Adhyaya 13
पुलस्त्यः राजानं श्रोतारं ईशानदिशि त्रिलोके प्रसिद्धं पापनाशनं तीर्थं दर्शयति—यत् अम्बरीषसम्बद्धं हृषीकेशतीर्थमिति ख्यातम्। तत्र कृतयुगे अम्बरीषो नृपः क्रमशः तीव्रं तपश्चरति—नियताहारः, पर्णाशनं, जलमात्रोपजीवनं, प्राणायामप्रधानं संयमं च—येन विष्णुः प्रसन्नो भवति। इन्द्रः प्रथमं प्रादुर्भूय वरान् दातुमिच्छन् स्वाधिपत्यं च प्रतिपादयति; किन्तु अम्बरीषः लौकिकफलानि नाङ्गीकरोति, इन्द्रस्य मोक्षदानासामर्थ्यं च सूचयति। इन्द्रेण हिंसाभयप्रदर्शने सति लोकविक्षोभः संजायते; अम्बरीषः समाधिं प्रविशति। ततः विष्णुः प्रकट्य गरुडेन ऐरावतप्रतिमां निरस्य वरं ददाति, संसारक्षयाय ज्ञानयोगं, कलियुगानुकूलं क्रियायोगं च उपदिशति। राजा च स्वाश्रमे नित्यदैवसन्निधिं याचते; प्रतिमास्थापनपूर्वकं देवालयः प्रतिष्ठाप्यते, कलौ अपि विष्णोः नित्यसन्निधिः प्रतिज्ञायते। फलश्रुतौ हृषीकेशदर्शनं चातुर्मास्यव्रतं च दानयज्ञतपःसमूहात् श्रेष्ठं कथ्यते; कार्त्तिकशुक्लैकादश्यां पुष्पार्पणं, अभ्यङ्गः, मार्जनं, दीपप्रज्वालनं, पञ्चामृतपूजा इत्यादयः अल्पाः क्रियाः अपि मुक्त्युपायाः पुण्यवर्धकाः च इति निगद्यते।
Shlokas
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । अंबरीषस्य राजर्षेरैशान्यां पापनाशनम्
पुलस्त्य उवाच। ततः गच्छेत् नृपश्रेष्ठ तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम्। अम्बरीषस्य राजर्षेरैशान्यां पापनाशनम्॥
Verse 2
यत्र स्वयं हृषीकेशः काले च कलिसंज्ञके । तस्य वाक्यादृतस्तीर्थे स्वयं हि परितिष्ठति
यत्र स्वयं हृषीकेशः काले च कलिसंज्ञके। तस्य वाक्यादृतः तीर्थे स्वयं हि परितिष्ठति॥
Verse 3
पुरासीत्पृथिवीपालो ह्यंबरीषो युगे कृते । हरिमाराधयामास तपस्तेपे सुदुष्करम्
पुरा आसीत् पृथिवीपालः ह्यम्बरीषो युगे कृते। हरिम् आराधयामास तपः तेपे सुदुष्करम्॥
Verse 4
तस्मिंस्तीर्थे स राजेन्द्रो मितभक्षो जितेन्द्रियः । सहस्रमेकं वर्षाणां तत आसीत्फलाशनः
तस्मिन् तीर्थे स राजेन्द्रो मितभक्षः जितेन्द्रियः। सहस्रमेकं वर्षाणां ततः आसीत् फलाशनः॥
Verse 5
सहस्रे द्वे ततो राजञ्छीर्णपर्णाशनोऽभवत् । सहस्रे द्वे ततो भूयो जलाहारो बभूव ह
ततः राजन् द्वे सहस्रे वर्षाणि स शुष्कपर्णभोजी बभूव; ततः परं द्वे सहस्रे वर्षाणि केवलं जलाहार एवाभवत्।
Verse 6
सहस्रत्रितयं राजन्वायुभक्षो बभूव ह । चिन्तयन्पुंडरीकाक्षं मानसे श्रद्धयान्वितः
राजन्, स त्रिसहस्रं वर्षाणि वायुभक्षो बभूव; श्रद्धयान्वितमानसः पुण्डरीकाक्षं हृदि चिन्तयन् स्थितवान्।
Verse 7
दश वर्षसहस्रान्ते ततश्च नृपसत्तम । तुतोष भगवान्विष्णुस्तस्यासौ दर्शनं ददौ
ततः नृपसत्तम, दशवर्षसहस्रान्ते भगवान् विष्णुः तुतोष; स च तस्मै स्वदर्शनं ददौ।
Verse 8
कृत्वा देवपते रूपमारुह्यैरावतं गजम् । अब्रवीद्वरदोऽस्मीति अंबरीषं नराधिपम्
देवपतेः रूपं कृत्वा, ऐरावतं गजमारुह्य, स वरदः अम्बरीषं नराधिपम् अब्रवीत्— ‘अहं वरदोऽस्मि’ इति।
Verse 9
इंद्र उवाच । वरं वरय भद्रं ते राजन्यन्मनसीप्सितम् । त्वां दृष्ट्वा भक्तिसंयुक्तमागतोऽहमसंशयम्
इन्द्र उवाच— भद्रं ते राजन्; यन्मनसीप्सितं वरं वरय। त्वां भक्तिसंयुक्तं दृष्ट्वा अहम् असंशयं अत्र आगतः।
Verse 10
अंबरीष उवाच । मुक्तिं दातुमशक्तोसि त्वं च वृत्रनिषूदन । तव प्रसादाद्देवेश त्रैलोक्यं मम वर्त्तते । स्वागतं गच्छ देवेश न वरो रोचते मम
अम्बरीष उवाच—हे वृत्रनिषूदन, त्वं मुक्तिं दातुं न शक्तः। हे देवेश, तव प्रसादात् त्रैलोक्यं मम वर्तते। देवेश, स्वागतं; शान्त्या गच्छ—मम वरो न रोचते।
Verse 11
सर्वथा दास्यते मह्यं वरं तुष्टश्चतुर्भुजः । तदाहं प्रतिगृह्णामि गच्छ देव नमोस्तु ते
सर्वथा मह्यं वरं दास्यते तुष्टश्चतुर्भुजः। तदहं प्रतिगृह्णामि; गच्छ देव, नमोऽस्तु ते।
Verse 12
इन्द्र उवाच । वरं वरय राजर्षे यत्ते मनसि वर्त्तते । ब्रह्मविष्णुत्रिनेत्राणामहमीशो नृपोतम
इन्द्र उवाच—वरं वरय राजर्षे यत्ते मनसि वर्तते। नृपोत्तम, ब्रह्मविष्णुत्रिनेत्राणामहमीशः।
Verse 13
अन्येषां चैव देवानां त्रैलोक्यस्याप्यहं विभुः । वरं वरय तस्मात्त्वं प्रसादान्मे सुदुर्ल्लभम्
अन्येषां चैव देवानां त्रैलोक्यस्याप्यहं विभुः। तस्मात् त्वं वरं वरय, मे प्रसादात् सुदुर्लभम्।
Verse 14
प्रसन्ने मयि राजेन्द्र प्रसन्नाः सर्वदेवताः । कुरु मे वचनं राजन्गृह्यतां वरमुत्तमम्
प्रसन्ने मयि राजेन्द्र प्रसन्नाः सर्वदेवताः। कुरु मे वचनं राजन्, गृह्यतां वरमुत्तमम्।
Verse 15
अंबरीष उवाच । राजा त्वं सर्वदेवानां त्रैलोक्यस्य तथेश्वरः । सप्तद्वीपवती राजा अहं वृत्रनिषूदन
अम्बरीष उवाच— त्वं सर्वदेवानां राजा, त्रैलोक्यस्य चेश्वरः। अहं तु सप्तद्वीपवत्याः पृथिव्याः राजा, हे वृत्रनिषूदन॥
Verse 16
हषीकेशस्य सद्भक्तं विद्धि मां तात निश्चयम् । आगतश्च हृषीकेशो वरं दास्यत्यसंशयम्
हृषीकेशस्य सद्भक्तं मां विद्धि, तात, निश्चयम्। आगतः स हृषीकेशो वरं दास्यत्यसंशयम्॥
Verse 17
इन्द्र उवाच । ददतो मम भूपाल न गृह्णासि वरं यदि । वज्रं त्वां प्रेरयिष्यामि वधाय कृतनिश्चयः
इन्द्र उवाच— भूपाल, ददतो मम वरं यदि न गृह्णासि। तदा वधाय कृतनिश्चयो वज्रं त्वां प्रेरयिष्यामि॥
Verse 18
एवमुक्त्वा सहस्राक्षः सृक्किणी परिलेलिहन् । कुलिशं भ्रामयामास गृहीत्वा दक्षिणे करे
एवमुक्त्वा सहस्राक्षः सृक्किणी परिलेलिहन्। दक्षिणे करे गृहीत्वा कुलिशं भ्रामयामास॥
Verse 19
तस्येवं भ्राम्यमाणस्य महोत्पाता बभूविरे । ततः पर्वतशृंगाणि विशीर्णानि समंततः
तस्यैवं भ्राम्यमाणस्य महोत्पाता बभूविरे। ततः पर्वतशृङ्गाणि समन्ततो विशीर्णानि॥
Verse 20
आवृतं गगन मेघैर्विधुन्वानैर्महीं तदा । न किंचिद्दृश्यते तत्र सर्वं संतमसावृतम्
तदा मेघैर्विधुन्वानैर्गगनमावृतं बभौ, मही च तैः समाच्छन्ना। तत्र किञ्चिदपि न दृश्यते स्म; सर्वं घनतमसा समन्तादावृतम्॥
Verse 21
एतस्मिन्नेव काले तु स राजा हरिवत्सलः । निमील्य लोचने स्वीये समाधिस्थो बभूव ह
एतस्मिन्नेव काले स हरिवत्सलः स राजा स्वलोचने निमील्य समाधिस्थोऽभवत्॥
Verse 22
ततस्तुष्टो जगन्नाथ साक्षात्प्रत्यक्षतां गतः । ऐरावतः स गरुडस्तत्क्षणात्समजायत
ततः तुष्टो जगन्नाथः साक्षात्प्रत्यक्षतां गतः। तत्क्षणादैरावतस्थाने गरुडः समजायत॥
Verse 23
तमुवाच हृषीकेशो मेघगंभीरया गिरा । ध्यानस्थितं नृपश्रेष्ठं शंख चक्रगदाधरः
मेघगंभीरया वाचा हृषीकेशः शंखचक्रगदाधरः ध्यानस्थितं नृपश्रेष्ठमुवाच तम्॥
Verse 24
श्रीभगवानुवाच । परितुष्टोऽस्मि ते वत्सानन्यभक्त जनेश्वर । वरं वरय भद्रं ते यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्
श्रीभगवानुवाच—वत्स, जनेश्वर, त्वमनन्यभक्तः; अहं ते परितुष्टोऽस्मि। भद्रं ते; वरं वरय, यद्यपि स्यात् सुदुर्लभम्॥
Verse 25
अंबरीष उवाच । यदि प्रसन्नो भगवन्यदि देयो वरो मम । संसाराब्धेस्तारणाय वरदो भव मे हरे
अंबरीष उवाच—यदि भगवन् त्वं प्रसन्नोऽसि, यदि च मम वरो देयः; तर्हि हे हरे, संसाराब्धेस्तरणाय मे वरदो भव।
Verse 26
पुलस्त्य उवाच । अथाह भगवान्विष्णुरंबरीषं जनाधिपम् । ज्ञानयोगं सुविस्तीर्णं संसारक्षयकारणम्
पुलस्त्य उवाच—ततः भगवान् विष्णुर् जनाधिपम् अंबरीषं संबोध्य, संसारक्षयकारणं सुविस्तीर्णं ज्ञानयोगं प्राह।
Verse 27
यस्मिञ्जाते नरः सद्यः संसारान्मुच्यते नृप । श्रुत्वा स नृपतिः सम्यक्प्रणम्योवाच केशवम्
हे नृप, यस्मिञ् जाते नरः सद्यः संसारान् मुच्यते; तत् श्रुत्वा स नृपतिः सम्यक् प्रणम्य केशवं प्रत्युवाच।
Verse 28
अंबरीष उवाच । भगवन्यस्त्वया प्रोक्तो योगोऽयं मम विस्तरात् । दुर्ज्ञेयः स नृणां देव विशेषाच्च कलौ युगे
अंबरीष उवाच—भगवन्, त्वया मम विस्तरात् प्रोक्तोऽयं योगः नृणां दुर्ज्ञेयः; विशेषतः कलौ युगे, हे देव।
Verse 29
अपि चेत्सुप्रसन्नोऽसि क्रियायोगं ब्रवीहि मे । लोकानां तारणार्थाय शंखचक्रगदाधर
अपि चेत् त्वं सुप्रसन्नोऽसि, मे क्रियायोगं ब्रूहि; लोकानां तारणार्थाय, हे शंखचक्रगदाधर।
Verse 30
पुलस्त्य उवाच । ततस्तस्मै नरेन्द्राय क्रियायोगं जनार्द्दनः । यथायोग्यं नृपश्रेष्ठ कथयामास केशवः
पुलस्त्य उवाच—ततः स जनार्दनः केशवः तस्मै नरेन्द्राय, नृपश्रेष्ठ, यथायोग्यं क्रियायोगं कथयामास।
Verse 31
तं श्रुत्वा तुष्टहृदयोंऽबरीषो वाक्यमब्रवीत्
तं श्रुत्वा तुष्टहृदयोऽम्बरीषो वाक्यमब्रवीत्।
Verse 32
अंबरीष उवाच । यदि तुष्टोऽसि भगवन्रूपेणानेन माधव । ममाश्रमे त्वं देवेश सदा सन्निहितो भव
अम्बरीष उवाच—यदि तुष्टोऽसि भगवन् रूपेणानेन माधव। ममाश्रमे त्वं देवेश सदा सन्निहितो भव॥
Verse 33
यतस्त्वत्प्रतिमामेकामर्चयामि विधानतः । पूजयिष्यंति लोकास्त्वां शंखचक्रगदाधरम्
यतस्त्वत्प्रतिमामेकामर्चयामि विधानतः। पूजयिष्यन्ति लोकास्त्वां शङ्खचक्रगदाधरम्॥
Verse 34
पुलस्त्य उवाच । तथोक्तो माधवेनासौ चकार हरिमंदिरम् । प्रतिमां पूजयामास गन्धपुष्पानुलेपनैः
पुलस्त्य उवाच—तथोक्तो माधवेनासौ चकार हरिमन्दिरम्। प्रतिमां पूजयामास गन्धपुष्पानुलेपनैः॥
Verse 35
ततः कालेन महता भगवान्विष्णुमंदिरे । तेनैव वपुषा प्राप्तः सपुत्रः सहबांधवः
ततः कालेन महता स एव तेन वपुषा भगवान् विष्णोर्मन्दिरं प्राप्तः, सपुत्रः सह बान्धवैः।
Verse 36
अद्यापि भगवान्विष्णुः सत्यवाक्येन भूपतेः । सदा संनिहितो विष्णुस्तस्मिन्नवसरे कलौ
अद्यापि भूपते, तस्य नृपतेः सत्यवाक्यप्रभावात् कलौऽपि तस्मिन्नवसरे भगवान् विष्णुः सदा संनिहितो भवति।
Verse 37
तदारभ्य महाराज क्रियायोगो धरातले । प्रवृत्तः प्रतिमाकारः काले च कलिसंज्ञके
तदारभ्य महाराज धरातले क्रियायोगः प्रवृत्तः; कलिसंज्ञके काले च प्रतिमारूपेण पूजनविधिः प्रतिष्ठितोऽभवत्।
Verse 38
यस्तं पूजयते भक्त्या हृषीकेशे नृपार्बुदे । स याति विष्णुसालोक्यं प्रसादाच्च हरेर्नृप
यो हृषीकेशं भक्त्या पूजयति, हे नृपार्बुद, स हरेः प्रसादात् विष्णुसालोक्यं याति, नृप।
Verse 39
एकादश्यां महाराज जागरं यः सदा नृप । करिष्यति निराहारो हृषीकेशाग्रतः स्थितः । स यास्यति परं स्थानं दुर्ल्लभं त्रिदशैरपि
एकादश्यां महाराज, यो निराहारः सदा हृषीकेशाग्रतः स्थित्वा जागरं करिष्यति, स त्रिदशैरपि दुर्लभं परं स्थानं यास्यति।
Verse 40
यत्पुण्यं कपिलादाने कार्तिक्यां ज्येष्ठपुष्करे । तत्फलं लभते मर्त्त्यो हृषीकेशस्य दर्शनात्
यत्पुण्यं कपिलादाने कार्तिक्यां ज्येष्ठपुष्करे, तत्फलं मर्त्यो हृषीकेशस्य दर्शनमात्रेणैव लभते।
Verse 41
शुक्ले वा यदि वा कृष्णे संप्राप्ते हरिवासरे । यः पश्यति हृषीकेशमश्वमेधफलं लभेत्
शुक्ले वा कृष्णे वा संप्राप्ते हरिवासरे, यो हृषीकेशं पश्यति स अश्वमेधफलं लभेत्।
Verse 42
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पूजयेत्तु विधानतः । यस्तत्र चतुरो मासन्सम्यग्व्रतपरायणः । अभ्यर्चयेद्धृषीकेशं न स भूयोऽभिजायते
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन विधानतः पूजयेत्तम्। यस्तत्र चतुरो मासान् सम्यग्व्रतपरायणः सन् हृषीकेशमभ्यर्चयति, स भूयो नाभिजायते।
Verse 43
एकः सर्वाणि तीर्थानि करोति नृपसत्तम । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः
एकः सर्वाणि तीर्थानि करोति नृपसत्तम; अन्यः समाहितः सन् चातुर्मास्ये हृषीकेशं पश्यति।
Verse 44
एको दानानि सर्वाणि ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः
एको दानानि सर्वाणि ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति; अन्यः समाहितः सन् चातुर्मास्ये हृषीकेशं पश्यति।
Verse 45
एकः कन्यासहस्रं तु प्रदद्याच्च यथाविधि । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः
एकः कन्यासहस्रं तु विधिवत् प्रददाति दानतः; अन्यस्तु समाहितचित्तः चातुर्मास्ये हृषीकेशं पश्यति।
Verse 46
सूर्यग्रहे कुरुक्षेत्रे दद्याद्दानमनुत्तमम् । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः
सूर्यग्रहे कुरुक्षेत्रे दद्याद् दानमनुत्तमम्; अन्यस्तु समाहितचित्तः चातुर्मास्ये हृषीकेशं पश्यति।
Verse 47
अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञैर्यजत्येकः सदक्षिणैः । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः
अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञैः सदक्षिणैः यजत्येकः; अन्यस्तु समाहितचित्तः चातुर्मास्ये हृषीकेशं पश्यति।
Verse 48
एको हिमालयं गत्वा त्यजति स्व कलेवरम् । पश्यत्यन्यो हषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः
एको हिमालयं गत्वा स्वकलेवरं त्यजति; अन्यस्तु समाहितचित्तः चातुर्मास्ये हृषीकेशं पश्यति।
Verse 49
एकस्तु भृगुपातेन त्यजेद्देहं सुतीर्थके । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः
एकस्तु भृगुपातेन सुतीर्थके देहं त्यजेत्; अन्यस्तु समाहितचित्तः चातुर्मास्ये हृषीकेशं पश्यति।
Verse 50
एकः प्रायोपवेशेन प्राणांस्त्यजति मानवः । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः
एकः प्रायोपवेशव्रतेन प्राणान् त्यजति मानवः; अन्यस्तु समाहितचित्तः चातुर्मास्ये हृषीकेशं पश्यति।
Verse 51
ब्रह्मज्ञानं वदत्येकः श्रुत्वा ज्ञानवि शारदः । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः
एकः श्रुत्वा बहुशः ज्ञानविशारदः ब्रह्मज्ञानं वदति; अन्यस्तु समाहितचित्तः चातुर्मास्ये हृषीकेशं पश्यति।
Verse 52
गयाश्राद्धं करोत्येकः पितृपक्षे नृपोत्तम । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः
पितृपक्षे नृपोत्तम! एको गयाश्राद्धं करोति; अन्यस्तु समाहितचित्तः चातुर्मास्ये हृषीकेशं पश्यति।
Verse 53
चांद्रायणसहस्रं च करोत्येकः समाहितः । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुमास्यं समाहितः
एकः समाहितः चान्द्रायणसहस्रं करोति; अन्यस्तु समाहितचित्तः चातुर्मास्ये हृषीकेशं पश्यति।
Verse 54
व्रतं तपः सहस्राब्दमेकः सम्यक्चरेन्नरः । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः
एको नरः सहस्राब्दं सम्यग् व्रतं तपश्चरेत्; अन्यस्तु समाहितचित्तः चातुर्मास्ये हृषीकेशं पश्यति।
Verse 55
एकस्तु चतुरो वेदान्सम्यक्पठति ब्राह्मणः । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः
एको ब्राह्मणश्चतुरो वेदान् सम्यक् पठति; अन्यस्तु समाहितचित्तः चातुर्मास्ये हृषीकेशं पश्यति—एषा धर्मस्य परा सिद्धिरिति प्रशस्यते।
Verse 56
बहुना किमिहोक्तेन शृणु संक्षेपतो नृप । एकतस्तु भवेत्सर्वमेकतो हरिदर्शनम्
बहुना किमिहोक्तेन? शृणु संक्षेपतो नृप—एकतः सर्वं फलसमूहः, एकतो हरिदर्शनमात्रम्।
Verse 57
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्थातव्यं हरिसंनिधौ । अम्बरीषस्य राजर्षेः स्थानके पापनाशने
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन हरिसंनिधौ स्थातव्यम्—अम्बरीषराजर्षेः पापनाशने स्थानके।
Verse 58
एकतस्तु हृषीकेश एकतः कर्णिकेश्वरः । तयोर्मर्त्या मृता ये च मानवा नृपसत्तम
एकतः हृषीकेशः, एकतः कर्णिकेश्वरः; तयोर्मध्ये ये मर्त्या मृता मानवा नृपसत्तम।
Verse 59
अपि कृत्वा महत्पापं गच्छंति हरिसन्निधौ । हृषीकेशं समालोक्य सद्यो मुक्तिमवाप्नुयात्
अपि महत्पापं कृत्वा ये हरिसन्निधौ गच्छन्ति, ते हृषीकेशं समालोक्य सद्य एव मुक्तिमवाप्नुयुः।
Verse 60
पुष्पमेकं हृषीकेशे यश्चारोपयते नृप । सुखसौभाग्यसंयुक्त इह लोके परत्र च
हे नृप, यः कश्चिदपि हृषीकेशायैकं पुष्पमर्पयति, स इह लोके परत्र च सुखसौभाग्यसम्पन्नो भवति।
Verse 61
हृषीकेशस्य यो भक्त्या करिष्यत्यनुलेपनम् । स यास्यति परं स्थानं जरामरणवर्जितम्
यो हृषीकेशस्य भक्त्या अनुलेपनं करिष्यति, स जरामरणवर्जितं परं स्थानं यास्यति।
Verse 62
संमार्जनं च तस्याग्रे यः करोति समाहितः । यावत्यो रेणवस्तत्र तावद्वर्षशतानि सः । मोदते विष्णुलोकस्थो नात्र कार्या विचारणा
यः समाहितचित्तः तस्याग्रे संमार्जनं करोति, तत्र यावन्तो रेणवः सन्ति तावद्वर्षशतानि विष्णुलोकस्थः स मोदते; नात्र विचारणा कार्या।
Verse 63
कार्तिके शुक्लपक्षे च एकादश्यां नृपोत्तम । दीपमारोपयेद्यश्च हृषीकेशाग्रतो नृप
हे नृपोत्तम, कार्तिके शुक्लपक्षे एकादश्यां यः कश्चिद् हृषीकेशाग्रतो दीपमारोपयति, हे नृप…
Verse 64
यथायथा प्रकाशेत पापं जन्मांतरार्जितम् । तथातथा व्रजेन्नाशं तस्य कायादशेषतः
यथायथा स दीपः प्रकाशते, तथातथा जन्मान्तरार्जितं पापं प्रकाश्यते; तथा च तस्य कायात् अशेषतः नाशं व्रजति।
Verse 65
पंचामृतेन यः पूजां हृषीकेशे करिष्यति । दध्ना क्षीरेण वा यस्तु न स भूयोऽभिजायते
यः पञ्चामृतेन हृषीकेशस्य पूजां करिष्यति, अथवा दध्ना क्षीरेण वा यः समर्चयति, स पुनर्भवाय नाभिजायते।
Verse 66
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन हृषीकेशं समर्चयेत् । संसारबंधतो राजन्मुक्तिमाप्नोति मानवः
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन, राजन्, हृषीकेशः समर्चनीयः। मानवः संसारबन्धतः मुक्तिं प्राप्नोति।
Verse 67
हृषीकेशे विशेषेण कर्त्तव्यं पूजनं सदा
हृषीकेशे विशेषेण सदा पूजनं कर्तव्यं, भक्त्या निरन्तरं समर्पयेत्।