
अध्यायेऽस्मिन् ईश्वरः देवीं प्रति महाकालीं नाम महाशक्तिरूपां वर्णयति। सा पातालविवरविशिष्टे महापीठे प्रतिष्ठिता, दुःखनिवारिणी वैरविनाशिनी च कथ्यते। कृष्णाष्टम्यां रात्रौ गन्धपुष्पधूपादिभिः, नैवेद्यैः बलिदानेन च विधिवत् तस्या उपासना निर्दिश्यते। स्त्रीप्रधानं व्रतमपि निरूप्यते—शुक्लपक्षे संवत्सरपर्यन्तं नियमेन पूजनं, नियमानुसारं ब्राह्मणाय फलदानं च। गौरीव्रतपालने रात्रौ कतिपयानि धान्यदाल्यादीनि वर्जनीयानीति आहारनियमाः प्रोक्ताः। फलश्रुतौ गृहे धनधान्याक्षयः, अनर्थनिवृत्तिः, बहुजन्मसु दुरितशमनं च प्रतिपाद्यते। अन्ते च मन्त्रसिद्धिप्रदं पीठमिदं कथयित्वा, आश्विनशुक्लनवम्यां जागरणं कृत्वा, शान्तचित्तेन रात्रौ जपः कर्तव्यः—इष्टसिद्ध्यर्थमिति उपदिश्यते।
Verse 1
ईश्वर उवाच । तत्रैव संस्थिता देवि महाकालीति विश्रुता । अधः स्थिते महापीठे पातालविवरान्विते
ईश्वर उवाच—तत्रैव देवि महाकालीति विश्रुता देवी संस्थिता; अधःस्थिते महापीठे पातालविवरान्विते।
Verse 2
सर्वदुःखप्रशमनी सर्वशत्रुक्षयंकरी । पूजनीया विधानेन कृष्णाष्टम्यां महानिशि । गन्धैः पुष्पैस्तथा धूपैः क्रव्यैर्बलिभिरेव च
सर्वदुःखप्रशमनी सर्वशत्रुक्षयंकरी सा कृष्णाष्टम्यां महानिशि विधानेन पूजनीया; गन्धैः पुष्पैः धूपैः क्रव्यैर्बलिभिश्च।
Verse 3
फलतृतीयां नारी च कुर्याद्वै तत्र भाविता । वर्षमेकं सिते पक्षे देवीं पूज्य विधानतः । फलानि ब्राह्मणे देयान्येव नूनं विधानतः
तत्र भाविता नारी फलतृतीयां व्रतं कुर्यात्; वर्षमेकं सितपक्षे देवीं विधानतः पूजयेत्, तथा फलानि ब्राह्मणे देयानि नूनं विधानतः।
Verse 4
एतानि वर्जयेन्नक्ते ह्यन्नानि सुरसुन्दरि । निष्पावा आढकी मुद्गा माषाश्चैव कुलित्थकाः
सुरसुन्दरि, नक्तव्रते सायं भुक्तौ एतान्यन्नानि वर्जयेत्—निष्पावाः, आढकी, मुद्गाः, माषाः, कुलित्थकाः च।
Verse 5
मसूरा राजमाषाश्च गोधूमास्त्रिपुटास्तथा । चणका वर्तला वापि मकुष्ठाश्चैवमादयः
मसूराः राजमाषाश्च गोधूमाः त्रिपुटास्तथा; चणकाः वर्तलाः वापि मकुष्ठाश्चैवमादयः (नक्ते वर्जनीयाः)।
Verse 6
न भक्ष्यास्तावत्ते देवि यावद्गौरीव्रतं चरेत् । तस्याः पुण्यफलं वक्ष्ये कथ्यमानं शृणुष्व मे
न भक्ष्यास्तावत्ते देवि यावद्गौरीव्रतं चरेत् । तस्याः पुण्यफलं वक्ष्ये कथ्यमानं शृणुष्व मे ॥
Verse 7
धनं धान्यं गृहे तस्या न कदाचित्क्षयं व्रजेत् । दुःखिता दुर्भगा दीना सप्त जन्मानि नो भवेत्
धनं धान्यं गृहे तस्या न कदाचित्क्षयं व्रजेत् । दुःखिता दुर्भगा दीना सप्त जन्मानि नो भवेत् ॥
Verse 8
महाकालीव्रतं प्रोक्तं देव्या माहात्म्यसंयुतम् । कृतं पातकनाशाय सर्वकामसमृद्धये
महाकालीव्रतं प्रोक्तं देव्या माहात्म्यसंयुतम् । कृतं पातकनाशाय सर्वकामसमृद्धये ॥
Verse 9
एवं देवि समाख्यातं महाकालीमहोदयम् । क्षेत्रपीठं महादेवि मन्त्रसिद्धिप्रदायकम्
एवं देवि समाख्यातं महाकालीमहोदयम् । क्षेत्रपीठं महादेवि मन्त्रसिद्धिप्रदायकम् ॥
Verse 10
आश्वयुक्छुक्लपक्षे तु नवम्यां तत्र जागृयात् । पीठे पूजाबलिं दत्त्वा मन्त्रं कामं जपन्निशि । सौम्यचित्तः समाप्नोति वांछितां सिद्धिमुत्तमाम्
आश्वयुक्छुक्लपक्षे तु नवम्यां तत्र जागृयात् । पीठे पूजाबलिं दत्त्वा मन्त्रं कामं जपन्निशि । सौम्यचित्तः समाप्नोति वांछितां सिद्धिमुत्तमाम् ॥
Verse 133
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये महाकालीमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रयस्त्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः
इति श्रीस्कान्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये “महाकालीमाहात्म्यवर्णनम्” इति नाम त्रयस्त्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः समाप्तः।