Adhyaya 270

Verse 1

आनर्त उवाच । मूर्खत्वाद्वा प्रमादाद्वा कामाद्बालस्यतोऽपि वा । यो नरः कुरुते पापं प्रायश्चित्तं करोति न

आनर्त उवाच—मूर्खत्वात् प्रमादात् कामात् बाल्यादपि वा; यो नरः पापं करोति, प्रायश्चित्तं न करोति।

Verse 2

तस्य पापक्षयकरं पुण्यं ब्रूहि द्विजोत्तम । येन मुक्तिर्भवेत्सद्यो यदि तुष्टोऽसि मे प्रभो

तस्य पापक्षयकरं पुण्योपायं ब्रूहि द्विजोत्तम । येन सद्य एव मुक्तिर्भवेत्, यदि मे प्रभो तुष्टोऽसि ॥

Verse 3

लोभमोहपरो योऽसौ पापपिंडं महामुने । प्रददाति विधिं ब्रूहि येन यच्छाम्यहं द्रुतम्

लोभमोहपरः सोऽसौ पापपिण्डं महामुने । प्रददाति यथा विधिं ब्रूहि, येन द्रुतं करिष्याम्यहम् ॥

Verse 4

भर्तृयज्ञ उवाच । दद्यात्स्वपिंडं सौवर्णं पंचविंशत्पलात्मकम्

भर्तृयज्ञ उवाच—दद्यात् स्वपिण्डं सौवर्णं पञ्चविंशत्पलात्मकम् ॥

Verse 5

विधायापरपक्षे तु स्नापयित्वा विधानतः । मंडपाद्यं च प्राक्कृत्वा स्नात्वा धौतांबरः शुचिः

अपरपक्षे तु विधाय, स्नापयित्वा विधानतः । मण्डपाद्यं च प्राक्कृत्वा, स्नात्वा धौताम्बरः शुचिः ॥

Verse 6

तदा स्वरूपं पृथ्व्यादि पूजयेत्पापकृन्नरः । तथा स मुच्यते पापात्तत्कृताद्धि न संशयः

तदा स्वरूपं पृथिव्यादि पूजयेत् पापकृन्नरः । तथा स मुच्यते पापात् तत्कृताद्धि न संशयः ॥

Verse 7

चतुर्विंशतितत्त्वानि पृथिव्यादीनि यानि च । तेषां नामभिस्तत्पिंडं पूजयेतन्नराधिपः

चतुर्विंशतितत्त्वानि पृथिव्यादीनि यानि च । तेषां नामभिराहूय तत्पिण्डं नृपः पूजयेत् ॥

Verse 8

ॐ पृथिव्यै नमः । ॐ अद्भ्यो नमः । ॐ तेजसे नमः । ॐ वायवे नमः । ॐ आकाशाय नमः । ॐ घ्राणाय नमः । ॐ जिह्वायै नमः । ॐ चक्षुषे नमः । ॐ त्वचे नमः । ॐ श्रोत्राय नमः । ॐ गन्धाय नमः । ॐ रसाय नमः । ॐ रूपाय नमः । ॐ स्पर्शाय नमः । ॐ शब्दाय नमः । ॐ वाचे नमः । ॐ पाणिभ्यां नमः । ॐ पादाभ्यां नमः । ॐ पायवे नमः । ॐ उपस्थाय नमः । ॐ मनसे नमः । ॐ बुद्ध्यै नमः । ॐ चित्ताय नमः । ॐ अहंकाराय नमः । ॐ क्षेत्रात्मने नमः । ॐ परमात्मने नमः । धूपं धूरसि मंत्रेण अग्निर्ज्योतीति दीपकम् । युवा सुवासेति च ततो वासांसि परिधापयेत्

ॐ पृथिव्यै नमः । ॐ अद्भ्यो नमः । ॐ तेजसे नमः । ॐ वायवे नमः । ॐ आकाशाय नमः । ॐ घ्राणाय नमः । ॐ जिह्वायै नमः । ॐ चक्षुषे नमः । ॐ त्वचे नमः । ॐ श्रोत्राय नमः । ॐ गन्धाय नमः । ॐ रसाय नमः । ॐ रूपाय नमः । ॐ स्पर्शाय नमः । ॐ शब्दाय नमः । ॐ वाचे नमः । ॐ पाणिभ्यां नमः । ॐ पादाभ्यां नमः । ॐ पायवे नमः । ॐ उपस्थाय नमः । ॐ मनसे नमः । ॐ बुद्ध्यै नमः । ॐ चित्ताय नमः । ॐ अहंकाराय नमः । ॐ क्षेत्रात्मने नमः । ॐ परमात्मने नमः । धूपं धूरसि मन्त्रेण, अग्निर्ज्योतीति दीपकम् । युवा सुवासेति च ततो वासांसि परिधापयेत् ॥

Verse 9

ततो ब्राह्मणमानीय वेदवेदांगपारगम् । प्रक्षाल्य चरणौ तस्य वासांसि परिधापयेत्

ततो ब्राह्मणमानीय वेदवेदाङ्गपारगम् । प्रक्षाल्य चरणौ तस्य वासांसि परिधापयेत् ॥

Verse 10

केयूरैः कंकणैश्चैव अंगुलीयकभूषणैः

केयूरैः कङ्कणैश्चैव अङ्गुलीयकभूषणैः ॥

Verse 11

भूषयित्वा तनुं तस्य ततो मूर्तिं समानयेत् । मंत्रेणानेन राजेंद्र ब्राह्मणाय निवेदयेत्

भूषयित्वा तनुं तस्य ततो मूर्तिं समानयेत् । मन्त्रेणानेन राजेन्द्र ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥

Verse 12

एष आत्मा मया दत्तस्तव हेममयो द्विज । यत्किंचिद्विहितं पापं पूर्वं भूयात्तवाखिलम्

एष आत्मा मया दत्तस्तव हेममयो द्विज । यत्किञ्चिद्विहितं पापं पूर्वं भूयात्तवाखिलम् ॥

Verse 13

इति दानमंत्रः । ततस्तु ब्राह्मणो राजन्मंत्रमेतं समुच्चरेत्

इति दानमन्त्रः । ततस्तु ब्राह्मणो राजन् मन्त्रमेतं समुच्चरेत् ॥

Verse 14

यत्किंचिद्विहितं पापं त्वया पूर्वंमया हि तत् । गृहीतं मूर्तिरूपं तत्ततस्त्वं पापवर्जितः । इति प्रतिग्रहमंत्रः

यत्किञ्चिद्विहितं पापं त्वया पूर्वं मया हि तत् । गृहीतं मूर्तिरूपं तत् ततस्त्वं पापवर्जितः । इति प्रतिग्रहमन्त्रः ॥

Verse 15

एवं दत्त्वा विधानेन ततो विप्रं विसर्जयेत् । एवं कृते ततो राजंस्तस्मै दत्त्वाथ दक्षिणाम्

एवं दत्त्वा विधानेन ततो विप्रं विसर्जयेत् । एवं कृते ततो राजन् तस्मै दत्त्वाथ दक्षिणाम् ॥

Verse 16

यथा तुष्टिं समभ्येति ततः पापं नयत्यसौ । तस्मिन्कृते महाराज प्रत्ययस्तत्क्षणाद्भवेत्

यथा तुष्टिं समभ्येति ततः पापं नयत्यसौ । तस्मिन् कृते महाराज प्रत्ययस्तत्क्षणाद्भवेत् ॥

Verse 17

शरीरं लघुतामेति तेजोवृद्धिश्च जायते । स्वप्ने च वीक्षते रात्रौ संतुष्टमनसः स्थितान्

शरीरं लघुतामेति तेजोवृद्धिश्च जायते । रात्रौ स्वप्ने च पश्येत संतुष्टमनसः स्थितान् ॥

Verse 18

नरान्स्त्रियः सितैर्वस्त्रैः श्वेतमाल्यानुलेपनैः । श्वेतान्गोवृषभानश्वांस्तीर्थानि विविधानि च

नरान्स्त्रियः सितैर्वस्त्रैः श्वेतमाल्यानुलेपनैः । श्वेतान्गोवृषभानश्वांस्तीर्थानि विविधानि च ॥

Verse 19

एतत्ते सर्वमाख्यातं पापपिंडस्य दापनम् । श्रवणादपि राजेंद्र यस्य पापैः प्रमुच्यते

एतत्ते सर्वमाख्यातं पापपिण्डस्य दापनम् । श्रवणादपि राजेन्द्र यस्य पापैः प्रमुच्यते ॥

Verse 20

अन्यत्रापि महादानं पापपिण्डो हरेन्नृप

अन्यत्रापि महादानं पापपिण्डो हरेन्नृप ॥

Verse 21

एकजन्मकृतं पापं निजकायेन निर्मितम् । कपालेश्वरदेवस्य सहस्रगुणितं हरेत्

एकजन्मकृतं पापं निजकायेन निर्मितम् । कपालेश्वरदेवस्य सहस्रगुणितं हरेत् ॥

Verse 22

पूर्ववच्चैव कर्तव्यो वेदिमंडपयोर्विधिः । परं होमः प्रकर्तव्यो गायत्र्या केवलं नृप

पूर्ववत् एव वेदीमण्डपयोर्विधिः कर्तव्यः; ततः परं नृप, केवलं गायत्र्या होमः प्रकर्तव्यः।

Verse 270

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये कपालेश्वरक्षेत्रमाहात्म्यप्रसंगेन पापपिंडप्रदानविधानवर्णनंनाम सप्तत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

इति श्रीस्कान्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये कपालेश्वरक्षेत्रमाहात्म्यप्रसङ्गेन ‘पापपिण्डप्रदानविधानवर्णनम्’ नाम सप्तत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः समाप्तः।