Adhyaya 216
अस्मिन्नध्याये ईश्वरः देवीं प्रति संक्षेपेण शैवतīर्थमहिमानं कथयति। मārkaṇḍeśvarāt उत्तरतः पञ्चदशधन्वन्तरं ‘गौतमेश्वर’ इति प्रसिद्धं परमं लिङ्गं स्थितमिति निर्दिश्यते। गुरुहत्यादोषेन शोकाकुलः गौतमऋषिः तत्र लिङ्गं प्रतिष्ठाप्य तपसा पूजया च तस्मात् पापभारात् विमुक्तोऽभवत्; अतः तद् स्थानं प्रायश्चित्तहेतुः पुण्यप्रदं चोच्यते। तीर्थयात्रिणां कृते विधिः प्रदर्श्यते—नद्यां विधिवत् स्नानं, लिङ्गस्य यथाशास्त्रं पूजनं, तथा कपिलागोदानं। एतेन पञ्चपातकविनाशः, शुद्धिः, मोक्षप्राप्तिश्च फलरूपेण प्रतिपाद्यते।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । मार्कण्डेश्वरतो देवि उत्तरे लिंगमुत्तमम् । धनुषां पञ्चदशभिर्गौतमेश्वरनामकम्
ईश्वर उवाच—हे देवि, मार्कण्डेश्वरात् उत्तरे पञ्चदशधनुर्मितेऽन्तरे गौतमेश्वरनामकं परमोत्कृष्टं लिङ्गम् अस्ति।
Verse 2
गुरुं हत्वा पुरा देवि गौतमः पापदुःखितः । तत्र लिंगं प्रतिष्ठाप्य तस्मात्पापाद्व्यमुच्यत
पुरा देवि, गुरुम् हत्वा गौतमः पापदुःखितः सन् तत्र लिङ्गं प्रतिष्ठाप्य तस्मात् पापात् विमुक्तोऽभवत्।
Verse 3
यस्तत्र कपिलां दद्यात्स्नात्वा नद्यां विधानतः । संपूज्य विधिवल्लिंगं मुच्यते पञ्चपातकैः
यः तत्र नद्यां विधानतः स्नात्वा कपिलां दद्यात्, विधिवत् लिङ्गं संपूज्य स पञ्चमहापातकैः मुच्यते।
Verse 216
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गौतमेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षोडशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः
इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये “गौतमेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्” इति नाम षोडशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः समाप्तः।