
ईश्वरः महादेवीं प्रति अनिलेश्वरं परमं तीर्थं गन्तुं उपदिशति। तत् तीर्थं उत्तरदिशि त्रिधनु-परिमिते देशे स्थितम् इति निर्दिश्यते। तत्र स्थितं लिङ्गं ‘महाप्रभावम्’ इति वर्ण्यते, दर्शनमात्रेण पापनाशनं च। अनिलः वसूनां पञ्चमः इति कथ्यते। स महादेवं श्रद्धया समाराध्य शिवं प्रत्यक्षीकृतवान्, ततः विधिवत् लिङ्गं प्रतिष्ठापितवान्। ईशस्य प्रसादात् तस्य पुत्रः मनोजवः बलवान् शीघ्रगामी च अभवत्, यस्य गतिः केनापि न ज्ञायते इति देवकृपाया दृष्टान्तः। ये तत्र मूर्तिं वा स्थानं वा पश्यन्ति ते व्याधिभिः न बाध्यन्ते, न च विकलाङ्गता-दरिद्रता-प्रायाः भवन्ति इति शुभफलानि श्रूयन्ते। लिङ्गोपरि एकं पुष्पं समर्प्य अपि सुखं श्रीं सौन्दर्यं च लभ्यते। एतत् पापनाशनं माहात्म्यं श्रुत्वा अनुमोद्य च पुरुषार्थसिद्धिः भवतीति फलश्रुतिः।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि अनिलेश्वरमुत्तमम् । तस्योत्तरेशानदिक्स्थं धनुषां त्रितये प्रिये
ईश्वर उवाच—ततो गच्छेन्महादेवि अनिलेश्वरमुत्तमम्। तस्योत्तरे ईशानदिक्स्थं धनुषां त्रितये प्रिये॥
Verse 2
लिंगं महाप्रभावं हि दर्शनात्पापनाशनम् । वसूनां पञ्चमो योऽसावनिलः परिकीर्तितः
लिङ्गं महाप्रभावं हि दर्शनात्पापनाशनम्। वसूनां पञ्चमो योऽसावनिलः परिकीर्तितः॥
Verse 3
स चाऽराध्य महादेवं प्रत्यक्षीकृतवान्भवम् । लिंगं प्रतिष्ठयामास सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः
स चाऽराध्य महादेवं प्रत्यक्षीकृतवान्भवम्। लिङ्गं प्रतिष्ठयामास सम्यक्श्रद्धासमन्वितः॥
Verse 4
एवमीशप्रभावेन सुतस्तस्याऽप्यभूद्बली । मनोजवेति विख्यातो ह्यविज्ञातगतिस्तथा
एवमीशप्रभावेन तस्य सुतोऽपि महाबलः । मनोजव इति विख्यातो ह्यविज्ञातगतिस्तथा ॥
Verse 5
तं दृष्ट्वा व्याधिना मर्त्यो पीड्यते न कदाचन । नान्धो न बधिरो मूको न रोगी न च निर्धनः । कदाचिज्जायते मर्त्यस्तेन दृष्टेन भूतले
तं दृष्ट्वा व्याधिना मर्त्यो पीड्यते न कदाचन । नान्धो न बधिरो मूको न रोगी न च निर्धनः । कदाचिज्जायते मर्त्यस्तेन दृष्टेन भूतले ॥
Verse 6
पुष्पमेकं तु यो दद्यात्तस्य लिंगस्य चोपरि । सुखसौभाग्यसंपन्नः स सदा रूपवान्भवेत्
पुष्पमेकं तु यो दद्यात्तस्य लिङ्गस्य चोपरि । सुखसौभाग्यसंपन्नः स सदा रूपवान्भवेत् ॥
Verse 7
इत्येवं कथितं देवि माहात्म्यं पापनाशनम् । श्रुत्वाऽनुमोद्य भावेन सर्वकामैः समृद्ध्यते
इत्येवं कथितं देवि माहात्म्यं पापनाशनम् । श्रुत्वाऽनुमोद्य भावेन सर्वकामैः समृद्ध्यते ॥
Verse 109
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ऽनिलेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम नवोत्तरशतत मोऽध्यायः
इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्येऽनिलेश्वरमाहात्म्यवर्णनं नाम नवोत्तरशततमोऽध्यायः समाप्तः ॥