
अस्मिन्नध्याये पुलस्त्यऋषिः राजानं प्रति शुभं रुद्रह्रदं गन्तुं विधिं चोपदिशति। तत्र भक्त्या स्नात्वा जनः पावनतां प्राप्य शिवगणैः सह सम्बन्धं वा गणाधीशत्वं प्राप्नोतीति तीर्थस्य महिमा प्रतिपाद्यते। ततः उत्पत्तिकथा कथ्यते—अन्धकदैत्यवधात् परं वृषभध्वजः श्रीशिवः स्वगणैः सह तत्र स्नात्वा ह्रदं प्रतिष्ठापयामास; तस्मादयं रुद्रह्रद इति प्रसिद्धिं गतः। पुनश्च चतुर्दश्यां स्नानं सर्वतीर्थसमागमजन्यं पुण्यं ददातीति कालविशेषस्य विधानं निर्दिश्यते। अन्ते प्रभासखण्डान्तर्गत-अर्बुदखण्डस्य पञ्चपञ्चाशत्तमोऽध्याय इति कोलोफोनेन समाप्यते।
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ पुण्यं रुद्रह्रदं शुभम् । यत्र स्नातो नरो भक्त्या गणाधीशत्वमाप्नुयात्
पुलस्त्य उवाच । ततः नृपश्रेष्ठ, पुण्यं शुभं रुद्रह्रदं गच्छेत् । यत्र भक्त्या स्नातो नरः शिवगणानां मध्ये गणाधीशत्वं प्राप्नुयात् ॥
Verse 2
पुरा हत्वांऽधकं दैत्यं सगणो वृषभध्वजः । ततः स्नातो ह्रदं कृत्वा ततो रुद्रह्रदोऽभवत्
पुरा वृषभध्वजः सगणः अन्धकं दैत्यं हत्वा तत्र स्नातः । ह्रदं कृत्वा ततः स स्थानं रुद्रह्रद इति प्रसिद्धोऽभवत् ॥
Verse 3
चतुर्द्दश्यां महाराज यस्तत्र कुरुते नरः । स्नानं तस्य भवेत्पुण्यं सर्वतीर्थसमुद्भवम्
चतुर्दश्यां महाराज, यः तत्र नरः स्नानं करोति । तस्य स्नानपुण्यं सर्वतीर्थसमुद्भवं समं भवेत् ॥
Verse 55
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे रुद्रह्रदमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां, सप्तमे प्रभासखण्डे, तृतीयेऽर्बुदखण्डे, ‘रुद्रह्रदमाहात्म्यवर्णनम्’ नाम पञ्चपञ्चाशत्तमोऽध्यायः समाप्तः ॥