Adhyaya 201
अस्मिन्नध्याये प्रभासक्षेत्रे ईश्वरः स्वयमेव शैवसिद्धान्तं प्रकाशयति। स कालभैरवसम्बद्धं महाश्मशानं तस्य समीपे च ब्रह्मकुण्डं निर्दिशति, तथा तत्र मङ्कीश्वरस्य सन्निधिं स्मारयति। अस्य वचनस्य सारः स्थानविशेषे मोक्षप्रतिज्ञा—ये जनाः तत्र म्रियन्ते वा दह्यन्ते, तेऽपि कालविपर्ययेऽकाले वा, मुक्तिं प्राप्नुवन्ति; महापातकिनोऽपि तस्य क्षेत्रस्य प्रभावेन उद्धृताः स्युः इति। ‘कृतस्मरतया’ स्मरणनिष्ठया च तस्य श्मशानस्य ‘अपुनर्भवदायक’त्वं प्रतिपाद्यते। विषुवकालः अपि तत्र विशेषतः पुण्यकालत्वेन निर्दिश्यते। अन्ते शिवः प्रियक्षेत्रेऽस्मिन् नित्यस्नेहं घोषयति, अस्य क्षेत्रस्य प्रियतां अविमुक्तात् अपि अधिकां इव वर्णयन्।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्मिन्स्थाने महादेवि स्मशानं कालभैरवम् । ब्रह्मकुण्डं वरारोहे यावद्देवः कृतस्मरः
ईश्वर उवाच—तस्मिन्स्थाने महादेवि, स्मशानं कालभैरवम्; वरारोहे, ब्रह्मकुण्डं च, यावत् देवः कृतस्मरः प्रसारितः।
Verse 2
तत्र ये प्राणिनो दग्धा मृताः कालविपर्ययात् । ते सर्वे मुक्तिमायांति महापातकिनोऽपि वा
तत्र ये प्राणिनो दग्धाः, कालविपर्ययात् मृताः; ते सर्वे मुक्तिमायान्ति, महापातकिनोऽपि वा।
Verse 3
कृतस्मरान्महादेवि यावन्मंकीश्वरः स्थितः । महास्मशानं तद्देवि अपुनर्भवदायकम्
कृतस्मरात् महादेवि, यावन्मंकीश्वरः स्थितः; तन्महास्मशानं देवि, अपुनर्भवदायकम्।
Verse 4
तस्मिन्स्थाने वहेद्यत्र विषुवं प्राणिनां प्रिये । तत्रोषरं स्मृतं क्षेत्रं तन्मे प्रियतरं सदा
प्रिये, यस्मिन्स्थाने प्राणिनां विषुवं वहति, तत् क्षेत्रम् ‘उषरक्षेत्रम्’ इति स्मृतम्; तत् मे सदा प्रियतरम्।
Verse 5
कल्पांतेऽपि न मुंचामि अविमुक्तात्प्रियं मम
कल्पान्तेऽपि अहं मम प्रियं अविमुक्तं न मुञ्चामि।
Verse 201
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कालभैरवस्मशानमाहात्म्यवर्णनं नामैकोत्तरद्विशततमोऽध्यायः
इति श्रीस्कान्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे, प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये, ‘कालभैरवस्मशानमाहात्म्यवर्णनम्’ नामैकोत्तरद्विशततमोऽध्यायः समाप्तः।