त्रिपथगामिनीम् । अनरकेशतो देवि ऐशान्यां दिशि संस्थिताम्
ईश्वर उवाच । ततः गच्छेन्महादेवि गङ्गां त्रिपथगामिनीम् । अनरकेशतः देवि ऐशान्यां दिशि संस्थिताम् ॥
Verse 2
स्वयंभूतां धरामध्यादानीतां विष्णुना पुरा । यादवानां तु मुक्त्यर्थं सर्वपापोपशान्तये
स्वयंभूतां धरामध्यादानीतां विष्णुना पुरा । यादवानां तु मुक्त्यर्थं सर्वपापोपशान्तये ॥
Verse 3
यस्तत्र कुरुते स्नानं कथंचित्पुण्यसंचयात् । श्राद्धं चैव विधानेन न स शोचेत्कृताकृते
यस्तत्र कुरुते स्नानं कथञ्चित्पुण्यसञ्चयात् । श्राद्धं चैव विधानेन न स शोचेत्कृताकृते ॥
Verse 4
ब्रह्माण्डं सकलं दत्त्वा यत्पुण्यफलमाप्नुयात् । तत्पुण्यं प्राप्नुयाद्देवि कार्तिक्यां जाह्नवीजले
देवि, ब्रह्माण्डस्य सकलस्य दानेन यत् पुण्यफलम् आप्नुयात्, तत् एव पुण्यं कार्तिक्याम् जाह्नवीजले स्नानादिना प्राप्नुयात्।
Verse 5
कलौ युगे तु संप्राप्ते दुर्ल्लभं तत्र दर्शनम् । किं पुनः स्नानदानं तु प्रभासे जाह्नवीजले
कलियुगे संप्राप्ते तत्र दर्शनमपि दुर्लभम्; प्रभासे जाह्नवीजले स्नानदानयोः किं पुनर्वक्तव्यम्।
Verse 229
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गंगामाहात्म्यवर्णनंनामैकोनत्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गङ्गामाहात्म्यवर्णनं नामैकोनत्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः समाप्तः।