Adhyaya 52

Verse 1

। सूत उवाच । उमामहेश्वरौ तत्र स्थापितौ तेन भूभुजा । प्रासादं परमं कृत्वा साधुदृष्टिसुखप्रदम्

सूत उवाच—तत्र तेन भूभुजा उमामहेश्वरौ स्थापितौ; परमं प्रासादं कृत्वा साधुदृष्टिसुखप्रदं तं पुण्यायतनं प्रतिष्ठापयामास।

Verse 2

तस्याग्रतः शुभं कुंडं तत्र चैव विनिर्मितम् । स्वच्छोदकेन सम्पूर्णं पद्मिनीखंडमंडितम्

तस्याग्रतः शुभं कुण्डं तत्र चैव विनिर्मितम्; स्वच्छोदकेन सम्पूर्णं पद्मिनीखण्डमण्डितम्।

Verse 3

स्नात्वा तत्र नरो भक्त्या तौ पश्येद्यः समाहितः । माघशुक्लचतुर्दश्यां न स भूयोऽत्र जायते

तत्र भक्त्या स्नात्वा समाहितो यः तौ दिव्यदम्पती पश्येत्; माघशुक्लचतुर्दश्यां स न भूयोऽत्र जायते।

Verse 4

तस्यैव पूर्वदिग्भागेऽगस्त्यकुण्डसमीपतः । अस्ति वापी महापुण्या सर्वपातकनाशिनी

तस्यैव पूर्वदिग्भागेऽगस्त्यकुण्डसमीपतः महापुण्या वापी अस्ति, या सर्वपातकनाशिनी।

Verse 5

तस्यां यः कुरुते स्नानं मासि वै फाल्गुने नरः । सोपवासः सिताष्टम्यां वांछितं लभते च सः

तस्यां कूप्यां फाल्गुनमासे यः स्नानं करोति नरः, स सिताष्टम्यां सोपवासः सन् वाञ्छितं वरं लभते।

Verse 6

तस्या दक्षिणदिग्भागे तत्रास्ति कपिला नदी । कपिलो यत्र संप्राप्तः सिद्धिं सांख्यसमुद्भवाम्

तस्या दक्षिणदिग्भागे कपिला नदी प्रवहति; यत्र कपिलः सांख्यसमुद्भवां सिद्धिं संप्राप्तवान्।

Verse 7

कपिलायाश्च पूर्वेण सिद्धक्षेत्रं प्रकीर्तितम् । यत्र सिद्धिं गताः सिद्धाः पुरा शत सहस्रशः

कपिलायाः पूर्वेण सिद्धक्षेत्रं प्रकीर्तितम्; यत्र पुरा शतसहस्रशः सिद्धाः सिद्धिं गताः।

Verse 8

यो यं काममभिध्याय तपस्तत्र समाचरेत् । षण्मासाभ्यंतरे नूनं स तमाप्नोति मानवः

यो यं काममभिध्याय तत्र तपः समाचरेत्, स मानवः षण्मासाभ्यन्तरे नूनं तमर्थं प्राप्नोति।

Verse 9

तस्याधस्ताच्छिला विप्रा विद्यते वैष्णवी शुभा । भ्रमन्ती चतुरस्रा च सर्वपातकनाशिनी

तस्याधस्ताच्छिला विप्राः विद्यते वैष्णवी शुभा; भ्रमन्ती चतुरस्रा च सर्वपातकनाशिनी।

Verse 10

सदा महानदीतोयक्षालिता मुक्तिदा नृणाम् । गंगायमुनयोर्मध्ये संनिविष्टा सरस्वती

सदा महानदीतोयैः क्षालिताऽसौ नृणां मुक्तिप्रदा। गङ्गायमुनयोर्मध्ये सरस्वती संनिविष्टा॥

Verse 11

त्रिवेणी वहते तस्याः पुरतो भुक्तिमुक्तिदा । तस्यामुपरि दग्धानां ब्राह्मणानां विशेषतः

तस्याः पुरतो त्रिवेणी वहति भुक्तिमुक्तिप्रदा। तस्यामुपरि दग्धानां ब्राह्मणानां विशेषतः॥

Verse 12

नूनं मुक्तिर्भवेत्तेषां चिता भस्मनि गोष्पदम् । दृश्यते तत्र तज्ज्ञात्वा संस्कार्या ब्राह्मणा मृताः

नूनं मुक्तिर्भवेत्तेषां चिताभस्मनि गोष्पदम्। दृश्यते तत्र तज्ज्ञात्वा संस्कार्या ब्राह्मणा मृताः॥

Verse 13

तस्यैवोत्तरदिग्भागे रुद्रकोटिर्द्विजोत्तमाः । अस्ति संपूजिता विप्रै र्दाक्षिणात्यैर्महात्मभिः

तस्यैवोत्तरदिग्भागे रुद्रकोटिर्द्विजोत्तमाः। अस्ति संपूजिता विप्रैर्दाक्षिणात्यैर्महात्मभिः॥

Verse 14

महायोगिस्वरूपेण दाक्षिणात्या द्विजोत्तमाः । चमत्कारपुरे क्षेत्रे श्रुत्वा स्वयमुमापतिम्

महायोगिस्वरूपेण दाक्षिणात्या द्विजोत्तमाः। चमत्कारपुरे क्षेत्रे श्रुत्वा स्वयमुमापतिम्॥

Verse 15

ततः कौतूहलाविष्टाः श्रद्धया परया युताः । कोटिसंख्या द्रुतं जग्मुस्तस्य दर्शनवांछया

ततः कौतूहलाविष्टाः परया श्रद्धया युताः । कोटिसंख्याः शीघ्रं जग्मुस्तस्य दर्शनकाङ्क्षया ॥

Verse 16

अहंपूर्वमहंपूर्वं वीक्षयिष्यामि तं हरम् । इति श्रद्धासमो पेताश्चक्रुस्ते शपथं गताः

अहं पूर्वमहं पूर्वं द्रक्ष्यामि तं हरं प्रभुम् । इति श्रद्धासमाविष्टाः शपथं ते परस्परम् ॥

Verse 17

एतेषां मध्यतो यस्तं महायोगिनमीश्वरम् । चरमं देवमीक्षेत भविष्यति स पापकृत्

एतेषां मध्यतो यस्तं महायोगिनमीश्वरम् । अन्ते देवमवेक्षेत स पापकृत् भविष्यति ॥

Verse 18

ततस्तेषामभिप्रायं ज्ञात्वा देवो महेश्वरः । भक्तिप्रीतो हितार्थाय कोटिरूपैर्व्यवस्थितः

ततोऽभिप्रायमालोक्य देवो महेश्वरः । भक्तिप्रीतो हितार्थाय कोटिरूपैर्व्यवस्थितः ॥

Verse 19

हेलया दर्शनं प्राप्तः सर्वेषां द्विजसत्तमाः । ततः प्रभृति तत्स्थानं रुद्रकोटीतिविश्रुतम्

हेलया दर्शनं प्राप्तं सर्वेषां द्विजसत्तम । ततः प्रभृति तत्स्थानं रुद्रकोटीति विश्रुतम् ॥

Verse 20

तदर्थं पठितः श्लोको नारदेन पुरा द्विजाः । रुद्रावर्तं समालोक्य प्रहृष्टेन द्विजोत्तमाः

तदर्थमेव, हे द्विजाः, नारदेन पुरा श्लोकः पठितः। रुद्रावर्तं समालोक्य प्रहृष्टा बभूवुर्द्विजोत्तमाः॥

Verse 21

आषाढीं कार्तिकीं माघीं तथा चैत्रसमुद्भवाम् । धन्याः पृथिव्यां लप्स्यंते रुद्रावर्ते चतुर्दशीम्

आषाढ्यां कार्तिक्यां माघ्यां तथा चैत्रसमुद्भवायाम्। रुद्रावर्ते चतुर्दशीं लभन्ते ये, ते पृथिव्यां धन्याः॥

Verse 22

आजन्मशतसाहस्रं कृत्वा पापं नरः क्षितौ । रुद्रावर्तं समालोक्य विपाप्मत्वं प्रपद्यते

आजन्मशतसाहस्रं कृत्वा पापं नरः क्षितौ। रुद्रावर्तं समालोक्य स विपाप्मत्वं प्रपद्यते॥

Verse 23

रुद्रावर्त्ते नरो गत्वा दृष्ट्वा योगेश्वरं हरम् । शुक्लपक्षे चतुर्दश्यां विपाप्मा जायते ध्रुवम्

रुद्रावर्ते नरो गत्वा दृष्ट्वा योगेश्वरं हरम्। शुक्लपक्षे चतुर्दश्यां स ध्रुवं विपाप्मा जायते॥

Verse 24

यस्तत्र कुरुते श्राद्धं महायोगिपुरे द्विजाः । रुद्रावर्ते स चाप्नोति फलं शतमखोद्भवम्

यस्तत्र कुरुते श्राद्धं महायोगिपुरे, द्विजाः। रुद्रावर्ते स चाप्नोति फलं शतमखोद्भवम्॥

Verse 25

उपवासपरो भूत्वा यः कुर्याद्रात्रिजागरम् । कामगेन विमानेन स स्वर्गे याति मानवः

उपवासपरः सन् यो रात्रौ जागरणं कुर्यात्, स मानवः कामगमेन दिव्यविमानेन स्वर्गं याति।

Verse 26

तत्र यः कपिलां दद्याद्ब्राह्मणायाहिताग्नये । स गणः स्यान्न संदेहो हरस्य दयितस्तथा

तत्र योऽहिताग्नये ब्राह्मणाय कपिलां दद्यात्, स हरस्य गणो भवति—न संशयः—तथा हरप्रियश्च भवेत्।

Verse 27

षडक्षरं जपेद्यस्तु महायोगिपुरः स्थितः । मंत्रं तस्य भवेच्छ्रेयः षङ्गुणं राजसूयतः

महायोगिपुरे स्थितो यः षडक्षरं जपेत्, तस्य मन्त्रजपफलम् राजसूयात् षड्गुणं भवेत्।

Verse 28

यस्तस्य पुरतो भक्त्या जपेद्वा शतरुद्रियम् । चतुर्णामपि वेदानां सोऽधीतानां भजेत्फलम्

यस्तस्य पुरतो भक्त्या जपेद्वा शतरुद्रियम्, स चतुर्णामपि वेदानामधीतफलम् आप्नुयात्।

Verse 29

गीतं वा यदि वा नृत्यं तत्पुरः कुरुते नरः । स सर्वेषां भजेच्छ्रेयो मखानां नात्र संशयः

गीतं वा यदि वा नृत्यं यस्तत्पुरतः करोति, स सर्वमखफलतुल्यं श्रेयः प्राप्नोति—नात्र संशयः।

Verse 30

एवमुक्त्वा द्विजश्रेष्ठाः स मुनिर्ब्रह्मसंभवः । विरराम ततो हृष्टस्तीर्थयात्रां गतो द्रुतम्

एवमुक्त्वा द्विजश्रेष्ठाः स मुनिर्ब्रह्मसंभवः । विरराम ततः हृष्टः तीर्थयात्रां द्रुतं गतः ॥