Adhyaya 44

Verse 1

सूत उवाच । एतत्पुराणमखिलं पुरा स्कन्देन भाषितम् । भृगवे ब्रह्मपुत्राय तस्माल्लेभे तथांऽगिराः

सूत उवाच—एतत् पुराणमखिलं पुरा स्कन्देन भृगवे ब्रह्मपुत्राय भाषितम्; तस्मात् तथैवाङ्गिराः लेभे।

Verse 2

ततश्च च्यवनः प्राप ऋचीकश्च ततो मुनिः । एवं परंपरा प्राप्तं सर्वेषु भुवनेष्वपि

ततः च्यवनः प्राप, ततो मुनिरृचीकश्च; एवं परम्परया प्राप्तमिदं सर्वेषु भुवनेष्वपि।

Verse 3

स्कान्दं पुराणमेतच्च कुमारेण पुरोद्धृतम् । यः शृणोति सतां मध्ये नरः पापाद्विमुच्यते

स्कान्दं पुराणमेतच्च कुमारेण पुरोद्धृतम्। यः शृणोति सतां मध्ये नरः पापाद्विमुच्यते॥

Verse 4

इदं पुराणमायुष्यं चतुर्वर्णसुखप्रदम् । निर्मितं षण्मुखेनेह नियतं सुमहात्मना

इदं पुराणमायुष्यं चतुर्वर्णसुखप्रदम्। निर्मितं षण्मुखेनेह नियतं सुमहात्मना॥

Verse 5

एवमेतत्समाख्यातमाख्यानं भद्रमस्तु वः

एवमेतत्समाख्यातमाख्यानं भद्रमस्तु वः॥

Verse 6

मण्डितं सप्तभिः खण्डैः स्कान्दं यः शृणुयान्नरः । न तस्य पुण्यसंख्यानं कर्तुं शक्येत केनचित्

मण्डितं सप्तभिः खण्डैः स्कान्दं यः शृणुयान्नरः। न तस्य पुण्यसंख्यानं कर्तुं शक्येत केनचित्॥

Verse 7

य इदं धर्ममाहात्म्यं ब्राह्मणाय प्रयच्छति । स्वर्गलोके वसेत्तावद्यावदक्षरसंख्यया

य इदं धर्ममाहात्म्यं ब्राह्मणाय प्रयच्छति। स्वर्गलोके वसेत्तावद्यावदक्षरसंख्यया॥

Verse 8

यथा हि वर्षतो धारा यथा वा दिवि तारकाः । गंगायां सिकता यद्वत्तद्वत्संख्या न विद्यते

यथा वर्षतो धाराः, यथा दिवि तारकाः, यथा गङ्गायां सिकताः—एतेषां गणना न शक्या; तथैव तस्य पुण्यस्य संख्या न विद्यते।

Verse 9

यो नरः शृणुयाद्भक्त्या दिनानि च कियन्ति वै । सर्वार्थसिद्धो भवति य एतत्पठते नरः

यो नरः भक्त्या एतत् शृणुयात् यावद्दिनानि शक्नोति, स सर्वार्थसिद्धिं लभते; यश्च एतत् पठति, सापि सर्वप्रयोजनसिद्धो भवति।

Verse 10

पुत्रार्थी लभते पुत्रान्धनार्थी लभते धनम् । लभते पतिकामा या पतिं कन्या मनोरमम्

पुत्रार्थी पुत्रान् लभते, धनार्थी धनं लभते; या कन्या पतिकामा, सा मनोरमं पतिं लभते।

Verse 11

समागमं लभन्ते च बान्धवाश्च प्रवासिभिः । स्कान्दं पुराणं श्रुत्वा तु पुमानाप्नोति वाञ्छितम्

प्रवासिभिः सह बान्धवाः पुनः समागमं लभन्ते; स्कान्दं पुराणं श्रुत्वा तु पुमान् वाञ्छितं प्राप्नोति।

Verse 12

शृण्वतः पठतश्चैव सर्वकामप्रदं नृणाम्

शृण्वतां पठतां चैव नृणां सर्वकामप्रदं भवति।

Verse 13

पुण्यं श्रुत्वा पुराणं वै दीर्घमायुश्च विन्दति । महीं विजयते राजा शत्रूंश्चाप्यधितिष्ठति

पुण्यं पुराणमेतच्छ्रुत्वा नरो दीर्घमायुः समश्नुते। राजा च महीं जयति, शत्रूंश्च वश्यान् करोत्यधितिष्ठति॥

Verse 14

वेदविच्च भविद्विप्रः क्षत्रियो राज्यमाप्नुयात् । धनं धान्यं तथा वैश्यः शूद्रः सुखमवाप्नुयात्

वेदवित् स्याद् द्विजो विप्रः, क्षत्रियो राज्यमाप्नुयात्। वैश्यो धनं धान्यसमृद्धिं, शूद्रः सुखमवाप्नुयात्॥

Verse 15

अध्यायमेकं शृणुयाच्छ्लोकं श्लोकार्धमेव वा । यः श्लोकपादं शृणुयाद्विष्णुलोकं स गच्छति

अध्यायमेकं शृणुयाद् वा श्लोकं श्लोकार्धमेव वा। यः श्लोकपादमपि शृणुयात् स विष्णुलोकं गच्छति॥

Verse 16

श्रुत्वा पुराणमेतद्धि वाचकं यस्तु पूजयेत् । तेन ब्रह्मा च विष्णुश्च रुद्रश्चैव प्रपूजितः

श्रुत्वा पुराणमेतद्धि वाचकं यस्तु पूजयेत्। तेन ब्रह्मा च विष्णुश्च रुद्रश्चैव प्रपूजितः॥

Verse 17

एकमप्यक्षरं यस्तु गुरुः शिष्ये निवेदयेत् । पृथिव्यां नास्ति तद्द्रव्यं यद्दत्त्वा ह्यनृणी भवेत्

एकमप्यक्षरं यस्तु गुरुः शिष्ये निवेदयेत्। पृथिव्यां नास्ति तद्द्रव्यं यद्दत्त्वा ह्यनृणी भवेत्॥

Verse 18

अतः संपूजनीयस्तु व्यासः शास्त्रोपदेशकः । गोभू हिरण्यवस्त्राद्यैर्भोजनैः सार्वकामिकैः

अतः शास्त्रोपदेशकः व्यासः सम्यक् संपूजनीयः। गो-भूमि-हिरण्य-वस्त्रादिभिः तथा सर्वकामप्रदभोजनैश्च सत्कर्तव्यः॥

Verse 19

य एवं भक्तियुक्तस्तु श्रुत्वा शास्त्रमनुत्तमम् । पूजयेदुपदेष्टारं स शैवं पदमाप्नुयात्

यः कश्चिद् भक्तियुक्तः श्रुत्वा शास्त्रमनुत्तमम्। उपदेष्टारं पूजयेत् स शैवं पदमाप्नुयात्॥

Verse 20

पुराणश्र वणादेव अनेकभवसंचितम् । पापं प्रशममायाति सर्वतीर्थफलं लभेत्

पुराणश्रवणादेव बहुजन्मसमार्जितम्। पापं प्रशममायाति सर्वतीर्थफलं लभेत्॥

Verse 21

अमृतेनोदरस्थेन म्रियन्ते सर्वदेवताः । कण्ठस्थितविषेणापि यो जीवति स पातु वः

अमृतेन उदरस्थेन म्रियन्ते सर्वदेवताः। कण्ठस्थितविषेणापि यो जीवति स पातु वः॥

Verse 22

व्यास उवाच । इत्युक्त्वोपरते सूते शौनकादि महर्षयः । संपूज्य विधिवत्सूतं प्रशस्याथाभ्यनन्दयन्

व्यास उवाच। इत्युक्त्वा उपरते सूते शौनकाद्या महर्षयः। विधिवत् सूतं संपूज्य प्रशस्याथाभ्यनन्दयन्॥

Verse 23

ऋषय ऊचुः । कथितो भवता सर्गः प्रतिसर्गस्तथैव च । वंशानुवंशचरितं पुराणानामनुक्रमः

ऋषय ऊचुः—भवता सर्गः प्रतिसर्गश्च तथा वंशानुवंशचरितं पुराणानामनुक्रमश्च सम्यगुक्तम्।

Verse 24

मन्वन्तरप्रमाणं च ब्रह्माण्डस्य च विस्तरः । ज्योतिश्चक्रस्वरूपं च यथावदनुवर्णितम्

मन्वन्तरप्रमाणं च ब्रह्माण्डस्य विस्तरः। ज्योतिश्चक्रस्वरूपं च यथावदनुवर्णितं भवता।

Verse 25

धन्याः स्म कृतकृत्याः स्म वयं तव मुखाम्बुजात् । स्कान्दं महापुराण हि श्रुत्वा सूतातिहर्षिताः

धन्याः स्म कृतकृत्याः स्म वयं तव मुखाम्बुजात्। स्कान्दं महापुराणं श्रुत्वा, हे सूत, अतिहर्षिताः।

Verse 26

वयं महर्षयो विप्राः प्रदद्मोऽद्य तवाऽशिषः । व्यासशिष्य महाप्राज्ञ चिरं जीव सुखी भव

वयं महर्षयो विप्राः प्रदद्मोऽद्य तवाशिषः। व्यासशिष्य महाप्राज्ञ, चिरं जीव सुखी भव।

Verse 27

इति दत्त्वाऽशिषस्तस्मै दत्त्वा वासोविभूषणम् । विसृज्य लोमशं सूतं यज्ञकर्माण्यथाचरन्

इति तस्मै आशिषो दत्त्वा वासोविभूषणं च दत्त्वा, लोमशं सूतं विसृज्य ते यज्ञकर्माण्यथाचरन्।

Verse 44

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे चतुर्थे द्वारकामाहात्म्ये स्कन्दमहापुराणश्रवणपठनपुस्तकप्रदानपौराणिकव्यासपूजनमाहात्म्यवर्णनपूर्वकं समस्तस्कान्दमहा पुराणग्रन्थसमाप्त्युपसंहारसूतसत्कारवृत्तान्तवर्णनंनाम चतुश्चत्वारिंशत्तमोऽध्यायः

इति श्रीस्कान्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे चतुर्थे द्वारकामाहात्म्ये—स्कन्दमहापुराणस्य श्रवणपठनमहिमा, तद्ग्रन्थदानं, पौराणिकव्यासपूजनं च वर्णयित्वा, समस्तस्कान्दपुराणग्रन्थसमाप्त्युपसंहारः तथा सूतसत्कारवृत्तान्तवर्णनं नाम चतुश्चत्वारिंशत्तमोऽध्यायः समाप्तः।