Adhyaya 8
Prabhasa KhandaArbudha KhandaAdhyaya 8

Adhyaya 8

पुलस्त्यः राजानं प्रति प्रभासखण्डे भद्रकर्णमहाह्रदस्य माहात्म्यं वर्णयति। तत्र बहवः शिलाः त्रिनेत्राभाः दृश्यन्ते। तस्य पश्चिमदिशि शिवलिङ्गं स्थितं, यस्य दर्शनमात्रेण भक्तः त्रिनेत्रसदृशो भवतीति श्रूयते। पुराकथायां शिवप्रियः गणः भद्रकर्णः तल्लिङ्गं प्रतिष्ठाप्य ह्रदं निर्ममे। पश्चात् दानवैः सह संग्रामे गणसेना पराजिता; नामुचिनाम महादानवः शिवस्य पुरतः समभ्यपतत्। भद्रकर्णः तं समरे निहत्य पातयामास। स दानवः तमसि पतितोऽपि शिवं प्रत्यभिज्ञाय सत्ये स्थित्वा शिवस्य तुष्टिं जनयामास। तदा शिवः भद्रकर्णाय वरं ददौ—लिङ्गे ह्रदे च नित्यसन्निधिः, विशेषतः माघमासे कृष्णपक्षस्य चतुर्दश्यां महाविशेषेण। अन्ते विधीयते—यो भद्रकर्णह्रदे स्नात्वा त्रिनेत्रलिङ्गं पूजयति स शिवस्य शाश्वतं पदं प्राप्नोति; अतः भक्तैः तत्र स्नानपूजादि सततप्रयत्नेन कर्तव्यम्।

Shlokas

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ भद्रकर्णं महाह्रदम् । त्रिनेत्राभाः शिला यत्र दृश्यंतेऽद्यापि भूरिशः

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ भद्रकर्णं महाह्रदम् । त्रिनेत्राभाः शिला यत्र दृश्यन्तेऽद्यापि भूरिशः ॥

Verse 2

तस्यैव पश्चिमे भागे लिंगमस्ति पिनाकिनः । यं दृष्ट्वा मानवस्तत्र त्रिनेत्रसदृशो भवेत्

तस्यैव पश्चिमे भागे लिङ्गमस्ति पिनाकिनः । यं दृष्ट्वा मानवस्तत्र त्रिनेत्रसदृशो भवेत् ॥

Verse 3

भद्रकर्णगणोनाम पुरासीच्छिववल्लभः । तेनात्र स्थापितं लिंगं ह्रदश्चैव विनिर्मितः

भद्रकर्णगणो नाम पुरासीच्छिववल्लभः । तेनात्र स्थापितं लिङ्गं ह्रदश्चैव विनिर्मितः ॥

Verse 4

केनचित्त्वथ कालेन संग्रामे दानवैः सह । युयुधे पुरतः शंभोर्नानागणसमन्वितः

केनचित्त्वथ कालेन सङ्ग्रामे दानवैः सह । युयुधे पुरतः शम्भोर्नानागणसमन्वितः ॥

Verse 5

नष्टे स्कंदे हते सैन्ये वीरभद्रे पराजिते । गतास्ते भयसंत्रस्ता महाकाले विनिर्जिते

नष्टे स्कन्दे हते सैन्ये वीरभद्रे पराजिते । महाकाले विनिर्जिते ते भयसन्त्रस्ताः पलायिताः ॥

Verse 6

बलवान्नमुचिर्नाम दानवो बलवत्तरः । खड्गचर्मधरः शीघ्रं महेश्वरमुपाद्रवत्

बलवान् नमुचिर्नाम दानवो बलवत्तरः । खड्गचर्मधरः शीघ्रं महेश्वरमुपाद्रवत् ॥

Verse 7

भद्रकर्णस्तु तं दृष्ट्वा दानवं तदनंतरम् । पतंतं संमुखस्तस्य तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत्

भद्रकर्णस्तु तं दृष्ट्वा दानवं तदनन्तरम् । पतन्तं संमुखस्तस्य तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥

Verse 8

छित्त्वाऽसिमसिना तस्य चर्म चापि महाबलः । स्तनयोरंतरे दैत्यं कोपाविष्टोऽहनन्नृप

छित्त्वाऽसिमसिना तस्य चर्म चापि महाबलः । स्तनयोरन्तरे दैत्यं कोपाविष्टोऽहनन्नृप ॥

Verse 10

अथासौ निहतस्तेन प्रविश्य विपुलं तमः । निपपात महीपृष्ठे वायुभग्न इव द्रुमः । वधं प्राप्तस्तु दैत्योऽसौ नत्वा हरमसौ स्थितः । सत्ये स्थितं च तं दृष्ट्वा ततस्तुष्टो महेश्वरः

अथासौ निहतस्तेन प्रविश्य विपुलं तमः । निपपात महीपृष्ठे वायुभग्न इव द्रुमः । वधं प्राप्तस्तु दैत्योऽसौ नत्वा हरमसौ स्थितः । सत्ये स्थितं च तं दृष्ट्वा ततस्तुष्टो महेश्वरः ॥

Verse 11

श्रीभगवानुवाच । तव वीर्येण संतुष्टो धर्मेण च विशेषतः । वरं वरय भद्रं ते नित्यं यो हृदये स्थितः

श्रीभगवानुवाच—तव वीर्येण संतुष्टोऽहं धर्मेण च विशेषतः। वरं वरय भद्रं ते, योऽहं नित्यं हृदये स्थितः॥

Verse 12

भद्रकर्णं उवाच । यन्मया स्थापितं लिंगमर्बुदे सुरसत्तम । अत्रास्तु तव सांनिध्यं ह्रदेऽस्मिंश्च स्थिरो भव

भद्रकर्ण उवाच—यन्मया स्थापितं लिङ्गमर्बुदे सुरसत्तम। अत्रास्तु तव सान्निध्यं, ह्रदेऽस्मिंश्च स्थिरो भव॥

Verse 13

श्रीभगवानुवाच । माघमासे चतुर्द्दश्यां कृष्णपक्षे सदा मम । सांनिध्यं च विशेषेण ह्रदे लिंगे भविष्यति

श्रीभगवानुवाच—माघमासे चतुर्दश्यां कृष्णपक्षे सदा मम। सान्निध्यं च विशेषेण ह्रदे लिङ्गे भविष्यति॥

Verse 14

भद्रकर्णह्रदे स्नात्वा त्रिनेत्रं यः समाहितः । द्रक्ष्यते स तु मे स्थानं शाश्वतं यास्यति धुवम्

भद्रकर्णह्रदे स्नात्वा त्रिनेत्रं यः समाहितः। द्रक्ष्यते स तु मे स्थानं शाश्वतं यास्यति ध्रुवम्॥

Verse 15

तस्मात्सर्वत्र यत्नेन स्नानं तत्र समाचरेत् । पूजयित्वा च तल्लिंगं शिवलोकं स गच्छति

तस्मात्सर्वत्र यत्नेन स्नानं तत्र समाचरेत्। पूजयित्वा च तल्लिङ्गं शिवलोकं स गच्छति॥