Adhyaya 224
अस्मिन्नध्याये ईश्वरः देवीं प्रति कथयति—पुरुषोत्तमस्य दक्षिणे इन्द्रेण स्थापितं लिङ्गं दृश्यताम्, यत् “पापमोचन” इति ख्यातम्। वृत्रवधात् परं इन्द्रस्य ब्रह्महत्यासदृशी मलिनता जाताऽभवत्; वर्णविकारः दुर्गन्धश्च प्रादुर्भूतौ, येन तेजोबलजीवनशक्तयः क्षीयन्ते स्म। नारदादयः ऋषयः देवाश्च तं प्राभासं पापहरं क्षेत्रं गन्तुं उपदिशन्ति। ततः इन्द्रः प्राभासे त्रिशूलधारिणः प्रभोर्लिङ्गं प्रतिष्ठाप्य धूपगन्धचन्दनादिभिः पूजयामास। पूजनफलरूपेण तस्य दुर्गन्धो वर्णविकारश्च निवृत्तौ, रूपं च परमं शुद्धं बभूव। इन्द्रः पुनः वरं प्रार्थयते—यो भक्त्या एतल्लिङ्गं पूजयति, स ब्रह्महत्यादिमहापापक्षयम् आप्नोति। अन्ते च उपदेशः—वेदविदे ब्राह्मणाय गोदानं कृत्वा, तत्रैव श्राद्धं च विधाय, ब्रह्महत्यादिदोषशमनं सिध्यतीति।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगमिंद्रप्रतिष्ठितम् । पापमोचननामाढ्यं दक्षिणे पुरुषोत्तमात्
ईश्वर उवाच—ततो महादेवि, पुरुषोत्तमात् दक्षिणे स्थितं ‘पापमोचन’नाम विख्यातं, इन्द्रप्रतिष्ठितं लिङ्गं गच्छेत्।
Verse 2
वृत्रं हत्वा पुरा शक्रो ब्रह्महत्यासमन्वितः । अब्रवीत्स ऋषीन्दिव्यान्कथमेषा गमिष्यति
पुरा वृत्रं हत्वा शक्रो ब्रह्महत्यादोषसमन्वितः। स दिव्यानृषीन् अब्रवीत्—‘एषा (पापराशिः) कथं मत्तो गमिष्यति?’
Verse 3
ब्रह्महत्या हि दुष्प्रेक्ष्या विवर्णजननी मम । दुर्गंधचारिणी चैव सर्वतेजोविनाशिनी
ब्रह्महत्या हि दुष्प्रेक्ष्या, मम विवर्णतां जनयति; सा दुर्गन्धचारिणी चैव, सर्वतेजोविनाशिनी।
Verse 4
अथोचुस्तं सुरगणा नारदाद्या महर्षयः । प्रभासं गच्छ देवेश क्षेत्रं पापहरं हि तत्
अथ तं सुरगणा नारदाद्या महर्षयः ऊचुः—देवेश, प्रभासं गच्छ; तत्क्षेत्रं हि पापहरं।
Verse 5
तत्राराध्य महादेवं मोक्ष्यसे ब्रह्महत्यया । स तथेति प्रतिज्ञाय गतस्तत्र वरानने
तत्र महादेवं समाराध्य ब्रह्महत्यया मोक्ष्यसे। स ‘तथेति’ प्रतिज्ञाय तत्र गतः, वरानने।
Verse 6
लिंगं संस्थापयामास देवदेवस्य शूलिनः । तस्य पूजारतो नित्यं धूपगंधानुलेपनैः
देवदेवस्य शूलिनो लिङ्गं संस्थापयामास; तस्य पूजारतो नित्यं धूपगन्धानुलेपनैः।
Verse 7
ततोऽस्य गात्रदौर्गंध्यं नाशमाश्वभ्यगच्छत । विवर्णत्वं गतं सर्वं वपुश्चाभूत्तथोत्तमम्
ततोऽस्य गात्रदौर्गन्ध्यं नाशमाश्वभ्यगच्छत; विवर्णत्वं गतं सर्वं, वपुश्चाभूत् तथोत्तमम्।
Verse 8
अथ हृष्टमना भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह । तत्रागत्य नरो भक्त्या यश्चैनं पूजयिष्यति
अथ हृष्टमना भूत्वा स वाक्यमिदमब्रवीत्—यस्तत्रागत्य भक्त्या एनं लिङ्गं पूजयिष्यति।
Verse 9
ब्रह्महत्यादिकं पापं नाशं तस्य प्रयास्यति । एवमुक्त्वा सहस्राक्षः प्रहृष्टस्त्रिदिवं ययौ
ब्रह्महत्यादिकं पापं तस्य नाशं निश्चयं गमिष्यति। एवमुक्त्वा सहस्राक्षः प्रहृष्टस्त्रिदिवं ययौ।
Verse 10
ब्रह्महत्याविनिर्मुक्तः पूज्यमानो दिवौकसैः । गोदानं तत्र दातव्यं ब्राह्मणे वेदपारगे । ब्रह्महत्यापनोदार्थं तत्र श्राद्धं समाचरेत्
ब्रह्महत्याविनिर्मुक्तः दिवौकसैः पूज्यमानः सन्, तत्र वेदपारगे ब्राह्मणे गोदानं दद्यात्। ब्रह्महत्यापनोदार्थं तत्र श्राद्धं विधिवत् समाचरेत्।
Verse 224
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य इन्द्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुर्विंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
इति श्रीस्कान्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ‘इन्द्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्’ नाम चतुर्विंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः समाप्तः।