Adhyaya 112
अध्यायः ११२ ईश्वरस्य देव्या प्रति यात्राविधानरूपं उपदेशं वर्णयति। सः रamesस्य पूर्वदिशि धनुस्त्रिंशत्प्रमाणे स्थितं प्रसिद्धं लक्ष्मणेश्वरतीर्थं दर्शयति। तत्र लिङ्गं लक्ष्मणेन तीर्थयात्राकाले प्रतिष्ठापितमिति कथ्यते; तत् महापापहरं देवैः पूजितं च। अत्र भक्तेः प्रकाराः निर्दिश्यन्ते—नृत्यगीतवाद्यैः सह पूजनम्, होमः, जपः, तथा ध्यानसमाधिनिष्ठा; एतेन साधकः परमां गतिं प्राप्नोतीति फलश्रुतिः। दानविधिः अपि नियोज्यते—गन्धपुष्पादिभिः क्रमशः देवतां समर्च्य, अन्नं जलं सुवर्णं च योग्याय द्विजाय दातव्यम्। माघमासे कृष्णचतुर्दश्यां विशेषतः स्नानं, दानं, जपश्च अक्षयफलप्रद इति प्रतिपाद्यते। उपसंहारे प्राभासखण्डे प्राभासक्षेत्रमाहात्म्येऽस्य अध्यायस्य स्थानं सूच्यते।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लक्ष्मणेश्वरमुत्तमम् । रामेशात्पूर्वदिग्भागे धनुस्त्रिंशकसंस्थितम्
ईश्वर उवाच—ततो, महादेवि, रामेशात् पूर्वदिग्भागे धनुस्त्रिंशकसंस्थितं लक्ष्मणेश्वरमुत्तमं गच्छेत्।
Verse 2
स्थापितं लक्ष्मणेनैव तत्र यात्रागतेन वै । महापापहरं देवि तल्लिंगं सुरपूजितम्
तत्र यात्रागतेन लक्ष्मणेनैव तत् लिङ्गं स्थापितं; देवि, तद् महापापहरं सुरैः पूजितं च।
Verse 3
यस्तं पूजयते भक्त्या नृत्यगीतादिवादनैः । होमजाप्यैः समाधिस्थः स याति परमां गतिम्
यः तं भक्त्या पूजयति नृत्यगीतवाद्यैः, होमजप्यैश्च समाधिस्थः स परमां गतिं प्राप्नोति।
Verse 4
अन्नोदकं हिरण्यं च तत्र देयं द्विजातये । संपूज्य देवदेवेशं गंधपुष्पादिभिः क्रमात्
तत्र द्विजातये अन्नोदकं हिरण्यं च देयं; देवदेवेशं गन्धपुष्पादिभिः क्रमात् संपूज्य।
Verse 5
माघे कृष्णचतुर्दश्यां विशेषस्तत्र पूजने । स्नानं दानं जपस्तत्र भवेदक्षयकारकम्
माघे कृष्णचतुर्दश्यां तत्र पूजने विशेषः; तत्र स्नानं दानं जपश्च अक्षयकारकं भवति।
Verse 112
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये रामेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये लक्ष्मणेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम द्वादशोत्तरशततमो ऽध्यायः
इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीति-साहस्र्यां संहितायां, सप्तमे प्रभासखण्डे, प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये, रामेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये, ‘लक्ष्मणेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्’ नाम द्वादशोत्तरशततमोऽध्यायः समाप्तः।