Adhyaya 77

Verse 1

। ऋषय ऊचुः । यदेतद्भवता प्रोक्तं तत्र तौ परमेश्वरौ । उमामहेश्वरौ सूत हरिश्चन्द्रेण भूभुजा

ऋषय ऊचुः—यदेतद्भवता प्रोक्तं तत्र तौ परमेश्वरौ। उमामहेश्वरौ सूत, हरिश्चन्द्रेण भूभुजा कथं सम्बद्धौ?

Verse 2

कृतौ कथयसीत्येवं वेदिमध्यं समाश्रितौ । उतान्यौ स्थापितौ तत्र चमत्कारपुरांतिकम्

“कथं कृतौ स्थापितौ वा?” इति वदन्तौ तौ वेदिमध्यं समाश्रितौ; अपरौ च तत्रैव चमत्कारपुरान्तिके स्थापितौ।

Verse 3

वेदिमध्यगतौ नित्यं पार्वतीपरमेश्वरौ । एतत्संश्रूयते सूत विवाहः प्रागभूत्तयोः । ओषधिप्रस्थमासाद्य पुरं हिम वतः प्रियम्

वेदिमध्यगतौ नित्यं पार्वतीपरमेश्वरौ। एतत् संश्रूयते सूत—तयोः प्राग्विवाहः; ओषधिप्रस्थमासाद्य हिमवत्प्रियं पुरम्।

Verse 4

अत्र नः संशयो जातः श्रद्धेयमपि ते वचः । श्रुत्वा किं वा भ्रमस्तेऽयं किं वाऽस्माकं प्रकीर्तय

अत्र नः संशयो जातः, श्रद्धेयमपि ते वचः। श्रुत्वा किं वा भ्रमस्तेऽयं, किं वाऽस्माकं—प्रकीर्तय।

Verse 5

सूत उवाच । नास्माकं विभ्रमो जातो युष्माकं तु द्विजोत्तमाः । परं यत्कारणं कृत्स्नं तद्ब्रवीमि निबोध्यताम्

सूत उवाच—नास्माकं विभ्रमो जातो, युष्माकं तु द्विजोत्तमाः। परं यत्कारणं कृत्स्नं तद्ब्रवीमि; निबोध्यताम्।

Verse 6

य एष ओषधिप्रस्थे विवाहः प्रागभू त्तयोः । उमात्रिनेत्रयो रम्यः सर्वदेवप्रमोदकृत्

य एष ओषधिप्रस्थे तयोः प्राग्विवाहोऽभवत्। उमात्रिनेत्रयो रम्यः, सर्वदेवप्रमोदकृत्।

Verse 7

वैवस्वतेऽन्तरे पूर्वं संजातो द्विजसत्तमाः । सप्तमस्य तु विख्यातो युष्माकं विदितोऽत्र यः

वैवस्वतमन्वन्तरे पूर्वमेव संजातं, हे द्विजसत्तम; सप्तमेऽपि मन्वन्तरे विख्यातं, यदत्र युष्माभिर्विदितमेव।

Verse 8

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे यश्चोद्वाहस्तयोरभूत् । स्वायंभुवमनोराद्ये स संजातः सुविस्तरः

हाटकेश्वरजक्षेत्रे यस्तयोर्विवाहः समभूत्, स स्वायम्भुवमनोराद्ये प्रादुर्भूतः; स च परम्पराश्रुत्या सुविस्तरः प्रसिद्धोऽभवत्।

Verse 9

ऋषय ऊचुः । विवाह ओषधिप्रस्थे यः पुरा समभूत्तयोः । पार्वतीहरयोः सूत सोऽस्माभिर्विस्तराच्छ्रुतः

ऋषय ऊचुः—ओषधिप्रस्थे पुरा पार्वतीहरयोर्विवाहः यः समभूत्, हे सूत, तस्य विस्तरं वयं श्रुतवन्तः।

Verse 10

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे दक्षयज्ञे मनोहरे । विवाहो वृषयानस्य मनौ स्वायंभुवे पुरा

हाटकेश्वरजक्षेत्रे दक्षयज्ञे मनोहरि, स्वायम्भुवमनौ पुरा वृषयानस्य विवाहः समभूत्।

Verse 11

सोऽस्माकं कीर्तनीयश्च त्वया सूतकुलोद्वह । विस्तरेण यथा वृत्तः एतन्न कौतुकं परम्

तस्मादस्माकं कीर्तनीयः त्वया, हे सूतकुलोद्वह; विस्तरेण यथा वृत्तं, एतत् परमं कौतुकं हि।

Verse 12

सूत उवाच । अत्र वः कीर्तयिष्यामि सर्वपातकनाशनम् । विवाहसमयं सम्यग्देवदेवस्य शूलिनः

सूत उवाच—अत्र वः सर्वपातकनाशनं वृत्तान्तं कीर्तयिष्यामि; देवदेवस्य शूलिनः विवाहसमयं सम्यक् क्रमशः कथयामि।

Verse 13

ब्रह्मणो दक्षिणांगुष्ठाद्दक्षः प्राचेतसोऽभवत् । शतानि पञ्च कन्यानां तस्य जातानि च द्विजाः

ब्रह्मणो दक्षिणाङ्गुष्ठात् दक्षः प्राचेतसोऽभवत्; द्विजाः, तस्य पञ्चशतानि कन्यानां जातानि।

Verse 14

तासां ज्येष्ठतमा साध्वी सतीनाम शुचिस्मिता । बभूव कन्यका सर्वैर्गुणैर्युक्ताऽयतेक्षणा

तासां ज्येष्ठतमा साध्वी सतीनाम शुचिस्मिता; सर्वैर्गुणैर्युक्ता सा कन्यका आयतेक्षणा बभूव।

Verse 15

न देवी न च गंधर्वी नासुरी न च नागजा । तादृग्रूपाऽभवच्चान्या यादृशी सा सुमध्यमा

न देवी न च गन्धर्वी नासुरी न च नागजा; सा सुमध्यमा यादृशी, तादृग्रूपा चान्या नाभवत्।

Verse 17

ततः पुण्यतमं क्षेत्रं कन्यादानस्य स क्षमम् । संध्याय ससुतामात्यः सभृत्यः समुपस्थितः

ततः पुण्यतमं क्षेत्रं कन्यादानस्य क्षमं स निश्चित्य; संध्यायां ससुतामात्यः सभृत्यः समुपस्थितः।

Verse 18

ततश्चोद्वाहयोग्यानि वसुनि विविधान्यपि । आनयामास भूरीणि मांगल्यानि विशेषतः

ततः स उद्वाहयोग्यानि वसूनि विविधान्यपि । आनयामास भूरीणि माङ्गल्यानि विशेषतः ॥

Verse 19

अथ चैत्रस्य शुक्लस्य नक्षत्रे भगदैवते । त्रयोदश्यां दिने भानोः समायातो महेश्वरः

अथ चैत्रस्य शुक्लस्य नक्षत्रे भगदैवते । त्रयोदश्यां दिने भानोः समायातो महेश्वरः ॥

Verse 20

सर्वैः सुरगणैः सार्धं देवविष्णुपुरःसरैः । आदित्यैर्वसुभी रुद्रैरश्विभ्यां च तथाऽपरैः

सर्वैः सुरगणैः सार्धं देवविष्णुपुरःसरैः । आदित्यैर्वसुभी रुद्रैरश्विभ्यां च तथाऽपरैः ॥

Verse 21

सिद्धैः साध्यगणैर्भूतैः प्रेतैर्वैनायकैस्तथा । गन्धर्वैश्चारणौघैश्च गुह्यकैर्यक्षराक्षसैः

सिद्धैः साध्यगणैर्भूतैः प्रेतैर्वैनायकैस्तथा । गन्धर्वैश्चारणौघैश्च गुह्यकैर्यक्षराक्षसैः ॥

Verse 22

एतस्मिन्नंतरे दक्षः संप्रहृष्टतनूरुहः । प्रययौ संमुखस्तस्य युक्तः सर्वैः सुहृद्गणैः

एतस्मिन्नन्तरे दक्षः संप्रहृष्टतनूरुहः । प्रययौ संमुखस्तस्य युक्तः सर्वैः सुहृद्गणैः ॥

Verse 23

वाद्यमानैर्महावाद्यैः सूतमागधबन्दिभिः । पठद्भिः सर्वतोऽनेकैर्गायद्भिर्गायनैस्तथा

महावाद्येषु वाद्यमानेषु, सूतमागधबन्दिभिः सर्वतोऽनेकैः पठद्भिः, तथा गायकैर्गीयमानैः सर्वं दिशो निनादितम्।

Verse 24

ततः सर्वे सुरास्तत्र स्वयं दक्षेण पूजिताः । यथाश्रेष्ठं यथाज्येष्ठमुपविष्टा यथाक्रमम् । परिवार्याखिलां वेदिं मंडपांतरवर्तिनीम्

ततः सर्वे सुरास्तत्र दक्षेण स्वयमेव पूजिताः। यथाश्रेष्ठं यथाज्येष्ठं यथाक्रममुपविष्टाः, मंडपान्तर्वर्तिनीमखिलां वेदिं परिवार्य समासते।

Verse 25

ततः पितामहं प्राह दक्षः प्रीतिपुरःसरम् । प्रणिपत्य त्वया कर्म कार्यं वैवाहिकं विभोः

ततः दक्षः प्रीतिपुरःसरं पितामहं प्राह। प्रणिपत्य चोवाच— ‘विभो, त्वया वैवाहिकं कर्म कर्तव्यम्।’

Verse 26

स्वयमेव सुताऽस्माकं येन स्यात्सुभगा सती । पुत्र पौत्रवती नित्यं सुशीला पतिवल्लभा

येनास्माकं स्वसुताऽयं सती सुभगा भवेत्। नित्यं पुत्रपौत्रवती, सुशीला, पतिवल्लभा च भवतु।

Verse 27

बाढमित्येव सोऽप्युक्त्वा प्रहृष्टेनांतरात्मना । समुत्थाय ततश्चक्रे कृत्यमर्हणपूर्वकम्

‘बाढम्’ इत्येव स उक्‍त्वा, प्रहृष्टेनान्तरात्मना समुत्थाय, ततः कृत्यमर्हणपूर्वकं चकार।

Verse 28

संप्रदानक्रियां कृत्वा तत्रैव विधिपूर्वकम् । ततो हस्तग्रहं ताभ्यां मिथश्चक्रे यथाक्रमम् । मातॄणां पुरतो वेधाः सतीशाभ्यां यथोचितम्

तत्रैव विधिपूर्वकं संप्रदानक्रियां कृत्वा, ततः क्रमशः तयोर्मिथः हस्तग्रहणं कारितवान्। मातॄणां पुरतः वेधा ब्रह्मा सतीशाभ्यां यथोचितं विवाहविधिं समाचरत्।

Verse 29

अथ वेदिं समासाद्य गृह्योक्तविधिनाऽखिलम् । अग्निकार्यं यथोद्दिष्टं चकाराथ सुविस्तरम्

अथ वेदिं समासाद्य गृह्योक्तविधिनाऽखिलम्। यथोद्दिष्टं सुविस्तरमग्निकार्यं समाचरत्॥

Verse 30

यथायथा स रम्याणि वीक्षतेंऽगानि कौतुकात् । सत्याः पितामहो हृष्टः कामार्तोऽभूत्तथातथा

यथायथाऽसौ कौतुकाद् रम्याण्यङ्गानि वीक्षते। तथातथा सत्याः पितामहो हृष्टः कामार्तोऽभवत्॥

Verse 31

तेनैकं वदनं मुक्त्वा तस्या वस्त्रावगुंठितम् । वीक्षिताऽतिस्मरार्तेन यथा कश्चिन्न बुद्ध्यते

तेनाभिप्रायेण तस्या वस्त्रावगुण्ठितं शरीरं मुक्त्वा, केवलं वदनमेव प्रकाशयन्। अतिस्मरार्तः स तां वीक्षितवान्, यथा कश्चिन्न बुद्ध्यते॥

Verse 32

न शंभोर्लज्जया वक्त्रं प्रत्यक्षं स व्यलोकयत् । न च सा लज्जयाविष्टा करोति प्रकटं मुखम्

शंभोर्लज्जया स तस्या वक्त्रं प्रत्यक्षं न व्यलोकयत्। सा च लज्जयाविष्टा मुखं प्रकटं न चकार॥

Verse 33

ततस्तद्दर्शनार्थाय स उपायं व्यलो कयत् । धूमद्वारेण कामार्तश्चकार च ततः परम्

ततः स तद्दर्शनार्थं उपायं व्यलोकयत्। कामार्तो धूमद्वारेण निमित्तं कृत्वा ततः परं प्रववृते॥

Verse 34

आर्द्रेंधनानि भूरीणि क्षिप्त्वाक्षित्वा विभावसौ । स्वल्पाज्याहुतिविन्यासादार्द्रद्रव्योद्भव स्तथा

आर्द्रेन्धनानि भूरीणि विभावसौ क्षिप्त्वा, स्वल्पाज्याहुतिविन्यासात् आर्द्रद्रव्यसमुद्भवो धूमः समुत्थापितः॥

Verse 35

एतस्मिन्नंतरे धूमः प्रादुर्भूतः समंततः । तादृग्येन तमोभूतं वेदिमूलं विनिर्मितम्

एतस्मिन्नन्तरे धूमः समन्ततः प्रादुर्भूतः। तस्य घनत्वेन वेदिमूलं तमोमयमिवाभवत्॥

Verse 36

ततो धूमाकुलेनेत्रे भगवांस्त्रिपु रान्तकः । हस्ताभ्यां छादयामास येऽन्ये तत्र व्यवस्थिताः

ततो धूमाकुले नेत्रे भगवांस्त्रिपुरान्तकः। हस्ताभ्यां छादयामास, येऽन्ये तत्र व्यवस्थितास्तेऽपि तथा॥

Verse 37

ततो वस्त्रं समुत्क्षिप्य सतीवक्त्रं पितामहः । वीक्षयामास कामार्तः प्रहृष्टेनांतरात्मना

ततो वस्त्रं समुत्क्षिप्य पितामहः सतीवक्त्रं वीक्षयामास। कामार्तः प्रहृष्टेनान्तरात्मना हृष्टचित्तोऽभवत्॥

Verse 38

तस्य रेतः प्रचस्कन्द ततस्तद्वीक्षणाद्द्रुतम् । पतितं च धरापृष्ठे तुषारचयसंनिभम्

तद्-दर्शनमात्रेण तस्य रेतः सहसा प्रचस्कन्द, तत् द्रुतं धरापृष्ठे पतितं तुषारचय-सदृशं बभूव।

Verse 39

ततश्च सिकतौघेना तत्क्षणात्पद्मसंभवः । छादयामास तद्रेतो यथा कश्चिन्न बुद्ध्यते

ततः तत्क्षणात् पद्मसम्भवो ब्रह्मा सिकतौघेन तद्रेतोऽच्छादयामास, यथा कश्चिन्न तद् बुद्ध्यते।

Verse 40

अथ तद्भगवाञ्च्छंभुर्ज्ञात्वा दिव्येन चक्षुषा । रेतोऽवस्कन्दनात्तस्य कोपादेतदुवाच ह

अथ भगवाञ्छम्भुः दिव्येन चक्षुषा तद् ज्ञात्वा, तस्य रेतोऽवस्कन्दनात् कोपितो भूत्वा इदं वचनम् उवाच।

Verse 41

किमेतद्विहितं पाप त्वया कर्म विगर्हितम् । नैवार्हा मम कान्ताया वक्त्रवीक्षाऽनुरागतः

किमेतत् पाप! त्वया विहितं कर्म विगर्हितम्? मम कान्ताया वक्त्रं द्रष्टुं त्वं न अर्हसि, एतादृशानुरागयुक्तः।

Verse 43

त्वं वेत्सि शंकरेणैतत्कर्मजालं न विंदितम् । त्रैलोक्येऽपि मयाऽप्यस्ति गूढं तत्स्यात्कथं विधे । यत्किञ्चित्त्रिषु लोकेषु जंगमं स्थावरं तथा । तस्याहं मध्यगो मूढ तैलं यद्वत्तिलांतगम्

त्वं मन्यसे—‘वेत्सि’ इति; शंकरेणापि न विदितं कर्मजालम् एतत्। त्रैलोक्ये मयापि किञ्चिद् गूढं भवति; तत् कथं, हे विधे, सर्वं ज्ञेयम्? यत्किञ्चित् त्रिषु लोकेषु जङ्गमं स्थावरं च, तस्याहं मध्ये स्थितोऽस्मि—तिलान्तर्गततैलवत्, हे मूढ।

Verse 44

तस्मात्स्पृश निजं शीर्षं ब्रह्मन्नेतदसंशयम् । यावदेवं गते ब्रह्मा शिरः स्पृशति पाणिना । तावत्तत्र स्थितः साक्षात्तद्रूपो वृषवाहनः

तस्मात्, हे ब्रह्मन्, निजं शीर्षं स्पृश—एतदसंशयं। एवं गते ब्रह्मा यावत् पाणिना शिरः स्पृशति, तावत् तत्र साक्षाद् वृषवाहनः शिवः तद्रूपो भूत्वा स्थितः।

Verse 45

ततो लज्जापरीतांगः स्थितश्चाधोमुखो द्विजाः । इन्द्राद्यैरमरैः सर्वैः सहितः सर्वतः स्थितैः

ततः स लज्जापरीताङ्गोऽधोमुखः स्थितः, हे द्विजाः। इन्द्राद्यैः सर्वैरमरैः सहितः, सर्वतः स्थितैः परिवृतः।

Verse 46

अथाऽसौ लज्जयाविष्टः प्रणिपत्य महेश्वरम् । प्रोवाच च स्तुतिं कृत्वा क्षम्यतां क्षम्यतामिति

अथ स लज्जयाविष्टः महेश्वरं प्रणिपत्य, स्तुतिं कृत्वा प्रोवाच—“क्षम्यतां क्षम्यताम्” इति।

Verse 47

अस्य पापस्य शुद्ध्यर्थं प्राय श्चित्तं वद प्रभो । निग्रहं च यथान्यायं येन पापं प्रयाति मे

अस्य पापस्य शुद्ध्यर्थं, प्रभो, प्रायश्चित्तं वद। निग्रहं च यथान्यायं विधेहि, येन मे पापं प्रयाति।

Verse 48

श्रीभगवानुवाच । अनेनैव तु रूपेण मस्तकस्थेन वै ततः । तपः कुरु समाधिस्थो ममाराधनतत्परः

श्रीभगवानुवाच—अनेनैव तु रूपेण मस्तकस्थेन वै ततः। तपः कुरु समाधिस्थो ममाराधनतत्परः।

Verse 49

ख्यातिं यास्यति सर्वत्र नाम्ना रुद्रशिरः क्षितौ । साधकः सर्वकृत्यानां तेजोभाजां द्विजन्म नाम्

एतत् स्थलम् क्षितौ सर्वत्र ‘रुद्रशिरः’ इति नाम्ना विख्यातिं यास्यति; तेजोभाजां द्विजन्मनाम् सर्वकृत्यानां साधकं भविष्यति।

Verse 50

मानुषाणामिदं कृत्यं यस्माच्चीर्णं त्वयाऽधुना । तस्मात्त्वं मानुषो भूत्वा विचरिष्यसि भूतले

मानुषाणामिदं कृत्यं यत् त्वया अधुना चीर्णम्; तस्मात् त्वं मानुषो भूत्वा भूतले विचरिष्यसि।

Verse 51

यस्त्वां चानेन रूपेण दृष्ट्वा पृच्छां करिष्यति । किमेतद्ब्रह्मणो मूर्ध्नि भगवांस्त्रिपुरांतकः

यः कश्चित् त्वां चानेन रूपेण दृष्ट्वा पृच्छां करिष्यति— ‘किमेतद् ब्रह्मणो मूर्ध्नि, भगवन् त्रिपुरान्तक?’ इति।

Verse 52

ततस्ते चेष्टितं सर्वं कौतुकाच्च शृणोति यः । परदारकृतात्पापात्ततो मुक्तिं प्रयास्यति

ततः यः कौतुकात् (भक्त्या) ते चेष्टितं सर्वं शृणोति, स परदारकृतात् पापात् मुक्तिं ततः प्रयास्यति।

Verse 53

यथायथा जनस्त्वेतत्कृत्यं ते कीर्तयिष्यति । तथातथा विशुद्धिस्ते पापस्यास्य भविष्यति

यथायथा जनः एतत् ते कृत्यं कीर्तयिष्यति, तथातथा अस्य पापस्य ते विशुद्धिः भविष्यति।

Verse 54

एतदेव हि ते ब्रह्मन्प्रायश्चित्तं प्रकीर्तितम् । जनहास्यकरं लोके तव गर्हाकरं परम्

एतदेव हि ते ब्रह्मन् प्रायश्चित्तं प्रकीर्तितम्। लोके जनहास्यकरं तव परमं गर्हाकरं च॥

Verse 55

एतच्च तव वीर्यं तु पतितं वेदिमध्यगम् । कामार्तस्य मया दृष्टं नैतद्व्यर्थं भविष्यति

एतच्च तव वीर्यं तु पतितं वेदिमध्यगम्। कामार्तस्य मया दृष्टं नैतद्व्यर्थं भविष्यति॥

Verse 56

यावन्मात्रैः परिस्पृष्टमेतत्सैकतरेणुभिः । तावन्मात्रा भविष्यंति मुनयः संशितव्रताः

यावन्मात्रैः परिस्पृष्टमेतत्सैकतरेणुभिः। तावन्मात्रा भविष्यन्ति मुनयः संशितव्रताः॥

Verse 57

वालखिल्या इति ख्याताः सर्वेंऽगुष्ठप्रमाणकाः । तपोवीर्यसमोपेताः शापानुग्रहकारकाः

वालखिल्या इति ख्याताः सर्वेऽङ्गुष्ठप्रमाणकाः। तपोवीर्यसमोपेताः शापानुग्रहकारकाः॥

Verse 58

एतस्मिन्नंतरे तस्माद्वेदिमध्याच्च तत्क्षणात् । अष्टाशीतिसहस्राणि मुनीनां भावितात्मनाम् । अंगुष्ठकप्रमाणानि निष्क्रान्तानि द्विजोत्तमाः

एतस्मिन्नन्तरे तस्माद्वेदिमध्याच्च तत्क्षणात्। अष्टाशीतिसहस्राणि मुनीनां भावितात्मनाम्। अङ्गुष्ठकप्रमाणानि निष्क्रान्तानि द्विजोत्तमाः॥

Verse 59

ततस्ते प्रणिपत्योच्चैः प्रोचुर्देवं पितामहम् । स्थानं दर्शय नस्तात तपोऽर्थं कलिवर्जितम्

ततः ते प्रणिपत्योच्चैः प्रोचुः देवं पितामहम्— “स्थानं दर्शय नस्तात, तपोऽर्थं कलिवर्जितम्।”

Verse 60

पितामह उवाच । अस्मिन्क्षेत्रे मया सार्धं कुरुध्वं पुत्रकास्तपः । गमिष्यथ परां सिद्धिं येन लोके सुदुर्लभाम्

पितामह उवाच— “अस्मिन्क्षेत्रे मया सार्धं कुरुध्वं पुत्रकास्तपः। येन लोके सुदुर्लभां परां सिद्धिं गमिष्यथ।”

Verse 61

ते तथेति प्रतिज्ञाय कृत्वा तत्राश्रमं शुभम् । वालखिल्यास्तपश्चक्रुः संसिद्धिं च परां गताः

ते तथेति प्रतिज्ञाय कृत्वा तत्राश्रमं शुभम्। वालखिल्यास्तपश्चक्रुः संसिद्धिं च परां गताः॥

Verse 62

अथ ब्रह्मापि तत्कर्म सर्वं वैवाहिकं क्रमात् । समाप्तिमनयत्प्रोक्तं यच्छ्रुतौ तेन च स्वयम्

अथ ब्रह्मापि तत्कर्म सर्वं वैवाहिकं क्रमात्। समाप्तिमनयत्प्रोक्तं यच्छ्रुतौ तेन च स्वयम्॥

Verse 63

पतत्सु पुष्पवर्षेषु समन्ताद्गगनांगणात् । वाद्यमानेषु वाद्येषु गीय मानैश्चगीतकैः

पतत्सु पुष्पवर्षेषु समन्ताद्गगनाङ्गणात्। वाद्यमानेषु वाद्येषु गीयमानेषु च गीतकैः॥

Verse 64

पठत्सु विप्रमुख्येषु नृत्यमानासु रागतः । रंभादिषु पुरन्ध्रीषु देवानां दृङ्मनोहरम्

विप्रमुख्येषु पठत्सु रागतः नृत्यमानासु रम्भादिपुरन्ध्रीषु, तद् दृश्यं देवानां दृग्मनोहरं बभूव।

Verse 65

एवं महोत्सवो जज्ञे तत स्तुंबुरुपूर्वकैः । गीयमानेषु गीतेषु यथापूर्वं त्रिविष्टपे

एवं महोत्सवो जज्ञे; स्तुम्बुरुपूर्वकैः गीयमानेषु गीतेषु, यथापूर्वं त्रिविष्टपोत्सव इवाभवत्।

Verse 66

अथ कर्मावसाने स भगवांस्त्रिपुरांतकः । प्रोवाच पद्मजं भक्त्या दक्षिणां ते ददामि किम्

अथ कर्मावसाने स भगवांस्त्रिपुरान्तकः पद्मजं भक्त्या प्रोवाच—दक्षिणां ते ददामि, किं वाञ्छसि?

Verse 67

वैवाहिकी सुरश्रेष्ठ यद्यपि स्यात्सुदुर्लभा । ब्रूहि शीघ्रं महाभाग नादेयं विद्यते मम

सुरश्रेष्ठ! वैवाहिकी दक्षिणा यदि सुदुर्लभा स्यात्, तथापि शीघ्रं ब्रूहि, महाभाग; मम नादेयं किञ्चिदस्ति।

Verse 68

पितामह उवाच । अनेनैव तु रूपेण वेद्यामस्यां सुरेश्वर । त्वया स्थेयं सदैवात्र नृणां पापविशुद्धये

पितामह उवाच—सुरेश्वर! अनेनैव रूपेण अस्यां वेद्यां त्वया सदैवात्र स्थेयं, नृणां पापविशुद्धये।

Verse 69

येन ते सन्निधौ कृत्वा स्वाश्रमं शशिशेखर । तपः करोमि नाशाय पापस्यास्य महत्तमम्

येन ते सन्निधौ कृत्वा स्वाश्रमं शशिशेखर । तपः करोमि नाशाय पापस्यास्य महत्तमम् ॥

Verse 70

चैत्रशुक्लत्रयोदश्यां नक्षत्रे भगदैवते । सूर्यवारेण यो भक्त्या वीक्षयिष्यति मानवः । तदैव तस्य पापानि प्रयास्यन्ति च संक्षयम्

चैत्रशुक्लत्रयोदश्यां नक्षत्रे भगदैवते । सूर्यवारेण यो भक्त्या वीक्षयिष्यति मानवः । तदैव तस्य पापानि प्रयास्यन्ति च संक्षयम् ॥

Verse 71

या नारी दुर्भगा वन्ध्या काणा रूपविवर्जिता । साऽपि त्वद्दर्शनादेव भविष्यति सुरूपधृक् । प्रजावती सुभोगाढ्या सुभगा नात्र संशयः

या नारी दुर्भगा वन्ध्या काणा रूपविवर्जिता । साऽपि त्वद्दर्शनादेव भविष्यति सुरूपधृक् । प्रजावती सुभोगाढ्या सुभगा नात्र संशयः ॥

Verse 72

महेश्वर उवाच । हिताय सर्वलोकानां वेद्यामस्यां व्यवस्थितः । स्थास्यामि सहितः पत्न्या सत्यात्व द्वचनाद्विधे

महेश्वर उवाच । हिताय सर्वलोकानां वेद्यामस्यां व्यवस्थितः । स्थास्यामि सहितः पत्न्या सत्यात्वं वचनाद्विधे ॥

Verse 73

सूत उवाच । एवं स भगवांस्तत्र सभार्यो वृषभध्वजः । विद्यते वेदिमध्यस्थो लोकानां पापनाशनः ०

सूत उवाच । एवं स भगवांस्तत्र सभार्यो वृषभध्वजः । विद्यते वेदिमध्यस्थो लोकानां पापनाशनः ॥

Verse 74

एतद्वः सर्वमाख्यातं यथा तस्य पुराऽभवत् । विवाहो वृषनाथस्य मनौ स्वायंभुवे द्विजाः

एतद्वः सर्वमाख्यातं यथा तस्य पुराऽभवत् । स्वायम्भुवमनौ काले वृषनाथस्य वै विवाहो द्विजोत्तमाः ॥

Verse 76

कन्या च सुखसौभाग्य शीलाचारगुणान्विता । तथा स्यात्पुत्रिणी साध्वी पतिव्रतपरायणा

कन्या च सुखसौभाग्यशीलाचारगुणान्विता । स्यात्पुत्रिणी साध्वी च पतिव्रतपरायणा ॥

Verse 79

विवाहसमये प्राप्ते प्रारम्भे वा शृणोति यः । एतदाख्यानमव्यग्रं संपूज्य वृषभध्वजम् । तस्याऽविघ्नं भवेत्सर्वं कर्म वैवाहिकं च यत्

विवाहसमये प्राप्ते प्रारम्भे वा शृणोति यः । एतदाख्यानमव्यग्रं संपूज्य वृषभध्वजम् । तस्याऽविघ्नं भवेत्सर्वं कर्म वैवाहिकं च यत् ॥