Adhyaya 17

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । पंगु तीर्थं ततो गच्छेत्सर्वपातकनाशनम् । यत्र पूर्वं तपस्तप्तं पंगुना ब्राह्मणेन च

पुलस्त्य उवाच—ततो पङ्गुतीर्थं गच्छेत् सर्वपातकनाशनम्; यत्र पूर्वं पङ्गुना नाम ब्राह्मणेन तपस्तप्तम्।

Verse 2

पंगुनामा द्विजः पूर्वं च्यवनस्यान्वयेऽभवत् । अशक्तश्चलितुं भूमौ पंगुभावान्नृपोत्तम

हे नृपोत्तम, पूर्वं च्यवनस्यान्वये पङ्गुनामा द्विजोऽभवत्; पङ्गुभावात् स भूमौ चलितुमशक्तोऽभूत्।

Verse 3

गृहकृत्यनियुक्तोऽसावेकदा बान्धवैर्नृप । पंगुर्गंतुं न शक्तोऽसौ परं दुःखमवाप्तवान्

हे नृप, एकदा बान्धवैर्गृहकृत्यनियुक्तः स पङ्गुः गन्तुं न शक्तः; तेन परं दुःखमवाप्तवान्।

Verse 4

अथासौ तैः परित्यक्तो गत्वार्बुदमथाचलम् । एकं सरः समासाद्य तपस्तेपे सुदारुणम्

अथ तैः परित्यक्तः स गत्वार्बुदाचलं; एकं सरः समासाद्य सुदारुणं तपस्तेपे।

Verse 5

लिंगं संस्थाप्य तत्रैव पूजयामास तं विभुम् । गन्धपुष्पादिनैवेद्यैः सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः

तत्रैव लिङ्गं संस्थाप्य स विभुं पूजयामास; गन्धपुष्पादिनैवेद्यैः सम्यक् श्रद्धासमन्वितः।

Verse 6

शिवभक्तिपरो जातो वायुभक्षो बभूव ह । जपहोमरतो नित्यं पंगुनामा द्विजोत्तमः

शिवभक्तिपरो जातो वायुभक्षो बभूव ह; जपहोमरतो नित्यं पङ्गुनामा द्विजोत्तमः।

Verse 7

ततस्तुष्टो महादेवो ब्राह्मणं नृपसत्तम । पंगुं प्रति महाराज वाक्यमेतदुवाच ह

ततः तुष्टो महादेवो नृपसत्तम महाराज, पङ्गुं ब्राह्मणं प्रति वाक्यमेतदुवाच।

Verse 8

ईश्वर उवाच । पंगो तुष्टो महादेवो वरं वरय सुव्रत । तव दास्याम्यहं सर्वं यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

ईश्वर उवाच—पङ्गो, महादेवः तुष्टः; सुव्रत, वरं वरय। अहं तव सर्वं दास्यामि, यद्यपि स्यात् सुदुर्लभम्।

Verse 9

पंगुरुवाच । नाम्ना मे ख्यातिमायातु तीर्थमेतत्सुरेश्वर । पंगुभावोऽत्र मे यातु प्रसादात्तव शंकर

पङ्गुरुवाच—सुरेश्वर, एतत् तीर्थं मम नाम्ना ख्यातिमायातु। शंकर, तव प्रसादात् अत्र मे पङ्गुभावो यातु।

Verse 10

तवास्तु सततं चात्र सांनिध्यं सह भार्यया । एवमुक्तः स तेनाथ विप्रं प्रति वचोब्रवीत्

तवास्तु; अत्र सह भार्यया मम सततं सान्निध्यं भवतु। एवमुक्तः स तेनाथ विप्रं प्रति वचोऽब्रवीत्।

Verse 11

ईश्वर उवाच । नाम्ना तव द्विजश्रेष्ठ तीर्थमेतद्भविष्यति । ख्यातिं तपःप्रभावेन तीर्थं यास्यति सत्तम

ईश्वर उवाच—द्विजश्रेष्ठ, एतत् तीर्थं तव नाम्ना भविष्यति। सत्तम, तपःप्रभावेन एतत् तीर्थं महाख्यातिं यास्यति।

Verse 12

चैत्रशुक्लचतुर्द्दश्यां सांनिध्यं मे भवेत्तथा

चैत्रमासस्य शुक्लपक्षे चतुर्दश्यां तत्रापि मम सान्निध्यं प्रकटं भविष्यति।

Verse 13

पुलस्त्य उवाच । स्नानमात्रेण विप्रोऽसौ दिव्यरूपमवाप ह । तत्र तस्थौ महादेवो गौर्या सह महेश्वरः

पुलस्त्य उवाच—स्नानमात्रेण स विप्रो दिव्यरूपमवाप ह; तत्र महादेवो महेश्वरो गौर्या सह तस्थौ।

Verse 14

तस्मिन्दिने नृपश्रेष्ठ स्नानं तत्र समाचरेत् । स पंगुत्वाद्विनिर्मुक्तो दिव्यरूपमवाप्नुयात्

तस्मिन्दिने नृपश्रेष्ठ तत्र स्नानं समाचरेत्; स पङ्गुत्वाद्विनिर्मुक्तो दिव्यरूपमवाप्नुयात्।

Verse 17

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे पंगुतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तदशोऽध्यायः

इति श्रीस्कान्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे ‘पङ्गुतीर्थमाहात्म्यवर्णनम्’ नाम सप्तदशोऽध्यायः समाप्तः।