Adhyaya 64

Verse 1

। सूत उवाच । चमत्कारी पुरा देवी तत्रैवास्ति द्विजोत्तमाः । चमत्कारनरेंद्रेण स्थापिता श्रद्धया पुरा

सूत उवाच—चमत्कारी नाम देवी तत्रैवास्ति, हे द्विजोत्तमाः। चमत्कारनरेन्द्रेण श्रद्धया पुरा स्थापिता॥

Verse 2

यया स महिषः पूर्वं निहतो दानवो रणे । कौमारव्रतधारिण्या मायाशतसहस्रधृक्

यया स महिषो दानवः पूर्वं रणे निहतः। कौमारव्रतधारिण्या मायाशतसहस्रधृका॥

Verse 3

यदा तन्निर्मितं तत्र पुरं तेन महात्मना । तस्य संरक्षणार्थाय तदा सा स्थापिता द्विजाः

यदा तेन महात्मना तत्र तत्पुरं निर्मितम्। तस्य संरक्षणार्थाय तदा सा स्थापिता द्विजाः॥

Verse 4

पुरस्य तस्य रक्षार्थं तथा तत्पुरवासिनाम् । सर्वेषां ब्राह्मणेंद्राणां भक्त्या भावितचेतसाम्

पुरस्य तस्य रक्षार्थं तथा तत्पुरवासिनाम्। सर्वेषां ब्राह्मणेन्द्राणां भक्त्या भावितचेतसाम्॥

Verse 5

यस्तामभ्यर्चयेत्सम्यङ्महानवमिवासरे । कृत्स्नं संवत्सरं तस्य न भयं जायते क्वचित्

यस्तां देवीं महा-नवम्यां सम्यगभ्यर्चयति, तस्य कृत्स्नं संवत्सरं क्वचिदपि भयं न जायते।

Verse 6

भूतप्रेतपिशाचेभ्यः शत्रुतश्च विशेषतः । रोगेभ्यस्तस्करेभ्यश्च दुष्टेभ्योऽन्येभ्य एव च

भूत-प्रेत-पिशाचेभ्यः, शत्रुतश्च विशेषतः; रोगेभ्यः तस्करेभ्यश्च, दुष्टेभ्योऽन्येभ्य एव च (रक्षा भवति)।

Verse 7

यंयं काममभिध्यायञ्छुक्लाष्टम्यां नरः शुचिः । तां पूजयति सद्भक्त्या स तमाप्नोत्यसंशयम्

शुचिर्नरः शुक्लाष्टम्यां यंयं काममभिध्याय, तां देवीं सद्भक्त्या पूजयति; स तमाप्नोत्यसंशयम्।

Verse 8

निष्कामः सुखमाप्नोति मोक्षं नास्त्यत्र संशयः । तस्या देव्याः प्रसादेन सत्यमेतन्मयोदितम्

निष्कामः सुखमाप्नोति, मोक्षं नास्त्यत्र संशयः। तस्या देव्याः प्रसादेन सत्यमेतन्मयोदितम्।

Verse 9

तामाराध्य गताः पूर्वं सिद्धिं भूरिर्महीभुजः । ब्राह्मणाश्च तथान्येऽपि योगिनः परमेश्वरीम्

तां परमेश्वरीं देवीं पूर्वं महिभुजो बहवः आराध्य भूरिसिद्धिं गताः; ब्राह्मणाश्च तथान्येऽपि योगिनश्च।

Verse 11

तस्या आयतने पूर्वमाश्चर्यमभवन्महत् । यत्तद्वः कीर्तयिष्यामि शृणुध्वं सुसमाहिताः

तस्याः आयतने पूर्वं महदाश्चर्यमभवत्। यत्तद्वः कीर्तयिष्यामि—शृणुध्वं सुसमाहिताः॥

Verse 12

आसीच्चित्ररथोनाम पूर्वं पार्थिवसत्तमः । दशार्णाधिपतिः ख्यातः सर्वशत्रुनिबर्हणः

आसीच्चित्ररथो नाम पूर्वं पार्थिवसत्तमः। दशार्णाधिपतिः ख्यातः सर्वशत्रुनिबर्हणः॥

Verse 13

शुक्लाष्टम्यां सदा भक्त्या स तस्याः श्रद्धयान्वितः । अष्टोत्तरशतं यावत्प्रचकार प्रदक्षिणाम्

शुक्लाष्टम्यां सदा भक्त्या स तस्याः श्रद्धयान्वितः। अष्टोत्तरशतं यावत् प्रचकार प्रदक्षिणाम्॥

Verse 14

ततः प्रणम्य तां देवीं संप्रयाति पुनर्गृहम् । सैन्येन चतुरंगेण समंतात्परिवारितः

ततः प्रणम्य तां देवीं संप्रयाति पुनर्गृहम्। सैन्येन चतुरङ्गेण समन्तात् परिवारितः॥

Verse 15

एवं तस्य नरेंद्रस्य प्रदक्षिणरतस्य च । जगाम सुमहान्कालो देव्या भक्तिरतस्य च

एवं तस्य नरेन्द्रस्य प्रदक्षिणरतस्य च। जगाम सुमहान्कालो देव्या भक्तिरतस्य च॥

Verse 16

कस्यचित्त्वथ कालस्य स राजा तत्र संगतः । अपश्यद्ब्राह्मणश्रेष्ठान्देवीगृहसमाश्रितान्

अथ कस्यचित्कालस्य स राजा तत्र समागतः। देवीगृहपरिसरे समाश्रितान् ब्राह्मणश्रेष्ठान् अपश्यत्॥

Verse 17

अग्रस्थांस्तान्द्विजान्सर्वान्नमश्चक्रे समाहितः

अग्रस्थांस्तान् द्विजान् सर्वान् समाहितः नमश्चकार॥

Verse 18

ततस्तैः सहितैस्तत्र सहासीनः कथाः शुभाः । राजर्षीणां पुराणानां विप्रर्षीणां चकार ह

ततस्तैः सहितैस्तत्र सहासीनः शुभाः कथाः। राजर्षीणां पुराणानां विप्रर्षीणां चकार ह॥

Verse 19

ततः कस्मिन्कथांते स पृष्टस्तैर्द्विजसत्तमैः । कौतूहलसमोपेतैर्विनयावनतः स्थितः

ततः कस्मिन्कथान्ते स पृष्टस्तैर्द्विजसत्तमैः। कौतूहलसमोपेतैर्विनयावनतः स्थितः॥

Verse 20

राजन्पृच्छामहे सर्वे त्वां वयं कौतुकान्विताः । तस्मात्कीर्तय चेद्गुह्यं न तत्तव व्यवस्थितम्

राजन् पृच्छामहे सर्वे त्वां वयं कौतुकान्विताः। तस्मात् कीर्तय यद्येतद् गुह्यं न तव व्यवस्थितम्॥

Verse 21

मासिमासि सदाष्टम्यां त्वं शुक्लायां सुदूरतः । आगत्य देवतायाश्च प्रकरोषि प्रदक्षिणाम्

मासे मासे सदाष्टम्यां शुक्लपक्षे सुदूरतः । आगत्य देवतायाश्च त्वं प्रदक्षिणां प्रकरोषि ॥

Verse 22

यत्नेनान्याः परित्यज्य सर्वाः पूजादिकाः क्रियाः । नूनं वेत्सि फलं कृत्स्नं यत्प्रदक्षिणसंभवम्

यत्नेनान्याः परित्यज्य सर्वाः पूजादिकाः क्रियाः । नूनं वेत्सि फलं कृत्स्नं यत्प्रदक्षिणसंभवम् ॥

Verse 23

राजोवाच सत्यमेतद्द्विजश्रेष्ठा यद्भवद्भिरुदाहृतम् । रहस्यमपि वक्तव्यं युष्माकं सांप्रतं मया

राजोवाच—सत्यमेतद्द्विजश्रेष्ठा यद्भवद्भिरुदाहृतम् । रहस्यमपि वक्तव्यं युष्माकं सांप्रतं मया ॥

Verse 24

अहमास शुकः पूर्वमस्मिन्नायतने शुभे । देव्याः पश्चिमदिग्भागे कुलायकृतसंश्रयः

अहमास शुकः पूर्वमस्मिन्नायतने शुभे । देव्याः पश्चिमदिग्भागे कुलायकृतसंश्रयः ॥

Verse 25

तत्र निर्गच्छतो नित्यं कुर्वतश्चप्रवेशनम् । प्रदक्षिणाभवद्देव्या नित्यमेव द्विजोत्तमाः

तत्र निर्गच्छतो नित्यं कुर्वतश्च प्रवेशनम् । प्रदक्षिणाभवद्देव्या नित्यमेव द्विजोत्तमाः ॥

Verse 26

ततः कालेन मे मृत्युः संजातोऽत्रैव मंदिरे । तत्प्रभावेण संजातो राजा जातिस्मरोऽत्र हि

ततः कालेन मम मृत्युरत्रैव मन्दिरे संजाता। तस्य प्रभावात् अत्रैव जातिस्मरो राजा अहं पुनर्जातः॥

Verse 27

एतस्मात्कारणाद्दूरात्समभ्येत्य प्रदक्षिणाम् । करोम्यस्या द्विजश्रेष्ठा देवतायाः समाहितः

एतत्कारणाद्दूरादपि समागत्य, द्विजश्रेष्ठाः, समाहितचित्तः अस्याः देवतायाः प्रदक्षिणां करोमि॥

Verse 28

पुरा भक्तिविहीनेन कुलाये वसता मया । कृता प्रदक्षिणा देव्यास्तेन जातोऽस्मि भूपतिः

पुरा भक्तिविहीनः कूलाये वसन् अपि मया देव्याः प्रदक्षिणा कृता। तेनाहं भूपतिरभवम्॥

Verse 29

अधुना श्रद्धया युक्तो यत्करोमि प्रदक्षिणाम् । किं मे भविष्यति श्रेयस्तन्न वेद्मि द्विजोत्तमाः

अधुना श्रद्धायुक्तः यत् प्रदक्षिणां करोमि, ततो मे किं श्रेयः भविष्यति—नाहं वेद्मि, द्विजोत्तमाः॥

Verse 30

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा तस्य ते विप्रा विस्मयोत्फुल्ललोचनाः । साधुवादं तथा चक्रुस्तस्य भूपस्य हर्षिताः

सूत उवाच—तच्छ्रुत्वा ते विप्राः तस्य भूपस्य वचनं, विस्मयोत्फुल्ललोचनाः हृष्टाः साधुवादं चक्रुः॥

Verse 31

ततः स पार्थिवः सर्वान्प्रणम्य द्विजसत्तमान् । अनुज्ञाप्य ययौ तूर्णं स्वगृहाय ससैनिकः

ततः स पार्थिवः सर्वान् द्विजसत्तमान् प्रणम्य, तेषामनुज्ञां प्राप्य, ससैनिकः शीघ्रं स्वगृहं ययौ।

Verse 32

अधुना श्रद्धया युक्तो यः करोति प्रदक्षिणाम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो लभते वांछितं फलम्

अधुना यः श्रद्धया युक्तः प्रदक्षिणां करोति, स सर्वपापविनिर्मुक्तो वाञ्छितं फलं लभते।

Verse 33

ततः प्रभृति ते विप्राः सर्वे भक्तिपुरःसराः । तस्याः प्रदक्षिणां चक्रुस्तथान्ये मुक्तिहेतवे

ततः प्रभृति ते सर्वे विप्राः भक्तिपुरःसराः तस्याः प्रदक्षिणां चक्रुः; अन्येऽपि मुक्तिहेतवे तथा चक्रुः।

Verse 34

प्राप्ताश्च परमां सिद्धिं वांछितां तत्प्रभावतः । इह लोके परे चैव दुर्लभां त्रिदशैरपि

तत्प्रभावतः ते परमां सिद्धिं वाञ्छितां प्राप्ताः—इह लोके परे च—या त्रिदशैरपि दुर्लभा।

Verse 35

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तां देवीमिह संश्रयेत् । सर्वकामप्रदां नृणां तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिताम्

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन नरोऽत्र तां देवीम् आश्रयेत्, या तस्मिन् क्षेत्रे व्यवस्थिताऽस्ति, सर्वकामप्रदा नृणाम्।

Verse 6410

यस्तस्याः श्रद्धयोपेतः प्रकरोति प्रदक्षिणाम् । नित्यं संवत्सरं यावत्तिर्यग्योनौ न स व्रजेत्

यस्तस्याः श्रद्धया युक्तः प्रदक्षिणां नित्यं संवत्सरपर्यन्तं करोति, स तिर्यग्योनिं कदाचन न गच्छति।