Adhyaya 76
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 76

Adhyaya 76

अध्याये सूतः ‘भास्करत्रितयम्’ वर्णयति—मुण्डीरः, कालप्रियः, मूलस्थानम् इति त्रयः शुभाः सूर्यरूपाः, येषां दर्शनात् मोक्षप्राप्तिरपि स्यात्। एतेषां त्रिकालसम्बन्धो निर्दिश्यते—निशान्ते मुण्डीरः, मध्याह्ने कालप्रियः, सायं-निशाप्रवेशे मूलस्थानम्। ऋषयः हाटकॆश्वरजक्षेत्रे तेषां स्थानविन्यासं उत्पत्तिं च पृच्छन्ति। ततः सूतः दृष्टान्तं कथयति—कुष्ठपीडितः ब्राह्मणः पत्न्या सह बहूनि उपचाराणि कृत्वापि न शमं प्राप्नोति। आगतः पन्थाः स्वकथां निवेदयति—त्रिवर्षपर्यन्तं क्रमशः त्रिभिः भास्करैः उपासितः, उपवास-नियम-रविव्रत-जागर-स्तोत्रैः, तेन रोगनाशः अभवत्। स्वप्ने सूर्यदेवः कर्मकारणं (स्वर्णचौर्यम्) प्रकाशयति, रोगं हरति, चौर्यत्यागं यथाशक्ति दानं च उपदिशति। एतत् श्रुत्वा ब्राह्मणः पत्न्या सह मुण्डीरं प्रति प्रयाति; क्षीणः सन् मरणं चिन्तयति, किन्तु पत्न्या त्यागो न क्रियते। चितां सज्जीकुर्वतोर् मध्ये त्रयः तेजोमयाः पुरुषाः प्रादुर्भवन्ति—ते एव त्रयो भास्कराः; ते रोगं निवार्य वदन्ति—यदि भक्तः त्रयाणि देवालयानि स्थापयेत्, तर्हि वयं अत्र त्रिकालदर्शनाय स्थास्यामः। ब्राह्मणः रविवासरे (हस्तार्कयोगे) त्रिरूपाणि प्रतिष्ठाप्य पुष्पधूपादिभिः त्रिसन्ध्यं पूजयति, अन्ते भास्करलोकं प्राप्नोति। फलश्रुतौ त्रिकालदर्शनस्य महत्फलं, दुष्करकामसिद्धिः, तथा नीत्युपदेशप्रधानः सार्वभौमोपचारदृष्टान्तः च प्रतिपाद्यते।

Shlokas

Verse 1

। सूत उवाच । तथान्यदपि तत्रास्ति भास्करत्रितयं शुभम् । यैस्तुष्टैस्त्रिषु लोकेषु मानवो मुक्तिमाप्नुयात्

सूत उवाच—तत्रैव भास्कराणां शुभं त्रितयं विद्यते। येषां तुष्टेषु त्रिषु लोकेषु प्रसिद्धां मुक्तिं मानवोऽवाप्नुयात्।

Verse 2

मुण्डीरं प्रथमं तत्र कालप्रियं तथापरम् । मूलस्थानं तृतीयं च सर्वव्याधिविनाशनम्

तत्र प्रथमं मुण्डीरं, द्वितीयं कालप्रियं तथा; तृतीयं मूलस्थानं च, सर्वव्याधिविनाशनम्।

Verse 3

तत्र संक्रमते सूर्यो मुंडीरे रजनीक्षये । कालप्रिये च मध्याह्ने मूलस्थाने क्षपागमे

तत्र सूर्यो मुण्डीरे रजनीक्षये संक्रमते; कालप्रिये मध्याह्ने, मूलस्थाने क्षपागमे।

Verse 4

तस्मिन्काले नरो भक्त्या पश्येदप्येकमेवच । कृतक्षणो नरो मोक्षं सत्यं याति न संशयः

तस्मिन्काले नरो भक्त्या पश्येदप्येकमेव यत्। कृतक्षणो नरो मोक्षं सत्यं याति न संशयः।

Verse 5

ऋषय ऊचुः । मुंडीरः पूर्वदिग्भागे धरित्र्याः श्रूयते किल । मध्ये कालप्रियो देवो मूलस्थानं तदन्तरे

ऋषय ऊचुः—धरित्र्याः पूर्वदिग्भागे मुंडीर इति ख्यातः; मध्ये तु कालप्रियः देवः; तयोर्मध्ये मूलस्थानं प्रसिद्धम्।

Verse 6

तत्कथं ते त्रयस्तत्र संजाताः सूत भास्कराः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे सर्वं नो ब्रूहि विस्तरात्

तत्कथं ते त्रयस्तत्र भास्कराः संजाताः, हे सूत? हाटकेश्वरजक्षेत्रे सर्वं नो ब्रूहि विस्तरात्।

Verse 7

सूत उवाच । अस्ति सागरपर्यंते विटंकपुरमुत्तमम् । समुद्रवीचिसंसक्तप्रोच्चप्राकारमण्डनम्

सूत उवाच—सागरपर्यन्ते विटंकपुरं नामोत्तमं पुरम् अस्ति, समुद्रवीचिभिः संसक्तं प्रोच्चप्राकारमण्डितम्।

Verse 8

तत्राभूद्ब्राह्मणः कश्चित्कुष्ठव्याधिसमन्वितः । पूर्वकर्मविपाकेन यौवनेसमुपस्थिते

तत्र कश्चिद् ब्राह्मणोऽभूत् कुष्ठव्याधिसमन्वितः; पूर्वकर्मविपाकेन यौवने समुपस्थिते।

Verse 9

तस्य भार्याऽभवत्साध्वी कुलीना शीलमंडना । तथाभूतमपि प्रायः सा पश्यति यथा स्मरम्

तस्य भार्या साध्वी कुलीना शीलमण्डना चाभवत्; तथाभूतमपि तं सा प्रायः स्मरमिव पश्यति स्म।

Verse 10

औषधानि विचित्राणि महार्घ्याण्यपि चाददे । तदर्थमुपलेपांश्च पथ्यानि विविधानि च

औषधानि नानाविधानि विचित्राणि महार्घ्याण्यपि सा समाददे। तदर्थं चोपलेपान् पथ्यानि विविधानि च समाहृतवती॥

Verse 11

तथा भिषग्वरान्नित्यमानिनाय च सादरम् । तदर्थे न गुणस्तस्य तथापि स्याच्छरीरजः

तथा भिषग्वरान् नित्यं सादरं समानीनाय। तदर्थे तस्य न गुणोऽभवत्, तथापि शरीरजो व्याधिर्न न्यवर्तत॥

Verse 12

यथायथा स गृह्णाति भेषजानि द्विजोत्तमाः । कुष्ठेन सर्वगात्रेषु व्याप्यते च तथातथा

यथायथा स द्विजोत्तमाः भेषजानि पुनःपुनर्गृह्णाति। तथातथा कुष्ठं सर्वगात्रेषु व्याप्यते स्म॥

Verse 13

अथैवं वर्तमानस्य तस्य विप्रवरस्य च । गृहेऽतिथिः समायातः कश्चित्पांथः श्रमान्वितः

अथैवं वर्तमानस्य तस्य विप्रवरस्य गृहे। कश्चित् पांथः श्रमान्वितोऽतिथिः समायातः॥

Verse 14

अथ विप्रं गृहं प्राप्तं दृष्ट्वा तस्य सती प्रिया । अज्ञातमपिसद्भक्त्या सूपचारैरतोषयत्

अथ गृहं प्राप्तं विप्रं दृष्ट्वा तस्य सती प्रिया। अज्ञातमपि सद्भक्त्या सूपचारैश्चातोषयत्॥

Verse 15

अथ तं स्नातमाचांतं कृताहारं द्विजोत्तमम् । विश्रान्तं शयने विप्रः प्रोवाच स गृहाधिपः

अथ तं स्नातमाचान्तं कृताहारं द्विजोत्तमम् । विश्रान्तं शयने विप्रः प्रोवाच स गृहाधिपः ॥

Verse 16

तेजोऽन्वितं यथा भानुं रूपौदार्यगुणान्वितम् । यौवने वर्तमानं च मूर्तं काममिवापरम्

तेजोऽन्वितं यथा भानुं रूपौदार्यगुणान्वितम् । यौवने वर्तमानं च मूर्तं काममिवापरम् ॥

Verse 17

कुष्ठ्युवाच । कुत आगम्यते विप्र क्व यास्यसि वदाऽधुना । एवं लावण्ययुक्तोऽपि किमेकाकी यथार्तिभाक्

कुष्ठ्युवाच । कुत आगम्यते विप्र क्व यास्यसि वदाऽधुना । एवं लावण्ययुक्तोऽपि किमेकाकी यथार्तिभाक् ॥

Verse 18

पथिक उवाच । अस्ति कान्तीपुरीनाम पुरंदरपुरी यथा । सुस्थितैः सेविता नित्यं जनैर्धर्मव्रतान्वितैः

पथिक उवाच । अस्ति कान्तीपुरीनाम पुरंदरपुरी यथा । सुस्थितैः सेविता नित्यं जनैर्धर्मव्रतान्वितैः ॥

Verse 19

तस्यामहं कृतावासो गृहस्थाश्रममावहन् । ग्रस्तः कुष्ठेन रौद्रेण यथा त्वं द्विजसत्तम

तस्यामहं कृतावासो गृहस्थाश्रममावहन् । ग्रस्तः कुष्ठेन रौद्रेण यथा त्वं द्विजसत्तम ॥

Verse 20

ततः श्रुतं मया तावत्पुराणे स्कान्दसंज्ञिते । भास्करत्रितयं भूमौ सर्वव्याधिविनाशनम्

ततः स्कान्दसंज्ञिते पुराणे मया श्रुतं—भूमौ भास्करत्रितयं नाम तीर्थं सर्वव्याधिविनाशनम्।

Verse 21

ततो निर्वेदमापन्नो भेषजैः क्लेशितश्चिरम् । क्षारैश्चाम्लैः कषायैश्च कटुकैरथ तिक्तकैः

ततो भेषजैश्चिरं क्लेशितः क्षाराम्लकषायकटुतिक्तादिभिः, निर्वेदमापन्नः सञ्जातः।

Verse 22

ततो विनिश्चयं चित्ते कृत्वा गृह्य धनं महत् । मुण्डीरस्वामिनं गत्वा स्थितस्तस्यैव सन्निधौ

ततो हृदि विनिश्चयं कृत्वा महद्धनं गृह्य, मुण्डीरस्वामिनं गत्वा तस्यैव सन्निधौ स्थितवान्।

Verse 23

ततः प्रातः समुत्थाय नित्यं पश्यामि तं विभुम् । पूजयामि स्वशक्त्या च प्रणमामि ततः परम्

ततः प्रातः समुत्थाय नित्यं तं विभुं पश्यामि; स्वशक्त्या पूजयामि, ततः परं पुनः पुनः प्रणमामि।

Verse 24

सूर्यवारे विशेषेण निराहारो यतेन्द्रियः । करोमि जागरं रात्रौ गीतवादित्रनिःस्वनैः

सूर्यवारे विशेषेण निराहारो यतेन्द्रियः; रात्रौ गीतवादित्रनिःस्वनैः सह जागरं करोमि।

Verse 25

ततः संवत्सरस्यांते तं प्रणम्य दिनाधिपम् । कालप्रियं ततः पश्चाच्छ्रद्धया परया युतः

ततः संवत्सरान्ते तं दिनाधिपं प्रणम्य, परया श्रद्धया युक्तः पश्चात् कालप्रियं प्रति जगाम।

Verse 26

तेनैव विधिना विप्र तस्यापि दिवसेशितुः । पूजां करोमि मध्याह्ने श्रद्धा पूतेन चेतसा

विप्र, तेनैव विधिना अहं मध्याह्ने दिवसेशितुः पूजां करोमि, श्रद्धापूतेन चेतसा।

Verse 27

ततोऽपि वत्सरस्यांते तं प्रणम्याथ शक्तितः । मूलस्थानं गतो देवमपरस्यां दिशि स्थितम्

ततोऽपि अन्यसंवत्सरान्ते तं शक्तितः प्रणम्य, अपरस्यां दिशि स्थितं देवम् उद्दिश्य मूलस्थानं जगाम।

Verse 28

तेनैव विधिना पूजा तस्यापि विहिता मया । संध्याकाले द्विजश्रेष्ठ यावत्संवत्सरं स्थितः

द्विजश्रेष्ठ, तेनैव विधिना मया तस्यापि देवस्य संध्याकाले पूजा विहिता, अहं च यावत्संवत्सरं तत्र स्थितः।

Verse 29

ततः संवत्सरस्यांते स्वप्ने मां भास्करोऽब्रवीत् । समेत्य प्रहसन्विप्रः संप्रहृष्टेन चेतसा

ततः संवत्सरान्ते स्वप्ने मां भास्करः अब्रवीत्; विप्रः समेत्य प्रहसन् संप्रहृष्टेन चेतसा।

Verse 30

परितुष्टोऽस्मि ते विप्र कर्मणाऽनेन भक्तितः । ममाराधनजेनैव तस्मात्कुष्ठं प्रयातु ते

विप्र! भक्त्या कृतानेन कर्मणा त्वयि परितुष्टोऽस्मि। ममाराधनसमुत्थेनैव प्रभावेण तव कुष्ठं विनश्यतु।

Verse 31

गच्छ शीघ्रं द्विजश्रेष्ठ श्रांतोऽसि निजमंदिरम् । पश्य बंधुजनं सर्वं सोत्कण्ठं तत्कृते स्थितम्

गच्छ शीघ्रं द्विजश्रेष्ठ! श्रान्तोऽसि स्वगृहं प्रति। पश्य सर्वं बन्धुजनं त्वत्कृते सोत्कण्ठं स्थितम्।

Verse 32

त्वया हृतं पुरा रुक्मं ब्राह्मणस्य महात्मनः । तेन कर्मविपाकेन कुष्ठव्याधिरुपस्थितः

त्वया पुरा महात्मनो ब्राह्मणस्य रुक्मं हृतम्। तस्य कर्मविपाकेन कुष्ठव्याधिरुपस्थितः।

Verse 33

स मया नाशितस्तुभ्यं प्रहृष्टेनाधुना द्विज । एतज्ज्ञात्वा न कर्तव्यं सुवर्णहरणं पुनः

द्विज! स प्रहृष्टेन मया तुभ्यमधुना नाशितः। एतज्ज्ञात्वा पुनः सुवर्णहरणं न कर्तव्यम्।

Verse 34

दृश्यन्ते ये नरा लोके कुष्ठव्याधिसमाकुलाः । सुवर्णहरणं सर्वैस्तैः कृतं पापकर्मभिः

लोके ये नराः कुष्ठव्याधिसमाकुला दृश्यन्ते। तैः सर्वैः पापकर्मभिः सुवर्णहरणं कृतम्।

Verse 35

तस्माद्देयं यथाशक्त्या न स्तेयं कनकं बुधैः । इच्छद्भिः परमं सौख्यं स्वशरीरस्य शाश्वतम्

तस्माद् यथाशक्ति दानं कर्तव्यं, बुधैः कनकं न स्तेयं; ये परमं सौख्यं स्वशरीरस्य शाश्वतं च इच्छन्ति, ते एवमेव आचरन्तु।

Verse 36

एवमुक्त्वा सहस्रांशुस्ततश्चादर्शनं गतः । अहं च विस्मयाविष्टः प्रोत्थितः शयनाद्द्रुतम्

एवमुक्त्वा सहस्रांशुः ततः अदर्शनं गतः; अहं च विस्मयाविष्टः शयनात् द्रुतं प्रोत्थितः।

Verse 37

यावत्पश्यामि देहं स्वं कुष्ठव्याधिपरिच्युतम् । द्वादशार्कप्रभं दिव्यं यथा त्वं पश्यसे द्विज

ततः अहं स्वदेहं कुष्ठव्याधिपरिच्युतं पश्यामि; द्वादशार्कप्रभं दिव्यं, यथा त्वं पश्यसि द्विज।

Verse 38

तस्मात्त्वमपि विप्रेंद्र भक्त्या तद्भास्करत्रयम् । अनेन विधिना पश्य येन कुष्ठं प्रशाम्यति

तस्मात् त्वमपि विप्रेन्द्र भक्त्या तद्भास्करत्रयं अनेन विधिना पश्य; येन कुष्ठं प्रशाम्यति।

Verse 39

किमौषधैः किमाहांरैः कटुकैरपि योजितैः । सर्वव्याधिप्रणाशेशे स्थितेऽस्मिन्भास्करत्रये

किमौषधैः किमाहारैः कटुकैरपि योजितैः? सर्वव्याधिप्रणाशेशे अस्मिन् भास्करत्रये स्थिते।

Verse 40

स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि सांप्रतं तां पुरीं प्रति । गृहेऽद्य तव विश्रांतो यथा विप्र निजे गृहे

स्वस्ति तेऽस्तु। इदानीं तां पुरीं प्रति गमिष्यामि। अद्य तव गृहे विश्रान्तोऽहं, हे विप्र, यथा स्वगृहे विश्राम्यति जनः।

Verse 41

एवमुक्तः स पांथेन तेन विप्रः स कुष्ठभाक् । वीक्षांचक्रे ततो वक्त्रं स्वपत्न्या दुःखसंयुतः

एवमुक्तः स पांथेन, कुष्ठपीडितोऽसौ विप्रः। ततः शोकसमाविष्टः स्वपत्न्याः वक्त्रं वीक्षांचक्रे।

Verse 42

साऽब्रवीद्युक्तमुक्तं ते पांथेनानेन वल्लभ । तस्मात्तत्र द्रुतं गच्छ यत्र तद्भास्करत्रयम्

साऽब्रवीत्—वल्लभ, अनेन पांथेन युक्तमेवोक्तं ते। तस्मात् द्रुतं तत्र गच्छ, यत्र तद्भास्करत्रयम्।

Verse 43

अहं त्वया समं तत्र शुश्रूषानिरता सती । गमिष्यामि न संदेहस्तस्माद्गच्छ द्रुतं विभो

अहं त्वया समं तत्र शुश्रूषानिरता सती गमिष्यामि; न संशयः। तस्माद् गच्छ द्रुतं विभो।

Verse 44

एवमुक्तस्तया सोऽथ वित्तमादाय भूरिशः । प्रस्थितः कांतया सार्धं मुण्डीरस्वामिनं प्रति

एवमुक्तस्तया सोऽथ भूरिशो वित्तमादाय। कांतया सार्धं प्रस्थितो मुण्डीरस्वामिनं प्रति।

Verse 45

प्रतिज्ञया गमिष्यामि द्रष्टुं तद्देवतात्रयम् । मुंडीरं कालनाथं च मूल स्थानं च भास्करम्

प्रतिज्ञया गमिष्यामि द्रष्टुं तद्देवतात्रयम् । मुंडीरं कालनाथं च मूल स्थानं च भास्करम्

Verse 46

ततः कृच्छ्रेण महता कुष्ठव्याधिसमाकुलः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे संप्राप्तः स द्विजोत्तमाः

ततः कृच्छ्रेण महता कुष्ठव्याधिसमाकुलः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे संप्राप्तः स द्विजोत्तमाः

Verse 47

तद्दृष्ट्वा सुमहत्क्षेत्रं तापसौघनिषेवितम् । निर्विण्णः कुष्ठरोगेण पथि श्रांतोऽब्रवीत्प्रियाम्

तद्दृष्ट्वा सुमहत्क्षेत्रं तापसौघनिषेवितम् । निर्विण्णः कुष्ठरोगेण पथि श्रांतोऽब्रवीत्प्रियाम्

Verse 48

अहं निर्वेदमापन्नो रोगेणाथ बुभुक्षया । मुण्डीरस्वामिनं यावन्न शक्रोमि प्रसर्पितुम्

अहं निर्वेदमापन्नो रोगेणाथ बुभुक्षया । मुण्डीरस्वामिनं यावन्न शक्रोमि प्रसर्पितुम्

Verse 49

तस्मादत्रैव देहं स्वं विहास्यामि न संशयः । त्वं गच्छ स्वगृहं कांते सार्थमासाद्य शोभनम्

तस्मादत्रैव देहं स्वं विहास्यामि न संशयः । त्वं गच्छ स्वगृहं कांते सार्थमासाद्य शोभनम्

Verse 50

पत्न्युवाच । अभुक्ते त्वयि नो भुक्तं कदाचित्कांत वै मया । एकांतेऽपि महाभाग न सुप्तं जाग्रति त्वयि

पत्न्युवाच—कान्त, त्वय्यभुक्ते मया कदापि नाभुक्तम्। महाभाग, एकान्तेऽपि त्वयि जाग्रति मया न कदापि सुप्तम्॥

Verse 51

तस्मादेतन्महाक्षेत्रं संप्राप्य त्वां व्यवस्थितम् । परलोकाय संत्यज्य कथं गच्छाम्यहं गृहम्

तस्मादेतन्महाक्षेत्रं संप्राप्य त्वां परलोकाय व्यवस्थितम्। त्वां संत्यज्य कथं गृहमहं गच्छेयम्॥

Verse 52

दर्शयिष्ये मुखं तेषां त्वया हीना अहं कथम् । बांधवानां गुरूणां च अन्येषां सुदृदा मपि

त्वया हीना अहं तेषां मुखं कथं दर्शयिष्यामि? बान्धवानां गुरूणां च अन्येषां सुदृढानामपि॥

Verse 53

तस्मात्त्वया समं नाथ प्रवेक्ष्यामि हुताशनम् । स्नेहपाशविनिर्बद्धा सत्येनात्मानमालभे

तस्मात्त्वया समं नाथ प्रवेक्ष्यामि हुताशनम्। स्नेहपाशविनिर्बद्धा सत्येनात्मानमालभे॥

Verse 54

यावतस्तव संजाता उपवासा महामते । तावंतश्च तथास्माकं कथं गच्छामि तद्गृहम्

महामते, यावन्तस्तव संजाता उपवासाः, तावन्तो ममापि। तद्गृहं कथमहं गच्छेयम्॥

Verse 55

एवं तस्या विदित्वा स निश्चयं ब्राह्मणस्तदा । चितिं कृत्वा तु दाहार्थं तया सार्धे ततोऽविशत्

एवं तस्याः निश्चयं विदित्वा स ब्राह्मणस्तदा । दाहार्थं चितिं कृत्वा तया सार्धं ततः प्रविवेश ॥

Verse 56

भास्करं मनसि ध्यात्वा यावदग्निं समाददे । तावत्पश्यति चाग्रस्थं सुदीप्तं पुरुषत्रयम्

भास्करं मनसा ध्यात्वा यावदग्निं समाददे । तावत् पश्यति चाग्रस्थं सुदीप्तं पुरुषत्रयम् ॥

Verse 57

तद्दृष्ट्वा विस्मयाविष्टः क एते पुरुषास्त्रयः । न कदाचिन्मया दृष्टा ईदृक्तेजःसमन्विताः

तद्दृष्ट्वा विस्मयाविष्टः क एते पुरुषास्त्रयः । न कदाचिन्मया दृष्टा ईदृक्तेजःसमन्विताः ॥

Verse 58

पुरुषा ऊचुः । मा त्वं मृत्युपथं गच्छ कृत्वा वैराग्यमाकुलः । व्यावृत्य स्वगृहं गच्छ स्व भार्यासहितो द्विज

पुरुषा ऊचुः । मा त्वं मृत्युपथं गच्छ वैराग्यव्याकुलो द्विज । व्यावृत्य स्वगृहं गच्छ स्वभार्यासहितोऽनघ ॥

Verse 59

ब्राह्मण उवाच । प्रतिज्ञाय मया पूर्व गृहं मुक्तं निजं यतः । मुण्डीरस्वामिनं दृष्ट्वा तथाऽन्यं कालवल्लभम्

ब्राह्मण उवाच । प्रतिज्ञा मया पूर्वं कृता ततो निजं गृहम् त्यक्तम् । मुण्डीरस्वामिनं दृष्ट्वा तथाऽन्यं कालवल्लभम् ॥

Verse 60

मूलस्थानं च कर्तव्यं ततः सस्यप्रभक्षणम् । सोऽहं तानविलोक्याथ कथं गच्छामि मन्दिरम् । भक्षयामि तथा सस्यं तेन त्यक्ष्यामि जीवितम्

मूलाहारव्रतं कर्तव्यं ततः सस्यभोजनम्। यूयं दृष्ट्वा कथं गच्छेयं मम मन्दिरम्॥ तथापि सस्यं भक्षयामि, तेनैव जीवितं त्यजामि॥

Verse 61

पुरुषा ऊचुः । वयं ते भास्करा ब्रह्मंस्त्रयोऽत्रैव समागताः । त्वद्भक्त्याकृष्टमनसो ब्रूहि किं करवामहे

पुरुषा ऊचुः। वयं ते भास्कर ब्रह्मन् त्रयोऽत्रैव समागताः। त्वद्भक्त्याकृष्टमनसो ब्रूहि किं करवामहे॥

Verse 62

ब्राह्मण उवाच । यदि यूयं समायाताः स्वयमेव ममांतिकम् । त्रयोऽपि भास्करा नाशमेष कुष्ठः प्रगच्छतु

ब्राह्मण उवाच। यदि यूयं स्वयमेव ममांतिकं समायाताः, त्रयोऽपि भास्कराः—एष कुष्ठो नश्यतु, प्रगच्छतु॥

Verse 63

तथाऽत्रैव सदा स्थेयं क्षेत्रे युष्माभिरेव हि । सांनिध्यं त्रिषु लोकेषु गन्तव्यं च यथा पुरा

तथाऽत्रैव सदा स्थेयं क्षेत्रे युष्माभिरेव हि। सांनिध्यं त्रिषु लोकेषु यथा पुरा गन्तव्यं च॥

Verse 64

भास्करा ऊचुः । एवं विप्र करिष्यामः स्थास्यामो ऽत्र सदा वयम् । त्वं चापि रोगनिर्मुक्तः सुखं प्राप्स्यस्यनुत्तमम्

भास्करा ऊचुः। एवं विप्र करिष्यामः, स्थास्यामोऽत्र सदा वयम्। त्वं च रोगनिर्मुक्तः सुखमनुत्तमं प्राप्स्यसि॥

Verse 65

प्रासादत्रितयं तस्मादस्मदर्थं निरूपय । येन त्रिकालमासाद्य गच्छामः संनिधिं द्विज

तस्माद् द्विज, अस्मदर्थं प्रासादत्रितयं निरूपय; येन त्रिकालमासाद्य वयं संनिधिं दास्यामः।

Verse 66

एवमुक्त्वा तु ते सर्वे गताश्चाद्दर्शनं ततः । सोऽपि पश्यति कायं स्वं यावद्रोगविवर्जितम्

एवमुक्त्वा तु ते सर्वे ततः परं दर्शनात् गताः। सोऽपि स्वकायं पश्यति यावद्रोगविवर्जितम्॥

Verse 67

द्वादशार्क प्रतीकाशं सर्वलक्षणलक्षितम् । ततः प्रोवाच तां भार्यां विनयावनतां स्थिताम्

द्वादशार्कप्रतीकाशं सर्वलक्षणलक्षितम्। ततः स प्रोवाच भार्यां विनयावनतां स्थिताम्॥

Verse 68

पश्य त्वं सुभ्रूर्मे गात्रं यादृग्रूपं पुनः स्थितम् । प्रसादाद्देवदेवस्य भास्करस्यांशुमालिनः

पश्य त्वं सुभ्रूर्मे गात्रं यादृग्रूपं पुनः स्थितम्; प्रसादाद् देवदेवस्य भास्करस्यांशुमालिनः॥

Verse 69

सोऽहमत्र स्थितो नित्यं पूजयिष्यामि भास्करम् । न यास्यामि पुनः सद्म सत्यमेतन्मयोदितम्

सोऽहमत्र स्थितो नित्यं पूजयिष्यामि भास्करम्। न यास्यामि पुनः सद्म सत्यं मे वचनं ध्रुवम्॥

Verse 72

त्रयाणामपि तेषां तु साध्वर्चाः शास्त्रसूचिताः । स्थापयामास सूर्याणां हस्तार्के सूर्यवासरे

त्रयाणामपि तेषां तु शास्त्रोक्तविधिना साध्वर्चाः समाचरन्। हस्तार्के सूर्यवासरे सूर्यप्रतिमाः स्थापयामास॥

Verse 73

ततस्ताः पुष्पधूपाद्यैः समभ्यर्च्य चिरं द्विजः । त्रिसंध्यं क्रमशः प्राप्तो देहांते भास्करालयम्

ततः पुष्पधूपादिभिः चिरं ताः समभ्यर्च्य द्विजः। त्रिसन्ध्यां क्रमशोऽनुतिष्ठन् देहान्ते भास्करालयं प्राप॥

Verse 74

सूत उवाच । एवं ते तत्र संजातास्त्रयोऽपि द्विजसत्तमाः । भास्करा भक्तलोकस्य सर्वव्याधिविनाशकाः

सूत उवाच—एवं ते तत्र संजातास्त्रयोऽपि द्विजसत्तमाः। भक्तलोकस्य भास्कराः सर्वव्याधिविनाशकाः॥

Verse 75

यस्तान्पश्यति काले स्वे यथोक्ते सूरर्यवासरे । स वांछितांल्लभेत्कामान्दुर्लभानपि मानवैः

यस्तान् पश्यति स्वकाले यथोक्ते सूर्यवासरे। स वाञ्छितान् लभेत् कामान् दुर्लभानपि मानवैः॥