Adhyaya 21

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ पिण्डोदकमनुत्तमम् । तीर्थं यत्र तपस्तप्तं पिण्डोदकद्विजातिना

पुलस्त्य उवाच। ततः गच्छेत् नृपश्रेष्ठ पिण्डोदकमनुत्तमम्। तीर्थं यत्र तपस्तप्तं पिण्डोदकद्विजातिना॥

Verse 2

पुरा पिण्डोदकोनाम ब्राह्मणोऽभून्महामते । मन्दप्रज्ञोऽल्पमेधावी सोपाध्यायेन पाठितः

पुरा पिण्डोदकनामा ब्राह्मणः आसीत् महामते। मन्दप्रज्ञः अल्पमेधावी सः उपाध्यायेन पाठितः॥

Verse 3

अशक्तोऽध्ययनं कर्तुं जाड्यभावान्महीपते । स वैराग्यं परं गत्वा संप्राप्तो गिरिगह्वरे

अशक्तोऽध्ययनं कर्तुं जाड्यभावान्महीपते । स वैराग्यं परं गत्वा संप्राप्तो गिरिगह्वरे

Verse 4

एतस्मिन्नेव कालेतु तत्रैव च सरस्वती । वीणाविनोदसंयुक्ता विविक्ते तमुपस्थिता

एतस्मिन्नेव कालेतु तत्रैव च सरस्वती । वीणाविनोदसंयुक्ता विविक्ते तमुपस्थिता

Verse 5

तं दृष्ट्वा ब्राह्मणं खिन्नं वैराग्येण समन्वितम् । कृपाविष्टा महादेवी वाक्यमेतदुवाच ह

तं दृष्ट्वा ब्राह्मणं खिन्नं वैराग्येण समन्वितम् । कृपाविष्टा महादेवी वाक्यमेतदुवाच ह

Verse 6

सरस्वत्युवाच । कस्मात्त्वं खिद्यसे विप्र विरक्त इव भाससे । कस्मान्न हृष्यसि हृदा कस्मादत्र त्वमागतः । वद शीघ्रं महाभाग तवांतिके वसाम्यहम्

सरस्वत्युवाच । कस्मात्त्वं खिद्यसे विप्र विरक्त इव भाससे । कस्मान्न हृष्यसि हृदा कस्मादत्र त्वमागतः । वद शीघ्रं महाभाग तवांतिके वसाम्यहम्

Verse 7

पिण्डोदक उवाच । अहं वैराग्यमापन्न उपाध्यायतिरस्कृतः । ज्ञानहीनो महाभागे मृत्युं वांछामि सांप्रतम्

पिण्डोदक उवाच । अहं वैराग्यमापन्न उपाध्यायतिरस्कृतः । ज्ञानहीनो महाभागे मृत्युं वांछामि सांप्रतम्

Verse 9

न मे सरस्वती देवी जिह्वाग्रे परिवर्तते । कारणं नान्यदस्तीह मृत्योर्मम वरानने । दृष्टोऽकस्मात्त्वया चाहं ततो यास्यामि चान्यतः । मरणं हि मम श्रेयो मूकभावान्न जीवितम्

मम जिह्वाग्रे सरस्वतीदेवी न प्रवर्तते। अत्र मम मृत्युकाङ्क्षायाः कारणमन्यन्नास्ति, वरानने। त्वया चाहमकस्माद्दृष्टः, तस्मादन्यत्र गमिष्यामि। मूकभावात् जीवनाद् मरणमेव मम श्रेयः।

Verse 10

सरस्वत्युवाच । अहं सरस्वती देवी सदास्मिन्वरपर्वते । निशासुखे त्रयोदश्यां करोमि वसतिं द्विज । तस्मात्त्वं प्रार्थय वरं यदभीष्टं सुदुर्लभम्

सरस्वत्युवाच—अहं सरस्वती देवी सदास्मिन् वरपर्वते। निशामुखे त्रयोदश्यां करोमि वसतिं द्विज। तस्मात्त्वं प्रार्थय वरं यदभीष्टं सुदुर्लभम्॥

Verse 11

पिण्डोदक उवाच । प्रसादात्तव वै वाणि सर्वज्ञत्वं ममेप्सितम् । एतत्तीर्थं तु मन्नाम्ना ख्यातिं यातु शुचिस्मिते

पिण्डोदक उवाच—प्रसादात्तव वै वाणि सर्वज्ञत्वं ममेप्सितम्। एतत्तीर्थं तु मन्नाम्ना ख्यातिं यातु शुचिस्मिते॥

Verse 12

सरस्वत्युवाच । अद्यप्रभृति सर्वज्ञो ह्यत्र लोके भविष्यसि । नाम्ना तव तथा तीर्थमेतत्ख्यातिं प्रयास्यति

सरस्वत्युवाच—अद्यप्रभृति सर्वज्ञो ह्यत्र लोके भविष्यसि। नाम्ना तव तथा तीर्थमेतत्ख्यातिं प्रयास्यति॥

Verse 13

निशामुखे त्रयोदश्यां योऽत्र स्नानं करिष्यति । भविष्यति स सर्वज्ञो यद्यपि स्यात्सुमन्दधीः

निशामुखे त्रयोदश्यां योऽत्र स्नानं करिष्यति। भविष्यति स सर्वज्ञो यद्यपि स्यात्सुमन्दधीः॥

Verse 14

अत्र मे सततं वासो भविष्यति द्विजोत्तम । यस्मात्तस्मात्सदा स्नानं कर्तव्यं सुसमाहितैः

अत्र मे सततं वासो भविष्यति, द्विजोत्तम; तस्मात् सुसमाहितैः सदा अत्र स्नानं कर्तव्यम्।

Verse 15

एवमुक्त्वा ततो देवी तत्रैवांतरधीयत । पिण्डोदको हि सर्वज्ञो भूत्वाथ स्वगृहं ययौ । व्यस्मापयज्जनान्सर्वांस्तत्तीर्थस्य समाश्रयात्

एवमुक्त्वा देवी तत्रैव अन्तरधीयत; अथ पिण्डोदकः सर्वज्ञो भूत्वा स्वगृहं ययौ, तत्तीर्थसमाश्रयात् सर्वान् जनान् व्यस्मापयत्।

Verse 21

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे पिण्डोदकतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनामैकविंशोऽध्यायः

इति श्रीस्कान्दे महापुराणे एकाशीति-साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे पिण्डोदकतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नामैकविंशोऽध्यायः समाप्तः।