Adhyaya 25

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततः पिंडारकं गच्छेत्तीर्थं पापहरं नृप । यत्र पूर्वं तपस्तप्तं मंकिना ब्राह्मणेन च । सिद्धिं गतस्तथा राजंस्तीर्थस्यास्य प्रभावतः

पुलस्त्य उवाच—ततः पिण्डारकं गच्छेत् तीर्थं पापहरं नृप। यत्र पूर्वं तपस्तप्तं मङ्किना ब्राह्मणेन च, तीर्थस्यास्य प्रभावतः सिद्धिं गतः स राजन्॥

Verse 2

पुरा मंकिरभूद्विप्रो नाममात्रेण भूपते । मूर्खो ब्राह्मणकृत्यानामनभिज्ञः सुमन्दधीः

पुरा भूपते, मङ्किरिति नाम्ना कश्चिद् द्विजोऽभूत्; नाममात्रब्राह्मणः स मूर्खो ब्राह्मणकर्मसु अनभिज्ञः सुमन्दधीश्च।

Verse 3

अथासौ पर्वते रम्ये लोकानां नृपसत्तम । महिषी रक्षयामास ततः पिंडारकर्मणि

अथ नृपसत्तम, स रम्ये पर्वते लोकान् रक्षयामास; ततः पिण्डारकसम्बद्धेषु पुण्यकर्मसु स प्रवृत्तोऽभवत्।

Verse 4

कस्यचित्त्वथ कालस्य तेन वित्तमुपार्जितम् । दूरात्कृच्छ्रेण च स्तोकं जगृहे गोयुगं ततः

कस्यचित्कालस्य पश्चात् तेन किञ्चिद् वित्तमुपार्जितम्; ततः दूरात् कृच्छ्रेण स्तोकं गोयुगं जगृहे।

Verse 5

ततस्तद्दमयामास गोयुगं नृपसत्तम । अथ दैववशाद्राजन्दमितं तस्य गोयुगम्

ततः नृपसत्तम, तद्गोयुगं स दमयामास; अथ राजन्, दैववशात् तस्यैव गोयुगं दमितं समभवत्।

Verse 6

निबद्धमुष्ट्रमासाद्य ग्रीवादेशे बलात्स्थितम् । अथोष्ट्रस्त्वरया राजन्नुत्थितस्त्रासतत्परः

निबद्धमुष्ट्रमासाद्य ग्रीवादेशे बलात् स्थाप्यते स्म; अथ राजन्, उष्ट्रस्त्वरया त्रासपरः सन् उत्थितः पलायनाय।

Verse 7

गोयुगेन हि ग्रीवायां लम्बमानेन भूपते । तद्दृष्ट्वा सुमहाश्चर्यं विनाशं गोयुगस्य तु

भूपते, ग्रीवायां लम्बमानं गोयुगं दृष्ट्वा तस्य सुमहदाश्चर्यं गोयुगविनाशं च ददर्श।

Verse 8

मंकिर्वैराग्यमापन्नस्त्यक्त्वा ग्रामं वनं ययौ । स गत्वा निर्झरं कञ्चिदर्बुदे नृपसत्तम

नृपसत्तम, मंकी वैराग्यमापन्नः ग्रामं त्यक्त्वा वनं ययौ; स च अर्बुदे कञ्चिन्निर्झरं गत्वा निवसत्।

Verse 9

त्रिकालं कुरुते स्नानं गायत्रीजपमुत्तमम् । तेनासौ गतपापोऽभूद्दिव्यदर्शी च भूमिप

भूप, स त्रिकालं स्नानं करोति, उत्तमं गायत्रीजपं च; तेन स गतपापोऽभूद् दिव्यदर्शी च।

Verse 10

एतस्मिन्नेव काले तु तेन मार्गेण शंकरः । सह गौर्या विनिष्क्रांतः क्रीडार्थं रम्यपर्वते

एतस्मिन्नेव काले तु शंकरः गौर्या सह तेन मार्गेण विनिष्क्रान्तः, रम्यपर्वते क्रीडार्थम्।

Verse 11

स दृष्टः सहसा तेन पिंडारेण महात्मना । प्रणाममकरोद्राजंस्ततस्तं शंकरोऽब्रवीत्

स महात्मना पिण्डारेण सहसा दृष्टः; राजन्, स प्रणाममकरोत्, ततः शंकरस्तं प्रत्यब्रवीत्।

Verse 12

न वृथा दर्शनं मे स्याद्वरो मे गृह्यतां द्विज । यदभीष्टं महाराज यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

न मे दर्शनं वृथा भवतु। द्विज, मत्तो वरं गृहाण। महाराज, यदभीष्टं तव, यद्यपि सुदुर्लभं स्यात्, तत् अपि दास्यामि।

Verse 13

पिंडारक उवाच । गणोऽहं तव देवेश भवानि त्रिपुरांतक । यथा तथा कुरु विभो नान्यन्मे हृदि वर्तते

पिण्डारक उवाच—देवेश, त्रिपुरान्तक, भवानी! अहं तव गणः। विभो, यथा तथा मां कुरु; नान्यन्मे हृदि वर्तते।

Verse 14

एतत्पिण्डारकं तीर्थ मम नाम्ना प्रसिध्यतु

एतत् पिण्डारकं तीर्थं मम नाम्ना लोके प्रसिध्यतु।

Verse 15

भगवानुवाच । भविष्यसि गणोऽस्माकं देहांते त्वं द्विजोत्तम । एतत्पिंडारकंनाम तीर्थमत्र भविष्यति

भगवानुवाच—देहान्ते त्वं द्विजोत्तम, अस्माकं गणो भविष्यसि। अत्र च ‘पिण्डारक’नाम तीर्थं भविष्यति।

Verse 16

अहमत्र महाष्टम्यां निवेक्ष्यामि महामते । ये च स्नानं करिष्यंति संप्राप्ते चाष्टमीदिने । ते यास्यंति परं स्थानं यत्राहं नित्यसंस्थितः

महामते, अहं महाष्टम्यां अत्र निवेक्ष्यामि। अष्टमीदिने संप्राप्ते ये स्नानं करिष्यन्ति, ते परं स्थानं यास्यन्ति यत्राहं नित्यसंस्थितः।

Verse 17

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा महादेवस्तत्रैवांतरधीयत । मंकिः पिंडारकस्तत्र तपस्तेपे दिवानिशम्

पुलस्त्य उवाच—एवमुक्त्वा महादेवस्तत्रैवाऽन्तर्धीयत। मङ्किः पिण्डारकस्तत्र दिवानिशं तपस्तेपे॥

Verse 18

ततः कालेन महता त्यक्त्वा देहं दिवं गतः । यत्रास्ते भगवान्रुद्रो गणस्तत्र बभूव ह

ततः कालेन महता त्यक्त्वा देहं दिवं गतः। यत्रास्ते भगवान् रुद्रो गणस्तत्र बभूव ह॥

Verse 19

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नानं मन्त्रेण चाचरेत्

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन स्नानं मन्त्रेण चाचरेत्॥

Verse 20

राजेन्द्र महिषीदानमथाष्टम्यां विशेषतः । य इच्छति सदाऽभीष्टमिह लोके परत्र च

राजेन्द्र महिषीदानमथाष्टम्यां विशेषतः। य इच्छति सदाऽभीष्टमिह लोके परत्र च॥

Verse 25

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे पिंडारकतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम पंचविंशोऽध्यायः

इति श्रीस्कान्दे महापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे पिण्डारकतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नाम पञ्चविंशोऽध्यायः॥