Adhyaya 37

Verse 1

श्रीप्रह्लाद उवाच । कृष्णकृष्णेति कृष्णेति श्वपचो जागरन्निशि । जपेदपि कलौ नित्यं कृष्णरूपी भवेद्धि सः

श्रीप्रह्लाद उवाच—कलौ नित्यं रात्रौ जागरन् श्वपचोऽपि ‘कृष्ण कृष्ण’ इति जपेत् चेत्, स एव ध्रुवं कृष्णरूपी भवति।

Verse 2

कृष्णकृष्णेति कृष्णेति कलौ वदत्यहर्निशम् । नित्यं यज्ञायुतं पुण्यं तीर्थकोटिसमुद्भवम्

कलियुगे यो जनः अहर्निशं “कृष्ण कृष्णेति कृष्णेति” इति पुनःपुनर्वदति, स नित्यं यज्ञायुतसमं पुण्यं लभते, यत् तीर्थकोटिसमुद्भवम्।

Verse 3

संपूर्णैकादशी भूत्वा द्वादश्यां वर्द्धते यदि । उन्मीलिनीति विख्याता तिथीनामुत्तमा तिथिः

एकादशी संपूर्णा सती यदि द्वादश्यामपि वर्धते, सा तिथिः ‘उन्मीलिनी’ इति विख्याता, तिथीनामुत्तमा तिथिः।

Verse 4

वंजुलीवासरे ये वै रात्रौ कुर्वंति जागरम् । यज्ञायुतायुतं पुण्यं मुहूर्तार्द्धेन जायते

वंजुलीवासरे ये वै रात्रौ जागरं कुर्वन्ति, तेषां मुहूर्तार्धेन यज्ञायुतायुतं पुण्यं जायते।

Verse 5

संपूर्णा द्वादशी भूत्वा वर्द्धते चापरे दिने । त्रयोदश्यां मुनिश्रेष्ठा वंजुली दुर्ल्लभा कलौ

द्वादशी संपूर्णा सती यदि अपरे दिने वर्धते, त्रयोदश्यामपि, मुनिश्रेष्ठ, कलौ सा वंजुली दुर्लभा।

Verse 6

उन्मीलिनीमनुप्राप्य ये प्रकुर्वंति जागरम् । निमिषार्द्धेन तत्पुण्यं गवां कोटिफलप्रदम्

उन्मीलिनीं समनुप्राप्य ये जागरं प्रकुर्वन्ति, तेषां निमिषार्धेनापि तत्पुण्यं गवां कोटिदानफलप्रदम्।

Verse 7

संपूर्णैकादशी भूत्वा प्रत्यऽहं वर्द्धते यदि । दर्शश्च पौर्णमासी च पक्षवृद्धिस्तथोच्यते

यदि सम्पूर्णा एकादशी भूत्वा प्रत्यहं वर्धते, तदा दर्शः पौर्णमासी च ‘पक्षवृद्धि’ इति कथ्येते—पक्षस्य दीर्घीभावः।

Verse 8

पक्षवृद्धिकरीं प्राप्य ये प्रकुर्वंति जागरम् । निमिषार्द्धार्द्धमात्रेण गवां कोटिफलप्रदम्

पक्षवृद्धिकरी तिथिं प्राप्य ये जागरं कुर्वन्ति, ते निमिषार्धार्धमात्रेणापि गवां कोटिदानफलप्रदं पुण्यं लभन्ते।

Verse 9

श्रीप्रह्लाद उवाच । चक्रतीर्थे नरः स्नात्वा मुच्यते सर्व किल्बिषैः । स याति परमं स्थानं दाहप्रलयवर्जितम्

श्रीप्रह्लाद उवाच—चक्रतीर्थे नरः स्नात्वा सर्वकिल्बिषैः प्रमुच्यते; स दाहप्रलयवर्जितं परमं स्थानं याति।

Verse 10

चक्रं प्रक्षालितं यत्र कृष्णेन स्वयमेव हि । तेन वै चक्रतीर्थं हि पुण्यं च परमं हरेः । भवंति तत्र पाषाणाश्चक्रांका मुक्तिदायकाः

यत्र कृष्णेन स्वयमेव चक्रं प्रक्षालितं, तत् ‘चक्रतीर्थ’ इति ख्यातं—हरेः परमं पुण्यं। तत्र चक्राङ्किताः पाषाणाः सम्भवन्ति, ये मुक्तिदायकाः।

Verse 11

तत्रैव यदि लभ्यंते चक्रैर्द्वादशभिः सह । द्वादशात्मा स विज्ञेयो मोक्षदः परिकीर्तितः

तत्रैव यदि पाषाणो द्वादशचक्रैः सह लभ्यते, स ‘द्वादशात्मा’ इति विज्ञेयः; स मोक्षदः इति परिकीर्तितः।

Verse 12

एकचक्रेण पाषाणो द्वारवत्यां सुशोभनः । सुदर्शनाभिधेयोसौ मोक्षैकफलदायकः

द्वारवत्यां एकचक्राङ्कितः सुशोभनः पाषाणः सुदर्शनाभिधः प्रसिद्धः, स एव मोक्षरूपं एकमेव फलं ददाति।

Verse 13

लक्ष्मीनारायणौ द्वौ तौ भुक्तिमुक्तिफलप्रदौ । त्रिभिश्चैवाच्युतं देवं सदेन्द्रपददायकम्

द्विर्जपेन लक्ष्मीनारायणौ प्राप्येते, तौ भुक्तिमुक्तिफलप्रदौ; त्रिर्जपेन च अच्युतो देवः प्राप्यते, यः सदेन्द्रपदं ददाति।

Verse 14

भूतिदो विघ्नहंता च चतुश्चक्रो जनार्द्दनः । पञ्चभिर्वासुदेवस्तु जन्ममृत्युभयापहः

चतुर्जपेन जनार्दनः चतुश्चक्रधरो भूतिदो विघ्नहन्ता प्राप्यते; पञ्चजपेन वासुदेवः प्राप्यते, यः जन्ममृत्युभयं हरति।

Verse 15

प्रद्युम्नः षड्भिरेवासौ लक्ष्मीं कांतिं ददाति च । सप्तभिर्बलदेवस्तु गोत्रकीर्तिविवर्द्धनः

षड्जपेन स प्रभुः प्रद्युम्नः, यः लक्ष्मीं कान्तिं च ददाति; सप्तजपेन बलदेवः, यः गोत्रकीर्तिं विवर्धयति।

Verse 16

वांछितं चाष्टभिर्भक्त्या ददाति पुरुषोत्तमः । सर्वं दद्यान्नवव्यूहो दुर्ल्लभो यः सुरोत्तमैः

अष्टजपेन भक्त्या पुरुषोत्तमः वाञ्छितं ददाति; नवव्यूहः सर्वं दद्यात्, यः सुरोत्तमैः अपि दुर्लभः।

Verse 17

राज्यप्रदो दशभिस्तु दशावतार एव च । एकादशभिरैश्वर्य्यमनिरुद्धः प्रयच्छति

दशभिरुच्चारणैः स राज्यप्रदः स्यात्—दशावतारेश्वर एव। एकादशभिरुच्चारणैरनिरुद्धोऽसौ ऐश्वर्यं दिव्यसमृद्धिं च प्रयच्छति॥

Verse 18

निर्वाणं द्वादशात्मा तु चक्रैर्द्वादशभिः स्मृतम् । अत ऊर्ध्वमनंतोऽसौ सौख्यमोक्षप्रदायकः

निर्वाणं द्वादशात्मैव—द्वादशचक्रैः स्मृतम्। अत ऊर्ध्वमनन्तोऽसौ सौख्यं मोक्षं च प्रदाति॥

Verse 19

ये केचित्तत्र पाषाणाः कृष्णचक्रेण मुद्रिताः । तेषां स्पर्शनमात्रेण मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

ये केचित्तत्र पाषाणाः कृष्णचक्रेण मुद्रिताः। तेषां स्पर्शनमात्रेण मुच्यते सर्वकिल्बिषैः॥

Verse 20

ब्रह्महत्यादिकं पापं मनोवाक्कायकर्मजम् । तत्सर्वं विलयं याति चक्रांकितप्रपूजनात्

ब्रह्महत्यादिकं पापं मनोवाक्कायकर्मजम्। तत्सर्वं विलयं याति चक्राङ्कितप्रपूजनात्॥

Verse 21

म्लेच्छदेशे शुभे वाऽपि चक्रांको यत्र तिष्ठति । योजनानि दश द्वे च मम क्षेत्रं च सुन्दरि

म्लेच्छदेशे शुभे वाऽपि चक्राङ्को यत्र तिष्ठति। योजनानि दश द्वे च मम क्षेत्रं च सुन्दरि॥

Verse 22

मृत्युकाले च संप्राप्ते हृदये यस्तु धारयेत् । चक्राकं पापदलनं स याति परमां गतिम्

मृत्युकाले समुपस्थिते यः हृदि पापदलनं चक्राङ्कं धारयेत्, स परमां गतिं प्राप्नोति।

Verse 23

गोमतीसंगमे स्नात्वा भृगुतीर्थे तथैव च । न मातुर्वसते कुक्षौ यद्यपि स्यात्स पातकी

गोमतीसङ्गमे स्नात्वा भृगुतीर्थे तथैव च, पातकीऽपि सन् मातुः कुक्षौ पुनर्न वसति।

Verse 24

तामसं राजसं वापि यत्कृतं विष्णुपूजनम् । तत्सात्त्विकत्वमभ्येति निम्नगांभो यथार्णवे

तामसं राजसं वापि यद् विष्णुपूजनं कृतं, तत् सत्त्विकत्वमभ्येति, निम्नगाम्भो यथार्णवे।

Verse 37

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे चतुर्थे द्वारकामाहात्म्ये द्वारकाक्षेत्रस्थसुदर्शनप्रमुखानन्तान्तचक्रचिह्नांकित पाषाणमाहात्म्यवर्णनपूर्वकतत्पूजनफलादिकथनंनाम सप्तत्रिंशत्तमोऽध्यायः

इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीति-साहस्र्यां संहितायां, सप्तमे प्रभासखण्डे, चतुर्थे द्वारकामाहात्म्ये, द्वारकाक्षेत्रस्थ-सुदर्शनाद्यनन्तान्त-चक्रचिह्नाङ्कित-पाषाणमाहात्म्यवर्णनपूर्वक-तत्पूजनफलादिकथनं नाम सप्तत्रिंशत्तमोऽध्यायः।