
अस्मिन्नध्याये ईश्वरप्रोक्तं संक्षिप्तं तत्त्वोपदेशरूपं वर्णनं दृश्यते। प्रभासक्षेत्रे मनुना प्रतिष्ठापितं विशेषं लिङ्गं “मानवलिङ्ग” इति प्रसिद्धं निरूप्यते। स्वपुत्रवधजनितदोषभारपीडितो मनुः एतत्क्षेत्रं पापहरं ज्ञात्वा विधिवत् अभिषेक-प्रतिष्ठाभ्यां तत्र ईश्वरं संस्थापयामास; ततः स तस्माद् दोषात् विमुक्त इति कथ्यते। अनन्तरं सामान्यफलमपि निगद्यते—यो मानवो भक्त्या मानवलिङ्गं पूजयति, स सर्वपापैः प्रमुच्यते। अन्ते स्कन्दमहापुराणे प्रभासखण्डे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मानवेेश्वरमाहात्म्यं नाम अष्टादशोत्तरद्विशततमोऽध्याय इति कोलोफोनेन निर्दिश्यते।
Verse 1
ईश्वर उवाच । तत्रैव मानवं लिंगं मनुना संप्रतिष्ठितम् । पूर्वं हत्वा सुतं देवि मनुः पापसमन्वितः
ईश्वर उवाच—तत्रैव मनुना सम्यक् प्रतिष्ठितं “मानवं” लिङ्गम्। पूर्वं देवि, स्वसुतं हत्वा मनुः पापसमन्वितोऽभवत्।
Verse 2
क्षेत्रं पापहरं ज्ञात्वा तत्र प्रातिष्ठदीश्वरम् । मुक्तश्चैवाभवत्पापात्तस्मात्पुत्रवधोद्भवात्
क्षेत्रं पापहरमिति विदित्वा तत्रेश्वरं प्रतिष्ठापयामास। ततः पुत्रवधजन्यपापात् स निःशेषं विमुक्तोऽभवत्॥
Verse 3
पूजयेन्मानवो यस्तु स मुक्तः पातकैर्भवेत्
यो मानवं तत्र पूजयेत् स पातकैः सर्वैर्मुक्तो भवेत्॥
Verse 218
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एका शीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मानवेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टादशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः
इति श्रीस्कान्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ‘मानवेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्’ नामाष्टादशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः समाप्तः॥