Adhyaya 59
अस्मिन्नध्याये पुलस्त्येन तीर्थमाहात्म्यरूपा कथा कथ्यते। महौजसतीर्थं पातकनाशनं, स्नानेन तेजः-श्रीवर्धनं च इति प्रतिपाद्यते। ब्रह्महत्यादोषफलैः शक्रः श्रीतेजोभ्यां विहीनः, दुर्गन्धयुक्तः, देवैः परित्यक्तश्च बभूव। स बृहस्पतिं शरणं गत्वा उपदेशं लभते—भूमौ तीर्थयात्रैव तेजःप्राप्तेः उपायः, तीर्थं विना तेजोवृद्धिर्न भवति इति। बहुषु तीर्थेषु भ्रमित्वा शक्रः अर्बुदं प्राप्तः, तत्र जलाशयं दृष्ट्वा स्नात्वा महोजसा समभवत्। दुर्गन्धविनिर्मुक्तः स देवैः पुनः स्वीकृतः। ततः स कालविशेषफलश्रुतिं घोषयति—आश्विनशुक्लपक्षस्य अन्ते शक्रोदयकाले यः अत्र स्नाति स परां गतिं प्राप्नोति, जन्मजन्मान्तरं श्रीसम्पन्नो भवति। एवं पापक्षतिः, विधिपूर्वकप्रायश्चित्तं, देशकालविशेषः च संक्षेपेण उपदिश्यते।
Shlokas
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । ततो महौजसं गच्छेत्तीर्थं पातकनाशनम् । यस्मिन्स्नातो नरो राजंस्तेजसा युज्यते ध्रुवम् । ब्रह्महत्याग्निना शक्रः पुरा दैन्यं परं गतः
पुलस्त्य उवाच—ततो राजन् महौजसं तीर्थं पातकनाशनं गच्छेत्। यस्मिन् स्नातो नरः ध्रुवं तेजसा युज्यते। पुरा ब्रह्महत्याग्निना शक्रो दैन्यं परं गतः।
Verse 2
निःश्रीकस्तेजसा हीनो दुर्गन्धेन समन्वितः । परित्यक्तः सुरैः सर्वैर्विषादं परमं गतः
निःश्रीको तेजसा हीनो दुर्गन्धेन समन्वितः। सर्वैः सुरैः परित्यक्तः स विषादं परमं गतः।
Verse 3
ततः पप्रच्छ देवेन्द्रो द्विजश्रेष्ठं बृहस्पतिम् । भगवंस्तेजसो वृद्धिः कथं स्यान्मे यथा पुरा
ततः देवेन्द्रो द्विजश्रेष्ठं बृहस्पतिं पप्रच्छ—भगवन्, मे तेजसो वृद्धिः कथं स्यात्, यथा पुरा?
Verse 4
बृहस्पतिरुवाच । तीर्थयात्रां सुरश्रेष्ठ कुरुष्व धरणीतले । तीर्थं विना ध्रुवं वृद्धिस्तेजसो न भविष्यति
बृहस्पतिरुवाच—हे सुरश्रेष्ठ! धरणीतले तीर्थयात्रां कुरुष्व। तीर्थं विना निश्चयं तेजसो वृद्धिर्न भविष्यति।
Verse 5
ततस्तीर्थान्यनेकानि भ्रांत्वा शक्रो नराधिप । क्रमेणैवार्बुदं प्राप्तस्तत्र दृष्ट्वा जलाशयम् । स्नानं चक्रे ततः श्रान्तो महौजाः प्रत्यपद्यत
ततः शक्रो नराधिप! अनेकानि तीर्थानि भ्रान्त्वा क्रमेणैवार्बुदं प्राप्तः। तत्र जलाशयं दृष्ट्वा श्रान्तो महौजाः स्नानं चकार, ततः प्रत्यपद्यत।
Verse 6
दुर्गन्धेन विनिर्मुक्तस्ततो देवैः समावृतः । उवाच प्रहसन्वाक्यं शृणुध्वं सर्वदेवताः
दुर्गन्धेन विनिर्मुक्तस्ततो देवैः समावृतः। प्रहसन् वाक्यमुवाच—शृणुध्वं सर्वदेवताः।
Verse 7
येऽत्र स्नानं करिष्यन्ति प्राप्ते शक्रोच्छ्रये सदा । आश्विने शुक्लपक्षांते ते यास्यंति परां गतिम् । सुश्रीकाश्च भविष्यंति सदा जन्मनिजन्मनि
येऽत्र स्नानं करिष्यन्ति शक्रोच्छ्रये समागते सदा, आश्विने शुक्लपक्षान्ते, ते परां गतिं यास्यन्ति। सुश्रीकाश्च भविष्यन्ति जन्मनि जन्मनि सर्वदा।
Verse 59
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखंडे महौजसतीर्थप्रभाववर्णनंनामैकोनषष्टितमोऽध्यायः
इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे ‘महौजसतीर्थप्रभाववर्णनम्’ नामैकोनषष्टितमोऽध्यायः समाप्तः।