Adhyaya 202
ईश्वरः देवीं प्रति प्रभासे सरस्वत्याः समीपे स्थितस्य रामेश्वरस्य देशं माहात्म्यं च व्याचष्टे। कथायां बलभद्रः (रामः/हलायुधः) पाण्डवकौरवयुद्धे पक्षग्रहणं न कृत्वा द्वारकां प्रत्यागच्छति; मद्यवशात् क्रीडावने प्रविश्य सूतपाठं शृण्वद्भिः विद्वद्भिः ब्राह्मणैः सह सूतं दृष्ट्वा क्रोधेन तं हन्ति। ततः स्वकृतं ब्रह्महत्यासदृशं मलिनत्वं मन्यते, धर्मशारीरदोषान् विलपति, प्रायश्चित्तन्यायं च शृणोति—संकल्पितासंकल्पितहिंसायाः भेदः, प्रायश्चित्तस्य तारतम्यं, व्रतस्य महत्त्वं च। अशरीरवाणी तं प्रभासं गन्तुं निर्देशयति, यत्र पञ्चधारा प्रतिलोमा सरस्वती पञ्चमहापातकनाशिनीति स्तूयते, अन्यतीर्थानि तस्याः समं न भवन्तीति च। रामः तत्र यात्राविधानं कृत्वा दानानि दत्त्वा सरस्वतीसागर-सङ्गमे स्नात्वा महालिङ्गं स्थापयित्वा रामेश्वरं पूजयति, शुद्धिं च प्राप्नोति। अन्ते फलश्रुतिः—रामेश्वरलिङ्गपूजनात् पापक्षयः; अष्टम्यां ब्रह्मकूर्चविधिना कृतं व्रतं अश्वमेधसदृशं पुण्यं ददाति; स्नानं पूजनं गोदानं च पूर्णयात्राफलार्थिभ्यः प्रशस्यते।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि रामेश्वरमनुत्तमम् । मंकीशाद्दक्षिणे भागे आग्नेये तु कृतस्मरात् । पूर्वतस्तु सरस्वत्या बलभद्रप्रतिष्ठितम्
ईश्वर उवाच—ततो महादेवि अनुत्तमं रामेश्वरं गच्छेत्; मंकीशात् दक्षिणे भागे, कृतस्मरात् आग्नेये, सरस्वत्याः पूर्वतः, बलभद्रेण प्रतिष्ठितम्।
Verse 2
यत्र मुक्तोऽभवद्देवि रामो ब्रह्मवधात्किल । पातकात्प्रतिलोमां तामगाहत सरस्वतीम्
यत्र देवि रामः किल ब्रह्मवधपातकात् मुक्तोऽभवत्; तत्रैव प्रतिलोमगामिनीं तां सरस्वतीम् अगाहत।
Verse 3
देव्युवाच । कथं स पातकान्मुक्तः कथं पापमभूत्पुरा । कथं तत्स्थापितं लिंगं किंप्रभावं वदस्व मे
देव्युवाच—कथं स पातकात् मुक्तः? कथं पापं पुरा समभवत्? कथं तत् स्थापितं लिङ्गं, किं च तस्य प्रभावः? तन्मे वद।
Verse 4
ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशिनीम् । यां श्रुत्वा मानवो देवि मुक्तः संसारसागरात् । सर्वान्कामान्स लभते सततं मनसि प्रियान्
ईश्वर उवाच—शृणु देवि, प्रवक्ष्यामि पापप्रणाशिनीं कथाम्। यां श्रुत्वा मानवो देवि संसारसागरात् प्रमुच्यते, मनसि प्रियान् सर्वान् कामान् सततं लभते।
Verse 5
रामः पूर्वं परां प्रीतिं कृत्वा कृष्णस्य लांगली । चिन्तयामास बहुधा किं कृतं सुकृतं भवेत्
रामः पूर्वं कृष्णे परां प्रीतिं कृत्वा लाङ्गली बहुधा चिन्तयामास—“किं कृतं सुकृतं भवेत्?”
Verse 6
कृष्णेन हि विना नाहं यास्ये दुर्योधनान्तिकम् । पाण्डवान्वा समाश्रित्य कथं दुर्योधनं नृपम्
“कृष्णेन हि विना नाहं दुर्योधनान्तिकं यास्ये; पाण्डवान् वा समाश्रित्य कथं दुर्योधनं नृपं समुपेयाम्?”
Verse 7
जामातरं तथा शिष्यं घातयिष्ये नरेश्वरम् । तस्मान्न पार्थं यास्यामि नापि दुर्योधनं नृपम्
“जामातरं तथा शिष्यं नरेश्वरं घातयिष्यामि; तस्मान्न पार्थं यास्यामि, नापि दुर्योधनं नृपम्।”
Verse 8
तीर्थेष्वाप्लावयिष्यामि तावदात्मानमात्मना । कुरूणां पाण्डवानां च यावदंताय कल्पते
तीर्थेषु यावत् कुरूणां पाण्डवानां चान्तः कल्पते, तावत् स्वात्मना स्वात्मानं शुद्धयन् अहं तीर्थेष्वाप्लावयिष्यामि।
Verse 9
इत्यादिश्य हृषीकेशं पार्थदुर्योधनावपि । जगाम द्वारकां शौरिः स्वसैन्यैश्च परीवृतः
इत्यादिश्य हृषीकेशं पार्थं दुर्योधनं च, शौरिः स्वसैन्यैः परीवृतो द्वारकां जगाम।
Verse 10
गत्वा द्वारावतीं रामो हृष्टतुष्टजनाकुलाम् । स्वैरन्तःपुरगैः सार्धं पपौ पानं हलायुधः
द्वारावतीं गत्वा रामो हृष्टतुष्टजनाकुलाम्; हलायुधः स्वैरन्तःपुरगैः सार्धं पानं पपौ।
Verse 11
पीतपानो जगामाथ रैवतोद्यानमृद्धिमत् । हस्ते गृहीत्वा स गदां रेवत्यादिभिरन्वितः
पीतपानः स अथ रैवतोद्यानम् ऋद्धिमत् जगाम; हस्ते गदां गृहीत्वा रेवत्यादिभिरन्वितः।
Verse 12
स्त्रीकदंबकमध्यस्थो ययौ मत्तवदास्खलन् । ददर्श च वनं वीरो रमणीयमनुत्तमम्
स्त्रीकदम्बकमध्यस्थो मत्तवदास्खलन् ययौ; वीरोऽपि रमणीयमनुत्तमं वनं ददर्श।
Verse 13
सर्वत्र तरुपुष्पाढ्यं शाखामृगगणाकुलम् । पुष्प पद्मवनोपेतं सपल्वलमहावनम्
सर्वत्र महावनं तरुपुष्पसमृद्धं शाखाचरमृगगणैः संकुलं, पुष्पितगुल्मपद्मवनैः शोभितं, पल्वलतडागसम्पूर्णं च बभूव।
Verse 14
स शृण्वन्प्रीतिजनकान्वन्यान्मदकलाञ्छुभान् । श्रोत्ररम्यान्सुमधुराञ्छब्दान्खगसुखेरितान्
स तत्र वन्याः प्रीतिजनकाः शुभा मदकलाः, श्रोत्ररम्याः सुमधुराः खगैः सुखेरिताः शब्दान् शृण्वन् मोदं लेभे।
Verse 15
सर्वतः फलरत्नाढ्यान्सर्वतः कुसुमोज्ज्वलान् । अपश्यत्पादपांश्चैव विहगैरनुमोदितान्
स सर्वतः फलरत्नसमृद्धान् सर्वतः कुसुमोज्ज्वलान्, विहगैरिवानुमोदितान् पादपान् अपश्यत्।
Verse 17
आम्रानाग्रातकान्भव्यान्नालिकेरान्सतिंदुकान् । आबल्वनांस्था पीतान्दाडिमान्बीजपूरकान् । पनसांल्लकुचान्मोचांस्तापांश्चापि मनोहरान् । पालेवतान्कुसंकुल्लान्नलिनानथ वेतसान्
स आम्रान् भद्रान् आग्रातकान्, नालिकेरान् सतिन्दुकान्, आबल्वनान् पीतान्, दाडिमान् बीजपूरकान्, पनसान् लकुचान् मोचान् च मनोहरान्, पालेवतान् कुशसंकुलान्, नलिनान् वेतसान् च ददर्श।
Verse 18
भल्लातकानामलकींस्तिन्दुकांश्च महाफलान् । इंगुदान्करमर्दांश्च हरीतकबिभीतकान्
स भल्लातकान् आमलकीः, महाफलान् तिन्दुकान्, इंगुदान् करमर्दान्, हरीतकबिभीतकान् च ददर्श।
Verse 19
एतानन्यांश्च स तरून्ददर्श यदुनन्दनः । तथैवाशोकपुन्नागकेतकीबकुलांस्तथा
एतान् अन्यांश्च बहून् तरून् स यदुनन्दनः ददर्श; तथैवाशोक-पुन्नाग-केतकी-बकुलादीन् अपि ददर्श।
Verse 20
चंपकान्सप्तपर्णांश्च कर्णिकारान्सुमालतीः । पारिजातान्कोविदारा न्मन्दारेन्दीवरांस्तथा
चम्पकान् सप्तपर्णांश्च कर्णिकारान् सुमालतिकाḥ; पारिजातान् कोविदारान् मन्दारान् नीलोत्पलानि च ददर्श।
Verse 21
पाटलान्पुष्पितान्रम्भान्देवदारुद्रुमांस्तथा । शालांस्तालांश्च स्तमालांनिचुलान्वञ्जुलांस्तथा
पाटलान् पुष्पितान् रम्भावनानि देवदारुद्रुमान् तथा; शालान् तालांश्च स्तमालान् निचुलान् वञ्जुलान् अपि ददर्श।
Verse 22
चकोरैः शतपत्रैश्च भृंगराजैः समावृतान् । कोकिलैः कलविंकैश्च हारीतैर्जीवजीवकैः
चकोरैः शतपत्रैश्च भृङ्गराजैः समावृतम्; कोकिलैः कलविङ्कैश्च हारीतैर्जीवजीवकैः।
Verse 23
प्रियपुत्रैश्चातकैश्च शुकैरन्यैर्विहंगमैः । श्रोत्ररम्यं सुमधुरं कूज द्भिश्चाप्यधिष्ठितैः
प्रियपुत्रैश्चातकैश्च शुकैरन्यैर्विहङ्गमैः; श्रोत्ररम्यैः सुमधुरैः कूजद्भिश्चाप्यधिष्ठितम्।
Verse 24
सरांसि च सपद्मानि मनोज्ञसलिलानि च । कुमुदैः पुण्डरीकैश्च तथा रोचनकोत्पलैः
सरांसि च सपद्मानि मनोज्ञसलिलानि च; कुमुदैः पुण्डरीकैश्च रोचनकोत्पलैश्च भूषितानि।
Verse 25
कह्लारैः कमलैश्चापि चर्चितानि समंततः । कदंबैश्चक्रवाकैश्च तथैव जलकुक्कुटैः
कह्लारैः कमलैश्चापि सर्वतः चर्चितानि; कदंबैश्चक्रवाकैश्च जलकुक्कुटैश्च समलंकृतानि।
Verse 26
कारण्डवैः प्लवैर्हंसैः कूर्मैर्मंडुभिरेव च । एतैरन्यैश्च कीर्णानि तथान्यैर्जलवा सिभिः
कारण्डवैः प्लवैर्हंसैः कूर्मैर्मण्डूभिरेव च; एतैरन्यैश्च जलवासिभिः कीर्णानि।
Verse 27
क्रमेण संचरन्रामः प्रेक्षमाणो मनोरमम् । जगामानुगतः स्त्रीभिर्लतागृहमनुत्तमम्
क्रमेण सञ्चरन् रामः मनोरमं प्रेक्षमाणः; स्त्रीभिरनुगतः स जगामानुत्तमं लतागृहम्।
Verse 28
स ददर्श द्विजांस्तत्र वेदवेदांगपार गान् । कौशिकान्भार्गवांश्चैव भारद्वाजांश्च गौतमान्
स ददर्श द्विजान् तत्र वेदवेदाङ्गपारगान्; कौशिकान् भार्गवान् चैव भारद्वाजान् गौतमान् अपि।
Verse 29
विविधेषु च संभूतान्वंशेषु द्विजसत्तमान् । कथाश्रवणसोत्कण्ठानुपविष्टान्महा त्मनः
स तत्र विविधेषु वंशेषु संभूतान् द्विजसत्तमान् ददर्श—महात्मानः कथाश्रवणसोत्कण्ठाः समुपविष्टाः।
Verse 30
कृष्णाजिनोत्तरीयेषु कूर्चेषु च वृसीषु च । सूते च तेषां मध्यस्थं कथयानं कथाः शुभाः
कृष्णाजिनोत्तरीयधारिणः कुशकूर्चेषु मृगचर्मवृषीषु चोपविष्टाः; तेषां मध्ये सूतं संस्थाप्य स शुभाः कथाः कथयामास।
Verse 31
पौराणिकाः सुरर्षीणामा द्यानां चरितक्रियाः । दृष्ट्वा रामं द्विजाः सर्वे मधुपानारुणेक्षणम्
पौराणिकाः सुरर्षीणामाद्यानां चरितक्रियाविदः; मधुपानारुणेक्षणं रामं दृष्ट्वा सर्वे द्विजाः समालोकयन्।
Verse 32
मत्तोऽयमिति मन्वानाः समुत्तस्थुस्त्वरान्विताः । पूजयन्तो हलधरं तमृते सूतवंशजम्
‘मत्तोऽयम्’ इति मन्वानाः त्वरया समुत्तस्थुः; सूतवंशजं विना सर्वे हलधरं पूजयामासुः।
Verse 33
ततः क्रोधसमाविष्टो हली सूतं महाबलः । निजघान विवृत्ताक्षः क्षोभिताशेषदानवः
ततः क्रोधसमाविष्टो महाबलो हली विवृत्ताक्षः क्षोभिताशेषदानव इव सूतं निजघान।
Verse 34
अन्वासिते पदं ब्राह्म्यं तस्मिन्सूते निपातिते । निष्क्रान्तास्ते द्विजाः सर्वे वनात्कृष्णाजिनांबराः
अन्वासितं ब्राह्म्यं पदं यस्मिन् सूते विनिपातिते । ततः सर्वे द्विजाः कृष्णाजिनाम्बराः वनाद् निष्क्रान्ता विनिर्गताः ॥
Verse 35
अवधूतं तथात्मानं मन्यमानो हलायुधः । चिन्तयामास सुमहन्मया पापमिदं कृतम्
अवधूतं तथात्मानं मन्यमानो हलायुधः । चिन्तयामास सुमहन् मया पापमिदं कृतम् ॥
Verse 36
ब्रह्मासनगतो ह्येष यः सूतो विनिपातितः । तथा ह्येते द्विजाः सर्वे मामवेक्ष्य विनिर्गताः
ब्रह्मासनगतो ह्येष यः सूतो विनिपातितः । तथा ह्येते द्विजाः सर्वे मामवेक्ष्य विनिर्गताः ॥
Verse 37
शरीरस्य च मे गन्धो लोहस्येवासुखावहः । आत्मानं चावगच्छामि ब्रह्मघ्नमिति कुत्सितम्
शरीरस्य च मे गन्धो लोहस्येवासुखावहः । आत्मानं चावगच्छामि ब्रह्मघ्नमिति कुत्सितम् ॥
Verse 38
धिङ्ममार्थं तथा मद्यं महिमानमकीर्तिदम् । येना विष्टेन सुमहन्मया पापमिदं कृतम्
धिङ्ममार्थं तथा मद्यं महिमानमकीर्तिदम् । येन विष्टेन सुमहन् मया पापमिदं कृतम् ॥
Verse 39
स्मृत्युक्तं ते करिष्यामि प्रायश्चित्तं यथाविधि । उक्तमस्त्येव मनुना प्रायश्चित्तादिकं क्रमात्
स्मृतिषु यदुक्तं प्रायश्चित्तं तत्ते यथाविधि करिष्यामि। मनुना हि प्रायश्चित्तादिकं क्रमशः विधिवत् प्रतिपादितम्॥
Verse 41
क्षेत्रेश्वरस्य विज्ञानाद्विशुद्धिः परमा मता । शरीरस्य विशुद्धिस्तु प्रायश्चित्तैः पृथग्विधैः
क्षेत्रेश्वरस्य विज्ञानादेव परमा विशुद्धिः मता। शरीरस्य तु विशुद्धिः पृथग्विधैः प्रायश्चित्तैः प्राप्यते॥
Verse 42
ततोऽद्यतः करिष्यामि व्रतं द्वादशवार्षिकम् । स्वकर्मख्यापनं कुर्वन्प्रायश्चित्तमनुत्तमम्
ततोऽद्य प्रभृति द्वादशवार्षिकं व्रतं करिष्यामि। स्वकर्मख्यापनं कुर्वन् अनुत्तमं प्रायश्चित्तं समाचरिष्यामि॥
Verse 43
इयं विशुद्धिरज्ञानाद्धत्वा चाकामतो द्विजम् । कामतो ब्राह्मणवधे निष्कृतिर्न विधीयते
अज्ञानात् अकामतो द्विजं हत्वा या विशुद्धिः इयं कथिता। कामतो ब्राह्मणवधे तु निष्कृतिः न विधीयते॥
Verse 44
यः कामतो महापापं नरः कुर्य्नात्कथंचन । न तस्य निष्कृतिर्दृष्टा भृग्वग्निपतनादृते
यः नरः कामतो महापापं कथंचन कुर्यात्। तस्य निष्कृतिः न दृष्टा, भृग्वग्नौ पतनं विना॥
Verse 45
अकामतः कृते पापे प्रायश्चित्तं विदुर्बुधाः । कामकारकृतेऽप्याहुरेके श्रुतिनिदर्शनात्
अकामतः कृते पापे प्रायश्चित्तं बुधा विदुः। कामकारकृतेऽपि केचिच्छ्रुतिनिदर्शनात् प्रायश्चित्तमाहुः॥
Verse 46
विधिः प्राथमिकस्तस्माद्द्वितीये द्विगुणं चरेत् । तृतीये त्रिगुणं प्रोक्तं चतुर्थे नास्ति निष्कृतिः
तस्मात् प्रथमं विधिः कार्यः; द्वितीये द्विगुणं चरेत्। तृतीये त्रिगुणं प्रोक्तं; चतुर्थे नास्ति निष्कृतिः॥
Verse 47
औषधं स्नेहमाहारं ददद्गोब्राह्मणादिषु । दीयमाने विपत्तिः स्यान्न स पापेन लिप्यते
औषधं स्नेहमाहारं च गोब्राह्मणादिषु ददतः। दीयमाने यदि विपत्तिः स्यात्, स पापेन न लिप्यते॥
Verse 48
अकारणं तु यः कश्चिद्द्विजः प्राणान्परित्यजेत् । तस्यैव तत्र दोषः स्यान्न तु योऽस्मै ददाति तत्
अकारणं यः कश्चिद् द्विजः प्राणान् परित्यजेत्। दोषस्तस्यैव तत्र स्यात्, न तु योऽस्मै तद् ददाति॥
Verse 49
परिष्कृतो यदा विप्रो हत्वाऽत्मानं मृतो यदि । निर्गुणः सहसा क्रोधाद्गृहक्षेत्रादिकारणात्
परिष्कृतो यदा विप्रो हत्वाऽत्मानं मृतो यदि। निर्गुणः सहसा क्रोधाद् गृहक्षेत्रादिकारणात्॥
Verse 50
त्रिवार्षिकं व्रतं कुर्या त्प्रतिलोमां सरस्वतीम् । गच्छेद्वापि विशुद्ध्यर्थं तत्पापस्येति निश्चितम्
त्रिवार्षिकं व्रतं कुर्या त्प्रतिलोमां सरस्वतीम् । गच्छेद्वापि विशुद्ध्यर्थं तत्पापस्येति निश्चितम् ॥
Verse 51
उद्दिश्य कुपितो हत्वा तोषितं वासयेत्पुनः । तस्मिन्मृते न दोषोऽस्ति द्वयोरुच्छ्रावणे कृते
उद्दिश्य कुपितो हत्वा तोषितं वासयेत्पुनः । तस्मिन्मृते न दोषोऽस्ति द्वयोरुच्छ्रावणे कृते ॥
Verse 52
षण्ढं तु ब्राह्मणं हत्वा शूद्रहत्याव्रतं चरेत् । बहूनामेककार्याणां सर्वेषां शस्त्रधारिणाम्
षण्ढं तु ब्राह्मणं हत्वा शूद्रहत्याव्रतं चरेत् । बहूनामेककार्याणां सर्वेषां शस्त्रधारिणाम् ॥
Verse 53
यद्येको घातयेत्तत्र सर्वे ते घातकाः स्मृताः । प्रायश्चित्ते व्यवसिते यदि कर्ता विपद्यते
यद्येको घातयेत्तत्र सर्वे ते घातकाः स्मृताः । प्रायश्चित्ते व्यवसिते यदि कर्ता विपद्यते ॥
Verse 54
एनस्तत्प्राप्नुयादेनमिह लोके परत्र च । तदहं किं करोम्येष क्व गच्छामि दुरात्मवान्
एनस्तत्प्राप्नुयादेनमिह लोके परत्र च । तदहं किं करोम्येष क्व गच्छामि दुरात्मवान् ॥
Verse 55
धिङ्मां च पापचरितं महादुष्कृतकर्मिणम्
धिक् माम्—पापचरितं महादुष्कृतकर्मिणम्; अहो मम दुराचारः, महापापप्रवर्तकः।
Verse 56
ईश्वर उवाच । इत्येवं विलपन्यावच्छोका कुलितमानसः । तावदाकाशसंभूता वागुवाचाशरीरिणी
ईश्वर उवाच—एवं विलपतः शोकाकुलितमानसस्य, तावदाकाशसम्भूता वाग् अशरीरिण्युवाच।
Verse 57
भोभो राम न संतापस्त्वया कार्यः कथंचन । गच्छ प्राभासिकं क्षेत्रं यत्र देवी सरस्वती
भो भो राम, न संतापस्त्वया कार्यः कथंचन; गच्छ प्राभासिकं क्षेत्रं, यत्र देवी सरस्वती।
Verse 58
पञ्चस्रोताः स्थिता तत्र पञ्चपातकनाशनी । नदीनां प्रवरा सा तु ब्रह्मभूता सरस्वती
तत्र पञ्चस्रोताः स्थिता पञ्चपातकनाशनी; नदीनां प्रवरा सा तु ब्रह्मभूता सरस्वती।
Verse 59
एकतः सर्वतीर्थानि ब्रह्माण्डे सचराचरे । गंगादीनि नरश्रेष्ठ तेषां पुण्या सरस्वती
एकतः सर्वतीर्थानि ब्रह्माण्डे सचराचरे; गङ्गादीनि नरश्रेष्ठ, तेषां पुण्या सरस्वती।
Verse 60
तावद्गर्जंति पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च । यावन्न दृश्यते देवी प्रभासस्था सर स्वती
तावदेव गर्जन्ति पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च । यावन्न दृश्यते देवी प्रभासस्था सरस्वती ॥
Verse 61
तस्मात्तत्रैव गच्छ त्वं यत्र देवी सरस्वती । नान्यैस्तीर्थैः सहस्रैस्त्वं कर्तुं शक्यो विकल्मषः
तस्मात्तत्रैव गच्छ त्वं यत्र देवी सरस्वती । नान्यैस्तीर्थैः सहस्रैस्त्वं कर्तुं शक्यो विकल्मषः ॥
Verse 62
तन्मा कार्षीर्विलंबं त्वं गच्छ तीरं महोदधेः । प्राभासिके महादेवीं प्रतिलोमां विगाहय
तन्मा कार्षीर्विलंबं त्वं गच्छ तीरं महोदधेः । प्राभासिके महादेवीं प्रतिलोमां विगाहय ॥
Verse 63
तत्रैवाराधय विभुं लिंगरूपिणमीश्वरम् । प्रतिष्ठाप्य महापापाच्छारी रात्त्वं विमोक्ष्यसि
तत्रैवाराधय विभुं लिङ्गरूपिणमीश्वरम् । प्रतिष्ठाप्य च लिङ्गं त्वं महापापाच्छरीरबन्धात् विमोक्ष्यसि ॥
Verse 64
इति श्रुत्वा वचो रामः परमानंदपूरितः । प्रभासक्षेत्रगमने मतिं चक्रे महामनाः
इति श्रुत्वा वचो रामः परमानन्दपूरितः । प्रभासक्षेत्रगमने मतिं चक्रे महामनाः ॥
Verse 65
ततः स्वसैन्यसंयुक्तो द्रव्योपस्करसंयुतः । आजगाम महाक्षेत्रं प्रभासमिति विश्रुतम्
ततः स्वसैन्यसमेतो द्रव्योपस्करसंयुतः । महाक्षेत्रं प्रभासाख्यं विश्रुतं स समाययौ ॥
Verse 66
दृष्ट्वा मनोरम तीर्थं सरस्वत्यब्धिसंगमे । चकार हृदि संकल्पं प्रति लोमावगाहने
दृष्ट्वा मनोहरं तीर्थं सरस्वत्यब्धिसंगमे । हृदि संकल्पमकरोत् प्रतिलोमावगाहने ॥
Verse 67
आहूय ब्राह्मणांस्तत्र प्रभासक्षेत्रवासिनः । सम्यग्यात्राविधानेन यात्रां तत्राकरोद्विभुः
आहूय ब्राह्मणान् तत्र प्रभासक्षेत्रवासिनः । सम्यग्यात्राविधानेन यात्रां तत्राकरोद्विभुः ॥
Verse 68
यानि प्राभासिके क्षेत्रे तीर्थानि विविधानि तु । रवियोजनसंस्थानि तेषु यात्रां चकार सः
यानि प्राभासिके क्षेत्रे तीर्थानि विविधानि तु । रवियोजनसंस्थानि तेषु सर्वेषु यात्रयत् ॥
Verse 69
प्रत्येकं च ददौ तेषु दानानि विविधानि तु । तथाऽधः स्थाप यामास सरस्वत्यब्धिसंगमे
प्रत्येकं च ददौ तेषु दानानि विविधानि तु । तथा च स्थापयामास सरस्वत्यब्धिसंगमे ॥
Verse 70
पूर्वभागे महालिंगं कृत्वा यज्ञविधिक्रियाम् । एवं कृते महादेवि विमुक्तः पातकैरभूत्
पूर्वभागे महालिङ्गं प्रतिष्ठाप्य यज्ञविधिक्रियाम् अकरोत्। एवं कृते, हे महादेवि, स पातकैः सर्वैर्विमुक्तोऽभवत्॥
Verse 71
निर्मर्लांगस्ततो देवि दिनानि दश संस्थितः । ततस्तां चैव स स्नात्वा प्रतिलोमां क्रमाद्ययौ । प्लक्षावहरणं यावत्समुद्राच्च हिमाह्वयम्
ततो देवि निर्मलाङ्गः स दिनानि दश तत्र संस्थितः। ततः स्नात्वा च प्रतिलोमां क्रमाद्ययौ—समुद्रात् हिमाह्वयं यावत्, प्लक्षावहरणं यावत्॥
Verse 72
एवं मुक्तः स पापौघै रामोऽभूत्प्रथितः प्रिये । तस्य लिंगस्य माहात्म्यात्सरस्वत्याः प्रसादतः
एवं स पापौघैर्मुक्तो रामोऽभूत् प्रथितः प्रिये। तस्य लिङ्गस्य माहात्म्यात् सरस्वत्याः प्रसादतः॥
Verse 73
यस्तत्पूजयते देवि लिंगं पापभयापहम् । रामेश्वरेति कथितं सोऽपि मुच्येत पातकात्
यस्तत् पूजयते देवि लिङ्गं पापभयापहम्। ‘रामेश्वर’ इति कथितं सोऽपि मुच्येत पातकात्॥
Verse 74
अष्टम्यां च विशेषेण ब्रह्मकूर्चविधानतः । यस्तत्र कुरुते देवि सोऽश्वमेधफलं लभेत्
अष्टम्यां च विशेषेण ब्रह्मकूर्चविधानतः। यस्तत्र कुरुते देवि सोऽश्वमेधफलं लभेत्॥
Verse 75
स्नात्वा तत्र वरारोहे सरस्वत्यब्धिसंगमे । रामेश्वरेतिनामानं ततः संपूज्य शंकरम् । गोदानं तत्र देयं तु सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः
तत्र वरारोहे सरस्वत्यब्धिसंगमे स्नात्वा, ततः ‘रामेश्वर’ इति नाम्ना शंकरं सम्यक् संपूज्य; सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः तत्र गोदानं देयं।
Verse 76
इत्येवं कथितं देवि रामेश्वरमहोदयम् । यच्छ्रुत्वा मानवः सम्यक्छ्रद्धावान्प्राप्नुयाद्दिवम्
इत्येवं देवि रामेश्वरमहोदयम् आख्यातम्; यत् सम्यक् श्रद्धया श्रुत्वा मानवो दिवं प्राप्नुयात्।