Adhyaya 212

Verse 1

ऋषय ऊचुः । श्रुतं तीर्थत्रयं पुण्यं हाटकेश्वरसंज्ञिते । क्षेत्रेऽत्र यत्त्वया प्रोक्तमस्माकं सूतनंदन

ऋषय ऊचुः—हाटकेश्वरसंज्ञितेऽस्मिन् क्षेत्रे त्वया प्रोक्तं पुण्यं तीर्थत्रयं वयं श्रुतवन्तः, हे सूतनन्दन।

Verse 2

विश्वामित्रीयमाहात्म्यं श्रोतुमिच्छामहे वयम् । सांप्रतं तत्समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः

वयं विश्वामित्रसम्बद्धं माहात्म्यं श्रोतुमिच्छामः। अधुना तत्समाचक्ष्व; अस्माकं कौतूहलं परमं हि॥

Verse 3

सूत उवाच । समुद्रस्यापि पारोऽत्र लक्ष्यते च क्षितेरपि । तारकाणां मुनेस्तस्य न गुणानां द्विजोत्तमाः

सूत उवाच—अत्र, हे द्विजोत्तमाः, समुद्रस्यापि पारो लक्ष्यते, क्षितेरपि सीमा च; किन्तु तारकातिशयस्य मुनेस्तस्य गुणानां न परिमाणं विद्यते॥

Verse 4

लक्ष्यते केनचित्पारो गाधेः पुत्रस्य धीमतः । क्षत्रियोऽपि द्विजत्वं यः संप्राप्तो द्विजसत्तमाः

केनचित् लक्ष्यते पारो गाधेः पुत्रस्य धीमतः; क्षत्रियोऽपि स यः द्विजत्वं संप्राप्तः, हे द्विजसत्तमाः॥

Verse 5

अंत्यजत्वं गतस्यापि त्रिशंकोः पृथिवीपतेः । यज्ञभागभुजो देवाः प्रत्यक्षेण विनिर्मिताः

अन्त्यजत्वं गतस्यापि त्रिशंकोः पृथिवीपतेः, यज्ञभागभुजो देवाः प्रत्यक्षेण विनिर्मिताः॥

Verse 6

ब्रह्मणः स्पर्धया येन पुरा सृष्टिर्द्विजोत्तमाः । प्रारब्धा च ततो देवैः प्रणिपत्य निवारितः

ब्रह्मणः स्पर्धया येन पुरा सृष्टिर्द्विजोत्तमाः प्रारब्धा; ततः देवैः प्रणिपत्य स निवारितः॥

Verse 7

तस्य तीर्थस्य माहात्म्यं साप्रतं वदतो मम । श्रूयतां ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वपातकनाश नम्

अधुना तस्य तीर्थस्य माहात्म्यं मम वचनेन शृणुत, ब्राह्मणश्रेष्ठाः—यत् सर्वपातकनाशनं पावनम्।

Verse 8

तेन तत्र कृतं कुण्डं स्वहस्तेन महात्मना । शस्त्रं विनापि भूपृष्ठं प्रविदार्य समंततः

तेन महात्मना तत्र स्वहस्तेन कुण्डं कृतम्; शस्त्रं विनापि भूपृष्ठं समन्ततः प्रविदार्य।

Verse 9

तत्र ध्यात्वा समानीता पातालाज्जाह्नवी नदी । मर्त्यलोके समायातं यस्यास्तोयं सुनिर्मलम्

तत्र ध्यानेन पातालात् समानीता जाह्नवी नदी; मर्त्यलोके यस्यास्तोयं सुनिर्मलं समायातम्।

Verse 10

सुस्वादु च तथा स्नानात्सर्वपातकनाशनम् । तेनापि स्थापितस्तत्र भास्करो वारितस्करः

तस्य तोयं सुस्वादु, स्नानात् च सर्वपातकनाशनम्; तेनैव तत्र भास्करो ‘वारितस्करः’ स्थापितः।

Verse 11

यः सप्तम्यां सूर्यवारे स्नात्वा तस्य हृदे शुभे । माघमासे सिते पक्षे नमस्यति दिवाकरम् । स कुष्ठैर्मुच्यते सर्वैस्तथा पापैर्द्विजो त्तमाः

यः सप्तम्यां सूर्यवारे तस्य तीर्थहृदे शुभे स्नात्वा, माघमासे सितपक्षे दिवाकरं नमस्यति; स सर्वैः कुष्ठैः पापैश्च मुच्यते, द्विजोत्तमाः।

Verse 12

पश्चिमोत्तरदिग्भागे तस्यास्ति जलसंभवा । धन्वंतरिकृता वापी सर्वरोगविनाशिनी

तस्याः पश्चिमोत्तरदिग्भागे जलसमुद्भवा एका विद्यते। धन्वन्तरिणा निर्मिता सा वापी सर्वरोगविनाशिनी॥

Verse 13

तत्र पूर्वं तपस्तेपे धन्वं तरिरुदारधीः । ववन्दे तपसा युक्तो ध्यायमानः समाहितः

तत्र पूर्वं धन्वन्तरिरुदारधीः तपस्तेपे। तपसा युक्तः समाहितो ध्यायमानो ववन्दे॥

Verse 14

ततः कालेन महता संतुष्टस्तस्य भास्करः । उवाच वरदोऽस्मीति प्रार्थयस्व महामते

ततः कालेन महता भास्करः तस्मै संतुष्टः। उवाच—वरदोऽस्मि; प्रार्थयस्व महामते॥

Verse 15

धन्वंतरिरुवाच । अत्र कुण्डे नरो भक्त्या यः स्नानं कुरुते विभो । तस्य स्यात्सर्वरोगाणां संक्षयः सुरसत्तम

धन्वन्तरिरुवाच—अत्र कुण्डे यो नरः भक्त्या स्नानं करोति, विभो। तस्य सर्वरोगाणां संक्षयः स्यात्, सुरसत्तम॥

Verse 16

श्रीभगवानुवाच । अद्य शस्ते दिने योऽत्र सप्तम्यां रविवासरे । सूर्योदये नरः स्नानं करिष्यति समाहितः । व्याधिग्रस्तः स नीरोगस्तत्क्षणात्संभविष्यति

श्रीभगवानुवाच—अद्य शस्ते दिने योऽत्र सप्तम्यां रविवासरे। सूर्योदये समाहितो नरः स्नानं करिष्यति। व्याधिग्रस्तोऽपि स तत्क्षणान्नीरोगः भविष्यति॥

Verse 18

एवमुक्त्वा सुरश्रे ष्ठोंऽतर्धानं स गतो रविः । धन्वन्तरिः प्रहृष्टात्मा स्वस्थानं च गतस्ततः

एवमुक्त्वा सुरश्रेष्ठो रविरन्तर्धानं जगाम। ततः प्रहृष्टात्मा धन्वन्तरिः स्वस्थानमेव जगाम॥

Verse 19

कस्यचित्त्वथ कालस्य रत्नाक्षोऽथ महीपतिः । अयोध्याधि पतिः ख्यातः सूर्यवंशसमुद्भवः

कस्यचित्कालस्य पश्चाद्रत्नाक्षो नाम महीपतिः। अयोध्याधिपतिः ख्यातः सूर्यवंशसमुद्भवः॥

Verse 20

कृतज्ञश्च वदान्यश्च स्वदारनिरतः सदा । शूरः परमतेजस्वी सर्वशत्रुनिषूदनः

कृतज्ञो वदान्यश्च स्वदारनिरतः सदा। शूरः परमतेजस्वी सर्वशत्रुनिषूदनः॥

Verse 21

पूर्वकर्मविपाकेन तस्य भूमिपतेर्द्विजाः । कुष्ठव्याधिरभूद्रौद्रो दुश्चिकित्स्यो जगत्त्रये

पूर्वकर्मविपाकेन तस्य भूमिपतेर्द्विजाः। कुष्ठव्याधिरभूद्रौद्रो दुश्चिकित्स्यो जगत्त्रये॥

Verse 22

तदस्ति नौषधं लोके यत्तेन न कृतं द्विजाः । कुष्ठग्रस्तेन वा दानं यत्र दत्तं महात्मना

तदस्ति नौषधं लोके यत्तेन न कृतं द्विजाः। कुष्ठग्रस्तेन वा दानं यत्र दत्तं महात्मना॥

Verse 23

यथायथौषधान्येव स करोति ददाति च । तथातथा तस्य कायो व्याधिना क्षामितो भृशम्

यथायथौषधान्येव स प्रयुङ्क्ते ददाति च । तथातथा तस्य कायो व्याधिना क्षामितोऽभवत् भृशम् ॥

Verse 24

ततो वैराग्यमापन्नः स नृपो द्विजसत्तमाः । पुत्रं राज्येऽथ संस्थाप्य वांछयामास पावकम् । निषिद्धोऽपि हि तैः सर्वैः कलत्रैराप्तसेवकैः

ततो वैराग्यमापन्नो नृपो द्विजसत्तमाः । पुत्रं राज्ये प्रतिष्ठाप्य पावकं प्रविविक्षति । निषिद्धोऽपि हि सर्वैस्तैः कलत्रैराप्तसेवकैः ॥

Verse 25

दत्त्वा दानानि विप्रेभ्यः पूजयित्वा सुरोत्तमान् । संभाष्य च सुहृद्वर्गं शासयित्वा निजं सुतम्

दत्त्वा दानानि विप्रेभ्यः पूजयित्वा सुरोत्तमान् । संभाष्य सुहृदां वर्गं शासयित्वा निजं सुतम् ॥

Verse 26

एतस्मिन्नेव काले तु भ्रममाणे यदृच्छया । कश्चित्कार्पटिकः प्राप्तो दिव्यरूपवपुर्धरः

एतस्मिन्नेव काले तु भ्रममाणो यदृच्छया । कश्चित्कार्पटिकः प्राप्तो दिव्यरूपवपुर्धरः ॥

Verse 27

अथासौ व्याकुलं दृष्ट्वा तत्सर्वं नृपतेः पुरम् । अपृच्छद्विस्मयाविष्टो दृष्ट्वा कञ्चिन्नरं द्विजाः

अथासौ व्याकुलं दृष्ट्वा नृपतेः पुरमण्डलम् । अपृच्छद्विस्मयाविष्टो दृष्ट्वा कञ्चिन्नरं द्विजाः ॥

Verse 28

कार्पटिक उवाच । किमेषा व्याकुला भद्रे सर्वा जाता महापुरी । निरानन्दाऽश्रुपूर्णाक्षैर्बालवृद्धैर्निषेविता

कार्पटिक उवाच । किमेषा व्याकुला भद्रे सर्वा जाता महापुरी । निरानन्दाऽश्रुपूर्णाक्षैर्बालवृद्धैर्निषेविता

Verse 29

सोऽब्रवीन्नृपतिश्चायं कुष्ठव्याधिसमन्वितः । साधयिष्यति सन्दीप्तं सुनिर्विण्णो हुताशनम्

सोऽब्रवीन्नृपतिश्चायं कुष्ठव्याधिसमन्वितः । साधयिष्यति सन्दीप्तं सुनिर्विण्णो हुताशनम्

Verse 30

तेनेयं नगरी कृत्स्ना परं दुःखमुपागता । गुणैरस्य समाविष्टा नूनं मृत्युं प्रयास्यति

तेनेयं नगरी कृत्स्ना परं दुःखमुपागता । गुणैरस्य समाविष्टा नूनं मृत्युं प्रयास्यति

Verse 31

तच्छ्रुत्वा सत्वरं गत्वा नृपं कार्पटिकोऽब्रवीत्

तच्छ्रुत्वा सत्वरं गत्वा नृपं कार्पटिकोऽब्रवीत्

Verse 32

सर्वं जनं नरेन्द्रस्य मृतं जीवापयन्निव । मा नृपानेन दुःखेन व्याधिजेन हुताशनम् । प्रविश त्वं स्थिते तीर्थे सर्वव्याधिक्षयावहे

सर्वं जनं नरेन्द्रस्य मृतं जीवापयन्निव । मा नृपानेन दुःखेन व्याधिजेन हुताशनम् । प्रविश त्वं स्थिते तीर्थे सर्वव्याधिक्षयावहे

Verse 33

मदीयो भूपते देह ईदृगासीद्यथा तव । तत्र स्नातस्य सद्योऽथ जात ईदृक्पुनः प्रभो

भूपते, मम देहोऽपि पूर्वं तव सदृश एवासीৎ। तत्र स्नातस्य तु सद्य एव, प्रभो, पुनरप्येवंरूपता प्राप्ता।

Verse 34

सप्तम्यां सूर्यवारेण भास्करस्योदयं प्रति । यस्तत्र कुरुते स्नानं व्याधिग्रस्तो नरो भुवि

सप्तम्यां सूर्यवारे, भास्करोदयसमये, यस्तत्र स्नानं करोति—व्याधिग्रस्तोऽपि नरो भुवि।

Verse 35

स व्याधिना विनि र्मुक्तस्तत्क्षणात्कल्पतां व्रजेत् । तथा पापविनिर्मुक्तो यथाहं नृपसत्तम

स व्याधिना विनिर्मुक्तस्तत्क्षणात्कल्पतां व्रजेत्। तथा पापविनिर्मुक्तो, नृपसत्तम, यथाहमेव।

Verse 36

राजोवाच । कस्मिन्देशे महातीर्थं तादृशं वद मे द्रुतम्

राजोवाच—कस्मिन् देशे महातीर्थं तादृशं? वद मे द्रुतम्।

Verse 37

कार्पटिकौवाच । अस्ति भूमितले ख्यातं नागरं क्षेत्रमुत्तमम् । कुष्ठव्याधिसमाक्रांतो गतोऽहं तत्र भूपते

कार्पटिक उवाच—भूमितले ख्यातं नागरं नाम क्षेत्रमुत्तमम् अस्ति। कुष्ठव्याधिसमाक्रान्तोऽहं तत्र गतवान्, भूपते।

Verse 38

तस्य सन्दर्शनार्थाय तीर्थयात्रापरायणः । तत्र मां दीनमालोक्य व्याधिग्रस्तं सुदुःखितम् । कश्चित्तत्राश्रयः प्राह तपस्वी कृपयान्वितः

तस्य तीर्थस्य सन्दर्शनार्थं तीर्थयात्रापरायणोऽहं तत्रागतः। तत्र मां दीनं व्याधिग्रस्तं सुदुःखितं च दृष्ट्वा कश्चित् तपस्वी कृपयान्वितोऽत्राश्रयी मामिदं प्राह।

Verse 39

पश्चिमोत्तरदिग्भागे देवस्य जलशायिनः । तीर्थमस्ति महापुण्यं विश्वामित्रजलावहम्

पश्चिमोत्तरदिग्भागे जलशायिनो देवस्य सन्निधौ महापुण्यं तीर्थमस्ति, यद् ‘विश्वामित्रजलावहम्’ इति विख्यातम्।

Verse 40

तत्र गत्वा कुरु स्नानं सप्तम्यां रविवासरे । माघमासे तु संप्राप्ते शुक्लपक्षे विशेषतः

तत्र गत्वा सप्तम्यां रविवासरे स्नानं कुरु। माघमासे संप्राप्ते शुक्लपक्षे विशेषतः।

Verse 41

येन निर्याति ते कुष्ठो भास्करस्योदयं प्रति । तच्छ्रुत्वाऽहं च तत्प्राप्तः सप्तम्यां सूर्यसंयुजि । ततश्च कृतवान्स्नानं निर्झरे तत्र शांभवे

येन ते कुष्ठो भास्करस्योदयसमये निर्याति। इति श्रुत्वाहं तत्प्राप्तः सप्तम्यां सूर्यसंयुजि; ततश्च तत्र शांभवे निर्झरे स्नानं कृतवान्।

Verse 42

ततस्तस्माद्विनिष्क्रांतो यावत्पश्याम्यहं तनुम् । तावन्नृपेदृशी जाता सत्यमेतत्तवोदितम्

ततः तस्माज्जलाद्विनिष्क्रान्तो यावत् पश्याम्यहं तनुम्, तावदेव नृप एदृशी जाता—सत्यमेतत्तवोदितम्।

Verse 43

तस्मात्त्वमपि राजेंद्र तत्र स्नानं समाचर । सप्तम्यां सूर्यवारेण भास्करस्योदयं प्रति

तस्मात् त्वमपि राजेन्द्र तत्र स्नानं समाचर। सप्तम्यां सूर्यवारे च भास्करोदयकाले॥

Verse 44

येन ते नश्यति व्याधिर्विशेषमपि पातकम् । तच्छ्रुत्वा स नृपस्तूर्णं तेनैव सहितो ययौ

येन ते नश्यति व्याधिर्विशेषमपि पातकम्। तच्छ्रुत्वा स नृपस्तूर्णं तेनैव सहितो ययौ॥

Verse 45

चकार स तथा स्नानं सप्तम्यां सूर्यवासरे । माघमासे तु संप्राप्ते विश्वामित्रजले शुभे

चकार स तथा स्नानं सप्तम्यां सूर्यवासरे। माघमासे तु संप्राप्ते विश्वामित्रजले शुभे॥

Verse 46

ततः कुष्ठविनिर्मुक्तस्तत्क्षणात्समपद्यत । दिव्यरूपवपुर्द्धारी कामदेव इवापरः

ततः कुष्ठविनिर्मुक्तस्तत्क्षणात्समपद्यत। दिव्यरूपवपुर्धारी कामदेव इवापरः॥

Verse 47

अथ तुष्टो नरेंद्रस्तु तस्मै कार्पटिकाय च । ददौ कोटित्रयं हेम्नः प्रोवाच स ततो वचः

अथ तुष्टो नरेन्द्रस्तु तस्मै कार्पटिकाय च। ददौ कोटित्रयं हेम्नः प्रोवाच स ततो वचः॥

Verse 48

त्वत्प्रसादाद्विमुक्तोऽस्मि रोगादस्मात्सुदारुणात् । तस्मात्त्वं गच्छ गेहं स्वं स्थास्येऽहं चात्र निर्भरम्

त्वत्प्रसादेनाहं अस्मात् सुदारुणरोगाद् विमुक्तोऽस्मि। अतः त्वं स्वगृहं गच्छ; अहं चात्र निर्भरो निश्चिन्तः स्थास्यामि॥

Verse 49

करिष्यामि तपो नित्यं स्वकलत्रसम न्वितः । राज्ये संस्थापितः पुत्रः समर्थो राज्यकर्मणि

अहं स्वकलत्रसमन्वितो नित्यं तपः करिष्यामि। राज्ये पुत्रं संस्थापितवान्; स राज्यकर्मणि समर्थः॥

Verse 50

इत्युक्त्वा प्रेरयामास तं तथान्यान्समागतान् । सेवकास्वगृहायैव स्वयं तत्रैव संस्थितः

इत्युक्त्वा तं तथान्यान् समागतान् सेवकैः सह स्वगृहाय प्रेषयामास। स्वयं तु तत्रैव संस्थितः॥

Verse 51

कृत्वाऽश्रमपदं रम्यं स्वकलत्रसमन्वितः । संप्राप्तश्च परां सिद्धिं कालेन द्विजसत्तमाः

स्वकलत्रसमन्वितः रम्यम् आश्रमपदं कृत्वा, कालेन परां सिद्धिं संप्राप्तवान्—हे द्विजसत्तमाः॥

Verse 52

तस्य नाम्ना ततः ख्यातं तीर्थ मेतत्त्रिविष्टपे । सर्वव्याधिहरं रम्यं सर्वपातकनाशनम्

ततः तस्य नाम्ना एतत् तीर्थं त्रिविष्टपे ख्यातम्। रम्यं सर्वव्याधिहरं सर्वपातकनाशनम्॥

Verse 53

तेन संस्थापितस्तत्र देवदेवो दिवाकरः । रत्नादित्य इति ख्यातो निजनाम्ना महा त्मना

तेन तत्र देवदेवो दिवाकरः संस्थापितः। स महात्मा निजनाम्ना ‘रत्नादित्य’ इति ख्यातिमगात्॥

Verse 54

सप्तम्यां सूर्यवारेण तत्र स्नात्वा प्रपश्यति । यस्तु पापविनिर्मुक्तः सूर्यलोकं स गच्छति

सप्तम्यां सूर्यवारे तत्र स्नात्वा यः प्रपश्यति। स पापविनिर्मुक्तः सूर्यलोकं स गच्छति॥

Verse 55

यदन्यत्तत्र संवृत्तं क्षेत्रजातं द्विजो त्तमाः । तदहं कीर्तयिष्यामि शृणुध्वं सुसमाहिताः

यदन्यत्तत्र संवृत्तं क्षेत्रजातं द्विजोत्तमाः। तदहं कीर्तयिष्यामि शृणुध्वं सुसमाहिताः॥

Verse 56

आसीत्तत्र पुमान्कश्चिद्देशे ग्राम्यो जरात्मकः । कुष्ठी तथापि नित्यं स करोति पशु रक्षणम्

आसीत्तत्र कश्चित् पुमान् देशे ग्राम्यो जरात्मकः। कुष्ठी तथापि नित्यं स पशुरक्षणं करोति॥

Verse 57

एकदा रक्षतस्तस्य पशूंस्तत्र गिरेरधः । एकः पशुर्विनिष्क्रांतः सत्पथात्तृणलोभतः

एकदा स पशून् रक्षन् गिरेरधस्तत्र स्थितः। तृणलोभात् सत्पथाद् एकः पशुर्विनिष्क्रान्तः॥

Verse 58

सप्तम्यां रविवारेण पतितस्तस्य निर्झरे । न च संलक्षितस्तेन गच्छमानः कथंचन

सप्तम्यां रविवारेण तस्य निर्झरे पशुः पतितः। स गच्छन्नपि तं कदाचिदपि न संलक्षयामास॥

Verse 59

अथ यावद्गृहे सोऽथ भोजनाथं समुद्यतः । तावत्तस्य पशोः स्वामी भर्त्सयन्समुपागतः

अथ स गृहं भोजनार्थं प्रस्थितः। तावत्तस्य पशोः स्वामी तं भर्त्सयन् समुपागतः॥

Verse 60

नायातः स पशुः कस्मान्मदीयो मामके गृहे । तस्मादानय तं शीघ्रं नो चेत्प्राणान्हरामि ते

नायातः स पशुः कस्मान्मदीयो मम गेहकम्। तस्मादानय तं शीघ्रं नो चेत्प्राणान्हरामि ते॥

Verse 61

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा भय संत्रस्तः स कुष्ठी सत्वरं ययौ । तेन मार्गेण येनैव दिवा भ्रांतो महीतले

सूत उवाच। तच्छ्रुत्वा भयसंत्रस्तः स कुष्ठी सत्वरं ययौ। तेन मार्गेण येनैव दिवा भ्रान्तो महीतले॥

Verse 62

अथ दूरात्स शुश्राव तस्य रावं पशोस्तदा । पतितस्य महागर्ते निशांते तमसि स्थिते

अथ दूरात्स शुश्राव तस्य पशोः रावं तदा। पतितस्य महागर्ते निशान्ते तमसि स्थिते॥

Verse 63

ततो गत्वाऽथ तं गर्तं प्रविश्य जलमध्यतः । चकर्ष तं पशुं कृच्छ्रात्पंकमध्यात्सुदारुणात् । समादायाथ तं हर्म्यं प्रजगाम शनैःशनैः

ततो गत्वाऽथ तं गर्तं प्रविश्य जलमध्यतः । स कृच्छ्रात् सुदारुणात् पङ्कमध्यात् तं पशुं चकर्ष । समादाय च तं शनैः शनैः हर्म्यं प्रजगाम ॥

Verse 64

अर्पयित्वाथ तं तस्य स्वकीयं त्वाश्रमं गतः

अर्पयित्वाथ तं तस्य स्वकीयं त्वाश्रमं गतः ॥

Verse 65

ततः सुप्तो महाभागाः स प्रबुद्धः पुनर्यदा । प्रभाते वीक्षते गात्रं यावत्कुष्ठविवर्जितम्

ततः सुप्तो महाभागः स प्रबुद्धः पुनर्यदा । प्रभाते वीक्षते गात्रं यावत्कुष्ठविवर्जितम् ॥

Verse 66

शोभया परया युक्तं विस्मयोत्फुल्ललोचनः । चिंतयामास किं ह्येतदकस्माद्रोगसंक्षयः

शोभया परया युक्तं विस्मयोत्फुल्ललोचनः । चिन्तयामास किं ह्येतदकस्माद्रोगसंक्षयः ॥

Verse 67

नूनं तस्य प्रभावोऽयं तीर्थस्याद्य निशागमे । मयावगाहितं यच्च पशोरर्थं सुकर्द्दमम्

नूनं तस्य प्रभावोऽयं तीर्थस्याद्य निशागमे । मयावगाहितं यच्च पशोरर्थं सुकर्द्दमम् ॥

Verse 68

ततश्च वीक्षयामास तेन गत्वा सुकौतुकात् । यावत्कंडूविनिर्मुक्तस्तेजसा परिवारितः

ततः स सुकौतुकात् तेन सह गत्वा तं देशं सम्यग् अवेक्षयामास; यावत् कण्डू-विनिर्मुक्तः तेजसा इव सर्वतः परिवारितोऽभवत्।

Verse 69

तत्र स्थाने स्वयं गत्वा ज्ञात्वा च तीर्थमुत्तमम् । तपस्तेपे स तत्रैव ध्यायमानो दिवाकरम्

तत्र स्थाने स्वयमेव गत्वा तीर्थमुत्तमं ज्ञात्वा स तत्रैव दिवाकरं ध्यायमानः तपः सम्यक् अतेपत्।

Verse 70

अरण्यवासिनं सम्यग्दिवारात्रमतंद्रितः । गतश्च परमां सिद्धिं दुर्लभां त्रिदशैरपि

अरण्यवासिनं सम्यक् दिवा-रात्रम् अतन्द्रितः सन्, स परमां सिद्धिं प्राप—या त्रिदशैरपि दुर्लभा।

Verse 71

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नानं समाचरेत्

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नानं समाचरेत्।

Verse 72

पूजयेच्चापि तं देवं भास्करं वारितस्करम् । अद्यापि कलिकालेऽपि तत्र स्नातो नरः शुचिः

भास्करं तं देवं वारितस्करं च पूजयेत्; अद्यापि कलिकालेऽपि तत्र स्नातो नरः शुचिर्भवति।

Verse 73

तत्र पुण्यजले कुण्डे सप्तम्यां सूर्यवासरे । यस्तं पूजयते भक्त्या सोऽपि पापैः प्रमुच्यते

तत्र पुण्यजले कुण्डे सप्तम्यां सूर्यवासरे । यस्तं भक्त्या समर्चयति सोऽपि पापैः प्रमुच्यते ॥

Verse 74

गायत्र्यष्टसहस्रं यो जपेत्तत्पुरतः स्थितः । सोऽपि रोगविनिर्मुक्तो मुच्यते सर्वपातकैः

गायत्र्यष्टसहस्रं यो जपेत्तत्पुरतः स्थितः । सोऽपि रोगविनिर्मुक्तो मुच्यते सर्वपातकैः ॥

Verse 76

एतद्वः सर्वमाख्यातं मयादित्यस्य संभवम् । माहात्म्यं श्रवणाद्यस्य नरः पापाद्विमुच्यते

एतद्वः सर्वमाख्यातं मयादित्यस्य संभवम् । माहात्म्यं श्रवणाद्यस्य नरः पापाद्विमुच्यते ॥

Verse 117

नीरोगश्चेप्सितान्कामान्निष्कामो मोक्षमेष्यति

नीरोगश्चेप्सितान्कामान् निष्कामो मोक्षमेष्यति ॥

Verse 212

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्र माहात्म्ये रत्नादित्यमाहात्म्यवर्णनंनाम द्वादशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः

इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये रत्नादित्यमाहात्म्यवर्णनं नाम द्वादशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः ॥

Verse 785

तस्योद्देशेन यो दद्याद्धेनुं श्रद्धासमन्वितः । न तस्यान्वयजातोऽपि व्याधिना परिगृह्यते

तस्य नाम्ना यः श्रद्धया धेनुं ददाति, तस्य वंशे जातोऽपि कश्चिद् व्याधिना न परिगृह्यते।