Adhyaya 30

Verse 1

। ऋषय ऊचुः । तोषितः केन सिद्धेन तत्र सिद्धेश्वरो विभुः । एतत्सर्वं समाचक्ष्व विस्तरात्सूतनन्दन

ऋषय ऊचुः—केन सिद्धेन तत्र सिद्धेश्वरो विभुः तोषितः? एतत् सर्वं विस्तरात् समाचक्ष्व, सूतनन्दन।

Verse 2

सूत उवाच । आसीत्सिद्धाधिपोनाम पुरा हंस इति स्मृतः । अनपत्यतया तस्य कालश्चक्राम भूरिशः

सूत उवाच—पुरा सिद्धाधिपो हंस इति नाम्ना स्मृतोऽभूत्। तस्य अनपत्यत्वात् बहुकालो व्यतीतः।

Verse 3

ततश्चिन्ता प्रपन्नः स गत्वा देवपुरोहितम् । पप्रच्छागिरसः पुत्रं विप्रश्रेष्ठं बृहस्पतिम्

ततः स चिन्ताकुलः सन् देवपुरोहितं गत्वा अङ्गिरसः पुत्रं विप्रश्रेष्ठं बृहस्पतिं पप्रच्छ।

Verse 4

भगवंश्चानपत्यस्य वार्द्धकं मे समागतम् । तस्मादपत्यलाभाय ममोपायं प्रकीर्तय

भगवन्, मेऽनपत्यस्य वार्धक्यं समुपस्थितम्। तस्मादपत्यलाभाय ममोपायं प्रकीर्तय।

Verse 5

तीर्थयात्रां व्रतं वापि शांतिकं वा द्विजोत्तम । येन स्यात्संततिः शीघ्रं त्वत्प्रसादाद्बृहस्पते

तीर्थयात्रां व्रतं वापि शान्तिकं वा द्विजोत्तम। येन स्यात् सन्ततिः शीघ्रं त्वत्प्रसादाद् बृहस्पते, तद् ब्रूहि।

Verse 6

बृहस्पतिश्चिरं ध्यात्वा सिद्धं प्राह ततः परम् । चमत्कारपुरं क्षेत्रं गत्वा तत्र तपः कुरु

बृहस्पतिश्चिरं ध्यात्वा तं सिद्धं प्रत्युवाच ह। ‘चमत्कारपुरं क्षेत्रं गत्वा तत्र तपः कुरु’ इति।

Verse 7

ततः प्राप्स्यसि सत्पुत्रं वंशोद्धारक्षमं शुभम् । नान्यं पश्यामि सिद्धेश सुतोपायं शुभावहम्

ततः त्वं सत्पुत्रं प्राप्स्यसि शुभं वंशोद्धारक्षमं च। सिद्धेश! सुतलाभस्य शुभावहं नान्यमुपायं पश्यामि॥

Verse 8

ततस्तत्क्षेत्रमासाद्य स सिद्धः श्रद्धयान्वितः । लिंगं संपूजयामास यथोक्तविधिना स्वयम्

ततः तत्क्षेत्रमासाद्य स सिद्धः श्रद्धयान्वितः। लिङ्गं संपूजयामास यथोक्तविधिना स्वयम्॥

Verse 9

ततश्चाराधयामास दिवानक्तमतंद्रितः । बलि पूजोपहारेण गीतवाद्योच्छ्रयादिभिः

ततः स दिवानक्तमतन्द्रितः चाराधयामास। बलिपूजोपहारेण गीतवाद्योच्छ्रयादिभिः॥

Verse 10

चांद्रायणैस्तथा कृच्छ्रैः पाराकैर्द्विजसत्तमाः । तथा मासोपवासैश्च तोषयामास शंकरम्

चन्द्रायणैस्तथा कृच्छ्रैः पाराकैर्द्विजसत्तमाः। तथा मासोपवासैश्च तोषयामास शङ्करम्॥

Verse 11

ततो वर्षसहस्राभ्यां तस्य तुष्टो महेश्वरः । प्रोवाच दर्शनं गत्वा वृषारूढः सहोमया

ततो वर्षसहस्राभ्यां तस्य तुष्टो महेश्वरः। दर्शनं गत्वा वृषारूढः सहोमया प्रोवाच॥

Verse 12

हंसाद्य तव तुष्टोऽहं तस्मात्प्रार्थय वांछितम् । अहं ते संप्रदास्यामि दुष्प्राप्यमपि निश्चितम्

हे हंस, अद्याहं त्वयि तुष्टोऽस्मि; तस्माद् वाञ्छितं प्रार्थय। अहं ते निश्चयेन दुष्प्राप्यमपि संप्रदास्यामि॥

Verse 13

हंस उवाच । अपत्यार्थं समारंभो मयाऽद्य विहितः पुरा । तस्मात्त्वं देहि मे पुत्रान्वंशोद्धारक्ष मान्विभो

हंस उवाच—अपत्यार्थं मयाऽद्य पुरा समारम्भो विहितः। तस्मात् विभो, मे पुत्रान् देहि, ये वंशोद्धारकरा रक्षकाः स्युः॥

Verse 14

त्वया चैव सदा लिंगे स्थेयमत्र सुरोत्तम । मम वाक्यादसंदिग्धं सर्वलोकहितार्थतः

त्वं चैव, सुरोत्तम, अत्र लिङ्गे सदा स्थेयः। मम वाक्यादसन्दिग्धं सर्वलोकहितार्थतः॥

Verse 16

यो मामत्र स्थितं मर्त्यः पूजयिष्यति भक्तितः । तस्याहं संप्रदास्यामि चित्तस्थं सकलं फलम्

यो मामत्र स्थितं मर्त्यः भक्तितः पूजयिष्यति। तस्याहं चित्तस्थं सकलं फलं पूर्णतया संप्रदास्यामि॥

Verse 17

यो मे लिंगस्य याम्याशां स्थित्वा मंत्रं जपिष्यति । षडक्षरं प्रदास्यामि तस्यायुष्यं सुतान्वितम्

यो मे लिङ्गस्य याम्याशां स्थित्वा मन्त्रं जपिष्यति। तस्मै षडक्षरं मन्त्रं प्रदास्यामि, आयुष्यं सुतान्वितं च॥

Verse 18

एवमुक्त्वा महादेवस्ततश्चादर्शनं गतः । हंसोऽपि च गृहं गत्वा पुत्रानाप महोदयान्

एवमुक्त्वा महादेवः ततः पश्चाददर्शनं गतः। हंसोऽपि गृहं गत्वा महोदयान् पुत्रान् अवाप।

Verse 19

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तल्लिंगं यत्नतो द्विजाः । स्पर्शनीयं च पूज्यं च नमस्कार्यं प्रयत्नतः

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन तल्लिङ्गं यत्नतो द्विजाः। स्पर्शनीयं च पूज्यं च नमस्कार्यं प्रयत्नतः॥

Verse 20

षडक्षरेण मन्त्रेण कीर्तनीयं च शक्तितः । वांछद्भिर्वांछितान्कामान्दुर्लभांस्त्रिदशैरपि

षडक्षरेण मन्त्रेण कीर्तनीयं च शक्तितः। वाञ्छद्भिर्वाञ्छितान् कामान् ददाति दुर्लभान् त्रिदशैरपि॥