Adhyaya 195

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो वृद्धप्रभासं तु गच्छेच्च नियतात्मवान् । आदिप्रभासाद्दक्षिणतो नातिदूरे व्यवस्थितम्

ईश्वर उवाच—ततः नियतात्मा सन् वृद्धप्रभासं गच्छेत्; आदिप्रभासात् दक्षिणतः नातिदूरे स्थितम्।

Verse 2

चतुर्मुखं महालिंगं दर्शनात्पापनाशनम्

चतुर्मुखं महालिङ्गं दर्शनादेव पापनाशनम्।

Verse 3

श्रीदेव्युवाच । कथं वृद्धप्रभासं तु नाम तस्याभवत्प्रभो । तस्मिन्दृष्टे फलं किं स्यात्स्तुते संपूजिते तथा

श्रीदेव्युवाच—कथं वृद्धप्रभास इति तस्य नामाभवत् प्रभो? तस्मिन् दृष्टे किं फलं स्यात्, स्तुते संपूजिते तथा?

Verse 4

एतत्कथय मे देव संक्षेपान्नातिविस्तरात्

एतत् मे कथय देव, संक्षेपात् नातिविस्तरात्।

Verse 5

ईश्वर उवाच । आदौ स्वायंभुवे देवि पूर्वमन्वन्तरे पुरा । त्रेतायुगे चतुर्थे तु प्रभासे क्षेत्र उत्तमे

ईश्वर उवाच—आदौ देवि, स्वायम्भुवे पूर्वमन्वन्तरे पुरा; त्रेतायुगे चतुर्थे तु, प्रभासे क्षेत्र उत्तमे।

Verse 6

तस्मिन्काले महादेवि पूर्वमन्वंतरे पुरा । त्रेतायुगे चतुर्थे तु ऋषयस्तत्र संगताः

तस्मिन्काले महादेवि, पूर्वमन्वन्तरे पुरा, त्रेतायुगे चतुर्थे तु, ऋषयस्तत्र समागताः।

Verse 7

दर्शनार्थं प्रभासस्य उत्तरापथगामिनः । तं दृष्ट्वाऽच्छादितं देवं वज्रेण तु महेश्वरि

दर्शनार्थं प्रभासस्योत्तरापथगामिनः। तं दृष्ट्वाऽच्छादितं देवं वज्रेण तु महेश्वरि॥

Verse 8

विषादं परमं जग्मुर्वाक्यं चेदमथाबुवन् । अदृष्ट्वा शांकरं लिगं न यास्यामो वयं गृहम्

विषादं परमं जग्मुर्वाक्यं चेदमथाब्रुवन्। अदृष्ट्वा शांकरं लिङ्गं न यास्यामो वयं गृहम्॥

Verse 9

स्वर्गार्थिनो वयं प्राप्ता महदध्वानमेव हि । तस्मादत्रैव तिष्ठामो यावल्लिंगस्य दर्शनम्

स्वर्गार्थिनो वयं प्राप्ता महदध्वानमेव हि। तस्मादत्रैव तिष्ठामो यावल्लिङ्गस्य दर्शनम्॥

Verse 10

एवं ते निश्चयं कृत्वा परस्मिंस्तपसि स्थिताः । वर्षास्वाकाशगा भूत्वा हेमंते सलिलाश्रयाः

एवं ते निश्चयं कृत्वा परस्मिंस्तपसि स्थिताः। वर्षास्वाकाशगा भूत्वा हेमन्ते सलिलाश्रयाः॥

Verse 11

पञ्चाग्निसाधना ग्रीष्मे नियता ब्रह्मचारिणः । बहून्वर्षगणान्विप्रा जराग्रस्तास्तदाऽभवन्

ग्रीष्मकाले पञ्चाग्निसाधनां नियताः ब्रह्मचारिणो विप्राः समाचरन्। बहून् वर्षगणान् अतीत्य ते तदा जराग्रस्ताः अभवन्॥

Verse 12

एवं वृद्धत्वमापन्ना यदा ते वरवर्णिनि । छन्द्यमाना वरैस्ते तु शंकरेण महात्मना

एवं वृद्धत्वमापन्नेषु तेषु वरवर्णिनि, महात्मना शङ्करेण वरैः छन्द्यमानाः सन्तः स्वेच्छां वरं वृणुध्वमिति आमन्त्रिताः॥

Verse 13

लिंगस्य दर्शनं मुक्त्वा न तेऽन्यं वव्रिरे वरम्

लिङ्गस्य दर्शनं मुक्त्वा तेऽन्यं कञ्चन वरं न वव्रिरे॥

Verse 14

तेषां तु निश्चयं ज्ञात्वा सर्वेषां वृषभध्वजः । अनुकम्पापरो भूत्वा स्वलिंगं तानदर्शयत्

तेषां सर्वेषां निश्चयं ज्ञात्वा वृषभध्वजः। अनुकम्पापरो भूत्वा स्वलिङ्गं तान् अदर्शयत्॥

Verse 15

एतस्मिन्नेव काले तु भित्त्वा चैव वसुन्धराम् । उत्थितं सहसा लिंगं तदेव वरवर्णिनि

एतस्मिन्नेव काले तु भित्त्वा वसुन्धराम्। सहसा उत्थितं लिङ्गं तदेव वरवर्णिनि॥

Verse 16

ऋषयस्ते च तं दृष्ट्वा सर्वे च त्रिदिवं गताः । अथ तेषु प्रयातेषु शक्रस्तप्तमना ह्यभूत्

ऋषयस्ते तद् दृष्ट्वा सर्वे त्रिदिवं जग्मुः। तेषु प्रयातेषु शक्रो हृदि तप्तमना अभवत्॥

Verse 17

तमपि च्छादयामास वज्रेण शतपर्वणा

तमपि शतपर्वणा वज्रेण शक्रश्छादयामास॥

Verse 18

वृद्धभावे यतस्तेषामृषीणां दर्शनं गतः । अतो वृद्धप्रभासं तत्कीर्त्यते वसुधातले

वृद्धभावे यतस्तेषामृषीणां दर्शनं ददौ। अतो वृद्धप्रभासं तत्कीर्त्यते वसुधातले॥

Verse 19

तस्मिन्दृष्टे वरारोहे अद्यापि लभते फलम् । राजसूयाश्वमेधानां नरो भक्तिसमन्वितः

तस्मिन् दृष्टे वरारोहे अद्यापि फलमश्नुते। राजसूयाश्वमेधानां नरो भक्तिसमन्वितः॥

Verse 20

एवं तत्र समुत्पन्नं प्रभासं वृद्धसंज्ञकम् । तत्रोक्षा ब्राह्मणे देयः सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः

एवं तत्र समुत्पन्नं प्रभासं वृद्धसंज्ञकम्। तत्रोक्षा ब्राह्मणे देयः सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः॥

Verse 195

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये वृद्धप्रभासमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चनवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये वृद्धप्रभासमाहात्म्यवर्णनं नाम पञ्चनवत्युत्तरशततमोऽध्यायः समाप्तः।