
अध्यायेऽस्मिन् ईश्वरः देवीं प्रति संवादरूपेण रत्नेश्वरं परमं तीर्थं निर्दिशति। तत्र विष्णुः पराक्रमी श्रेष्ठश्च तपः कृत्वा सर्वकामप्रदं लिङ्गं प्रतिष्ठापितवान् इति कथ्यते। रत्नकुण्डे स्नानं कृत्वा पूर्णोपचारैः सततं भक्त्या देवपूजनं यः करोति स इष्टफलं लभते। अत्रैव कृष्णः अपरिमिततेजाः घोरं तपः कृत्वा सर्वदैत्यविनाशकं सुदर्शनचक्रं प्राप्तवान् इति तीर्थस्य माहात्म्यं प्रतिपाद्यते। ईश्वरः एतत्क्षेत्रं नित्यं प्रियं मम, प्रलयेऽपि अत्रैव मम सन्निधिः इति वदति। एतत्क्षेत्रं “सुदर्शन” इति नाम्ना प्रसिद्धं, परिधिः षट्त्रिंशद्धन्वन्तरपरिमिता। तस्मिन् मर्यादान्तरे येऽपि नीचाः मन्यन्ते, तत्र मरणेन परमं पदं यान्ति; तथा विष्णवे सुवर्णगरुडं पीतवस्त्राणि च दत्त्वा दानकर्मणा तीर्थयात्राफलं लभ्यते।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि रत्नेश्वरमनुत्तमम् । तत्र तप्त्वा तपो देवि विष्णुना प्रभविष्णुना । स्थापितं तत्र तल्लिंगं सर्वकामप्रदं प्रिये
ईश्वर उवाच। ततो गच्छेन्महादेवि रत्नेश्वरमनुत्तमम्। तत्र तप्त्वा तपो देवि विष्णुना प्रभविष्णुना। स्थापितं तत्र तल्लिङ्गं सर्वकामप्रदं प्रिये॥
Verse 2
रत्नकुंडे नरः स्नात्वा यस्तं पूजयते सदा । सर्वोपचारैर्भक्त्या स प्राप्नुयादीप्सितं फलम्
रत्नकुण्डे नरः स्नात्वा यस्तं पूजयते सदा। सर्वोपचारैर्भक्त्या स प्राप्नुयादीप्सितं फलम्॥
Verse 3
अत्र कृत्वा तपो घोरं कृष्णेनामिततेजसा । प्राप्तं सुदर्शनं चक्रं सर्वदैत्यान्तकारकम्
अत्र कृत्वा तपो घोरं कृष्णेनामिततेजसा। प्राप्तं सुदर्शनं चक्रं सर्वदैत्यान्तकारकम्॥
Verse 4
एतत्स्थानं महादेवि सदा प्रियतरं मम । वसामि तत्र देवेशि प्रलयेऽपि न संत्यजे
एतत्स्थानं महादेवि मम नित्यं प्रियतरम्। देवेशि तत्र वसामि प्रलयेऽपि न संत्यजे॥
Verse 5
स्मृतं तद्वैष्णवं क्षेत्रं नाम्ना देवि सुदर्शनम् । धन्वंतराणि षट्त्रिंशत्समंतात्परिमण्डलम्
तद्वैष्णवं क्षेत्रमिति स्मृतं देवि सुदर्शनम्। षट्त्रिंशद्धन्वंतराणि समन्तात्परिमण्डलम्॥
Verse 6
एतदन्तरमासाद्य ये केचित्प्राणिनोऽधमाः । मृताः कालवशाद्देवि ते यास्यंति परं पदम्
एतदन्तरमासाद्य ये केचित्प्राणिनोऽधमाः। कालवशान्मृताः देवि ते यास्यन्ति परं पदम्॥
Verse 7
कांचनं तत्र गरुडं पीतानि वसनानि च । विष्णुमुद्दिश्य यो दद्यात्स तु यात्राफलं लभेत्
काञ्चनं तत्र गरुडं पीतानि वसनानि च। विष्णुमुद्दिश्य यो दद्याद् यात्राफलं स लभेत्॥
Verse 155
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये रत्नेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पंचपंचाशदु त्तरशततमोऽध्यायः
इति श्रीस्कान्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये रत्नेश्वरमाहात्म्यवर्णनं नाम पञ्चपञ्चाशदुत्तरशततमोऽध्यायः समाप्तः॥