Adhyaya 100

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तयोरुत्तरसंस्थितम् । तथा वायव्यदिग्भागे ब्रह्मणो बालरूपिणः

ईश्वर उवाच—ततो महादेवि, तयोः उत्तरसंस्थितं स्थानं गच्छेत्; तथा वायव्यदिग्भागे बालरूपिणो ब्रह्मणोऽपि स्वरूपं विद्यते।

Verse 2

सांबादित्यं सुरश्रेष्ठे यः सांबेन प्रतिष्ठितः । स्थानानि त्रीणि देवस्य द्वीपेऽस्मिन्भास्करस्य तु

सुरश्रेष्ठ, सांबेन प्रतिष्ठितः सांबादित्यः (अत्र विद्यते); अस्मिन् द्वीपे तु भास्करदेवस्य त्रीणि पवित्रस्थानानि सन्ति।

Verse 3

पूर्वं मित्रवनं नाम तथा मुण्डीरमुच्यते । प्रभासक्षेत्रमास्थाय सांबादित्यस्तृतीयकः

पूर्वं मित्रवनं नाम, तथा मुण्डीरमिति चोच्यते; प्रभासक्षेत्रमास्थाय सांबादित्यस्तृतीयकः।

Verse 4

तस्मिन्क्षेत्रे महादेवि पुरं यत्सांबसंज्ञकम् । द्वितीयं शाश्वतं स्थानं तत्र सूर्यस्य नित्यशः

तस्मिन्क्षेत्रे महादेवि सांबसंज्ञकं पुरं यत्; तत्र सूर्यस्य नित्यशः द्वितीयं शाश्वतं स्थानं विद्यते।

Verse 5

प्रीत्या सांब स्य तत्रार्को जनस्यानुग्रहाय च । तत्र द्वादशभागेन मित्रो मैत्रेण चक्षुषा

सांबस्य प्रीत्या तथा जनस्यानुग्रहाय च तत्रार्को वसति; तत्र द्वादशभागेन मित्रो मैत्रेण चक्षुषा जगदवलोकयति।

Verse 6

अवलोकयञ्जगत्सर्वं श्रेयोर्थं तिष्ठते सदा । प्रयुक्तां विधिवत्पूजां गृह्णाति भगवान्स्वयम्

जगत्सर्वमवलोकयन् श्रेयोर्थं सदा तिष्ठति; विधिवत्प्रयुक्तां पूजां भगवान् स्वयमेव गृह्णाति।

Verse 7

देव्युवाच । कोऽयं सांबः सुतः कस्य यस्य नाम्ना रवेः पुरम् । यस्य वाऽयं सहस्रांशुर्वरदः पुण्यकर्मणः

देव्युवाच—कोऽयं सांबः? सुतः कस्य? यस्य नाम्ना रवेः पुरं प्रसिद्धम्; यस्य वा पुण्यकर्मणः सहस्रांशुः वरदः भवति?

Verse 8

ईश्वर उवाच । य एते द्वादशादित्या विराजन्ते महाबलाः । तेषां यो विष्णुसंज्ञस्तु सर्वलोकेषु विश्रुतः

ईश्वर उवाच—ये एते द्वादशादित्या महाबला विराजन्ते; तेषां मध्ये यो विष्णुसंज्ञः सर्वलोकेषु विश्रुतः स विशेषतः प्रसिद्धः।

Verse 9

इहासौ वासुदेवत्वमवाप भगवान्विभुः

अत्रैव भगवान् सर्वव्यापी विभुः वासुदेवत्वं यशश्चावाप।

Verse 10

तस्य सांबः सुतो जज्ञे जांबवत्यां महाबलः । स तु पित्रा भृशं शप्तः कुष्ठरोगमवाप्तवान् । तेन संस्थापितः सूर्यो निजनाम्ना पुरं कृतम्

तस्य जाम्बवत्यां महाबलः सांबः सुतो जज्ञे। स तु पित्रा भृशं शप्तः कुष्ठरोगमवाप्तवान्। तेन सूर्यो निजनाम्ना संस्थापितः, निजनाम्ना च पुरं कृतम्।

Verse 11

देव्युवाच । शप्तः कस्मिन्निमित्तेऽसौ पित्रा पुत्रः स्वयं पुनः । नाल्पं स्यात्कारणं देव येनासौ शप्तवान्सुतम्

देव्युवाच— पित्रा स्वयं पुत्रोऽसौ कस्मिन्निमित्ते शप्तः पुनः? नाल्पं कारणं देव, येनासौ स्वसुतं शप्तवान्।

Verse 12

ईश्वर उवाच । शृणुष्वावहिता भूत्वा तस्य यच्छापकारणम् । दुर्वासानाम भगवान्ममैवांशसमुद्भवः

ईश्वर उवाच— अवहिता भूत्वा शृणुष्व तस्य यच्छापकारणम्। दुर्वासानाम भगवान् ममैवांशसमुद्भवः।

Verse 13

अटमानः स भगवांस्त्रींल्लोकान्प्रचचार ह । अथ प्राप्तो द्वारवतीं लोकाः संजज्ञिरे पुरः

अटमानः स भगवान् त्रींल्लोकान् प्रचचार ह। अथ द्वारवतीं प्राप्ते लोकेषु अद्भुतानि निमित्तानि पुरः संजज्ञिरे।

Verse 14

तमागतमृषिं दृष्ट्वा सांबो रूपेण गर्वितः । पिंगाक्षं जटिलं रूक्षं विस्वरूपं कृशं तथा

तमागतं मुनिं दृष्ट्वा सांबो रूपेण गर्वितः । पिङ्गाक्षं जटिलं रूक्षं विकृताकारं कृशं च तमवेक्षत ॥

Verse 15

अवमानं चकारासौ दर्शनात्स्पर्शनात्तथा । दृष्ट्वा तस्य मुखं मंदो वक्त्रं चक्रे तथात्मनः । चक्रे यदुकुलश्रेष्ठो गर्वितो यौवनेन तु

अवमानं चकारासौ दर्शनात् स्पर्शनात् तथा । तस्य मुखं निरीक्ष्य मंदो वक्त्रं स्वस्यापि तद्वत् चकार, यदुकुलश्रेष्ठो यौवनगर्वेण मदान्धः ॥

Verse 16

अथ क्रुद्धो महातेजा दुर्वासा ऋषिसत्तमः । सांबं प्रोवाच भगवान्विधुन्वन्मुखमात्म नः

अथ क्रुद्धो महातेजा दुर्वासा ऋषिसत्तमः । भगवान् सांबं प्रोवाच, मुखं स्वमात्मनः विधुन्वन् रोषात् ॥

Verse 17

यस्माद्विरूपं मां दृष्ट्वा आत्मरूपेण गर्वितः । गमने दर्शने मह्यमहंकारः कृतो यतः । तस्मात्त्वं कुष्ठरोगेण न चिरेण ग्रसिष्यसे

यस्माद् विरूपं मां दृष्ट्वा त्वं स्वात्मरूपेण गर्वितः । गमने दर्शनें च मय्यहंकारं कृतवानसि; तस्मात् त्वं न चिरेण कुष्ठरोगेण ग्रसिष्यसे ॥

Verse 100

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मध्ययात्रायां सांबादित्यमाहात्म्योपक्रमे सांबाय दुर्वाससा शापप्रदानवर्णनंनाम शततमोऽध्यायः

इति श्रीस्कान्दे महापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मध्ययात्रायां सांबादित्यमाहात्म्योपक्रमे ‘सांबाय दुर्वाससा शापप्रदानवर्णनम्’ नाम शततमोऽध्यायः समाप्तः ॥