
ईश्वरः महादेवीं प्रभासक्षेत्रे तीर्थक्रमं उपदिशति—प्रथमं परमप्रसिद्धं पुष्करेश्वरं गत्वा, ततः तस्य दक्षिणे स्थितं जानकीश्वरं समर्चयेत्। पुष्करेश्वरलिङ्गं महाप्रभावं, प्रमाणीकृतं च—ब्रह्मपुत्रेण (ब्रह्मणः सुतः) तथा सनत्कुमारमहर्षिणा सुवर्णपुष्करपुष्पैः विधिपूर्वकं पूजितत्वात्; तेन तस्य नाम-कीर्तिः प्रसिध्यति। अत्र कर्मफलनियमः कथ्यते—गन्ध-पुष्पादिभिः भक्त्या, क्रमशः सम्यग्विधिना कृतं पूजनं पुष्करीयात्रासमाप्तिसमानं भवति। एतत् तीर्थं ‘सर्वपातकनाशन’ इति विख्यातं; यात्रया शुद्धिः, धर्मनिष्ठा च, अनुशासितभक्तिमार्गश्च प्रतिपाद्यते।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि पुष्करेश्वरमुत्तमम् । तस्यैव दक्षिणे भागे जानकीश्वरमुत्तमम्
ईश्वर उवाच—ततो गच्छेन्महादेवि पुष्करेश्वरमुत्तमम्। तस्यैव दक्षिणे भागे जानकीश्वरमुत्तमम्॥
Verse 2
लिंगं महाप्रभावं तु ब्रह्मपुत्रेण पूजितम् । सनत्कुमारमुनिना श्रद्धया हेम पुष्करैः
लिङ्गं महाप्रभावं तु ब्रह्मपुत्रेण पूजितम्। सनत्कुमारमुनिना श्रद्धया हेमपुष्करैः॥
Verse 3
पूजितं तद्विधानेन तेन तत्पुष्करेश्वरम् । ख्यातं तत्र वरारोहे सर्वपातकनाशनम्
पूजितं तद्विधानेन तेन तत्पुष्करेश्वरम्। ख्यातं तत्र वरारोहे सर्वपातकनाशनम्॥
Verse 4
यस्तं पूजयते भक्त्या गंषपुष्पादिभिः क्रमात् । यात्रा कृता भवेत्तेन पौष्करी नात्र संशयः
यस्तं पूजयते भक्त्या गन्धपुष्पादिभिः क्रमात्। यात्रा कृता भवेत्तेन पौष्करी नात्र संशयः॥
Verse 115
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये वामनस्वामिमाहात्म्ये पुष्करेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चदशोत्तरशततमोऽध्यायः
इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे, प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये, वामनस्वामिमाहात्म्ये, “पुष्करेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्” इति नाम्ना पञ्चदशोत्तरशततमोऽध्यायः समाप्तः।