Adhyaya 178

Verse 1

लक्ष्मीरुवाच । एवं राज्यं मया प्राप्तं गौरीपूजा कृते विभो । सौभाग्यं परमं चैव दुर्लभं सर्वयोषिताम्

लक्ष्मीरुवाच—एवं गौरीपूजाकृते विभो मया राज्यं प्राप्तम्; सर्वयोषितां दुर्लभं परमं सौभाग्यं चापि लब्धम्।

Verse 2

न चापत्यं मया लब्धं तथापि परमेश्वर । तादृशेऽपि च सौभाग्ये तारुण्ये तादृशे स्थिते

तथापि परमेश्वर! मया नापत्यं लब्धम्; तादृशेऽपि सौभाग्ये तारुण्ये च तादृशे स्थितेऽहम्।

Verse 3

दह्यामि तेन दुःखेन दिवानक्तं सुखं न मे । कस्यचित्त्वथ कालस्य दुर्वासा मुनिसत्तमः

तेन दुःಖेनाहं दह्यामि; दिवानक्तं मे सुखं नास्ति। अथ कस्यचित्कालस्य दुर्वासा मुनिसत्तमः समागमत्।

Verse 4

आनर्ताधिपतेर्हर्म्यं संप्राप्तो गौरवाय सः । चातुर्मास्यकृते चैव मृत्तिकाग्रहणाय च

स आनर्ताधिपतेर्हर्म्यं गौरवाय संप्राप्तः; चातुर्मास्यकृते चैव मृत्तिकाग्रहणाय च।

Verse 5

ततः संपूजितो राज्ञा आनर्तेन यथाक्रमम् । दत्त्वार्घ्यं मधुपर्कं च ततः प्रोक्तं प्रणम्य च

ततः स राज्ञा आनर्तेन यथाक्रमं संपूजितः; अर्घ्यं मधुपर्कं च दत्त्वा ततः प्रणम्य प्रोक्तम्।

Verse 6

स्वागतं ते मुनिश्रेष्ठ भूयः सुस्वागतं च ते । नान्यो धन्यतमो लोके भूयोऽस्ति सदृशो मया

स्वागतं ते मुनिश्रेष्ठ, भूयः सुस्वागतं च ते। नान्योऽहं धन्यतमो लोके, न मम सदृशी गतिः॥

Verse 7

यौ ते पादौ रजोध्वस्तौ केशैर्मे निर्मलीकृतौ । तद्ब्रूहि किंकरोम्यद्य गृहायातस्य ते मुने

यौ ते पादौ रजोध्वस्तौ केशैर्मे निर्मलीकृतौ। तद्ब्रूहि किं करोम्यद्य गृहायातस्य ते मुने॥

Verse 8

अपि राज्यं प्रयच्छामि का वार्तान्येषु वस्तुषु

अपि राज्यं प्रयच्छामि, का वार्ता अन्येषु वस्तुषु॥

Verse 9

दुर्वासा उवाच । चातुर्मासीविधानं ते करिष्ये नृप मंदिरे । मृत्तिकाग्रहणं तावच्छुश्रूषा क्रियतां मम । स तथेति प्रतिज्ञाय मामूचे पार्थिवोत्तमः

दुर्वासा उवाच—चातुर्मासीविधानं ते करिष्ये नृप मन्दिरे। मृत्तिकाग्रहणं तावच्छुश्रूषा क्रियतां मम॥ स तथेति प्रतिज्ञाय मामूचे पार्थिवोत्तमः॥

Verse 10

शुश्रूषा चास्य कर्तव्या सर्व दैव वरानने । चातुर्मासीव्रतं यावद्देवतार्चनपूर्वकम्

शुश्रूषा चास्य कर्तव्या सर्वदैव वरानने। चातुर्मासीव्रतं यावद्देवतार्चनपूर्वकम्॥

Verse 11

बाढमित्येवमुक्त्वाथ मया सर्वमनुष्ठितम् । शुश्रूषार्हं च यत्कर्म दुहितेव पितुर्यथा

“बाढम्” इत्येवमुक्त्वा ततः सर्वमनुष्ठितं मया। यच्च शुश्रूषार्हं कर्म, तत् पितुरिव दुहितेव मया कृतम्॥

Verse 12

चातुर्मास्यां व्यतीतायां यदा संप्रस्थितो मुनिः । तदा प्रोवाच मां तुष्टः पुत्रि किं करवाणि ते

चातुर्मास्ये व्यतीते यदा मुनिः संप्रस्थितः। तदा तुष्टः स मामाह—“पुत्रि, किं करवाणि ते?”॥

Verse 13

ततः स भगवान्प्रोक्तः प्रणिपत्य मया मुहुः । अपत्यं नास्ति मे ब्रह्मंस्तेन दह्याम्यहर्निशम्

ततः स भगवान् प्रोक्तः प्रणिपत्य मया मुहुः। “अपत्यं नास्ति मे ब्रह्मन्, तेन दह्याम्यहर्निशम्”॥

Verse 14

ईदृशे सति राज्ञोऽपि यौवने च महत्तरे । तत्त्वं वद मुनिश्रेष्ठ येन स्यान्मम संततिः

ईदृशे सति राज्ञोऽपि यौवने महत्तरे। तत्त्वं वद मुनिश्रेष्ठ येन स्यान्मम संततिः॥

Verse 15

व्रतेन नियमेनाथ दानेन च हुतेन च । ततः स सुचिरं ध्यात्वा मामुवाच स्मयन्निव

“व्रतेन नियमेनाथ दानेन च हुतेन च”। इति स सुचिरं ध्यात्वा मामुवाच स्मयन्निव॥

Verse 16

अन्यदेहांतरे पुत्रि त्वया गौरी प्रपूजिता । तप्ताभिर्वालुकाभिः सा मृत्युकाल उपस्थिते

स उवाच—पुत्रि, पूर्वदेहान्तरे त्वया मृत्युकालसमीपे तप्ताभिर्वालुकाभिः गौरी सम्यक् प्रपूजिता।

Verse 17

तद्भक्त्या लब्धराज्यापि दाहेन परियुज्यसे । गौरी यत्तापसंयुक्ता बालुकाभिः कृता त्वया

तद्भक्त्या लब्धराज्यापि त्वं दाहेन पीड्यसे; यतः तपसंयुक्ताभिर्वालुकाभिर्गौरी त्वया कृता।

Verse 18

न देवो विद्यते काष्ठे पाषाणे मृत्तिकासु च । भावेषु विद्यते देवो मन्त्रसंयोगसंयुतः

न देवः काष्ठे पाषाणे मृत्तिकासु च स्वतोऽस्ति; भावेषु तु देवो विद्यते मन्त्रसंयोगसमन्वितः।

Verse 19

भावभक्तिसमा युक्ता मंत्रसंयोजनेन च । देवी मन्त्रसमायाता त्वया वालुकयाऽर्चिता

भावभक्तिसमायुक्ता मन्त्रसंयोजनेन च; मन्त्रसमायाता देवी त्वया वालुकया अर्चिता।

Verse 21

वृषस्थे भास्करे पश्चात्तस्या उपरि स्रावि यत् । जलयन्त्रं दिवारात्रं धारयस्व प्रयत्नतः

वृषस्थे भास्करे पश्चात् तस्या उपरि यत् स्रावि; जलयन्त्रं दिवारात्रं प्रयत्नतः धारयस्व।

Verse 22

ततो यथायथा तस्याः शीतभावो भविष्यति । तथातथा च ते दाहः शांतिं यास्यत्यहर्निशम्

ततः यथायथा तस्याः शीतभावः प्रवर्धते । तथातथा तव दाहः शमं यास्यति अहर्निशम् ॥

Verse 23

दाहांते भविता गर्भस्ततः पुत्रमवाप्स्यसि । राज्यभारक्षमं शूरं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्

दाहान्ते भविता गर्भः ततः पुत्रमवाप्स्यसि । राज्यभारक्षमं शूरं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥

Verse 24

अन्यापि कामिनी यात्र एवं तां पूजयिष्यति । ज्येष्ठे मासे तथा सापि यथा त्वं प्रभविष्यति

अन्यापि कामिनी यात्रां एवमेव समाचरेत् । एवं तां पूजयिष्यन्ती ज्येष्ठमासे प्रभविष्यति ॥

Verse 25

लक्ष्मीरुवाच । ततो मया पुनः प्रोक्तो भगवान्स मुनीश्वरः । मानुषत्वे न मे रागो विरक्तिर्महती स्थिता

लक्ष्मीरुवाच । ततः पुनर्मया प्रोक्तो भगवान् स मुनीश्वरः । मानुषत्वे न मे रागो विरक्तिर्महती स्थिता ॥

Verse 26

नदीवेगोपमं दृष्ट्वा जीवितंसर्वदेहिनाम् । तन्मे वद महाभाग यत्किंचिद् व्रतमुत्तमम्

नदीवेगोपमं दृष्ट्वा जीवितं सर्वदेहिनाम् । तन्मे वद महाभाग यत्किञ्चिद् व्रतमुत्तमम् ॥

Verse 27

मानुषत्वं न येन स्यात्सम्यक्चीर्णेन सद्द्विज । ततः स सुचिरं ध्यात्वा मामाह परमेश्वर

हे सद्द्विज, यत् सम्यक् आचरितं व्रतम् मानुषत्वे पुनरावृत्तिं न जनयेत्, तत् मे ब्रूहि। ततः स परमेश्वरः सुचिरं ध्यात्वा माम् उवाच।

Verse 28

अस्ति पुत्रि व्रतं पुण्यं गौरी तुष्टिकरं परम् । येन चीर्णेन वै सम्यग्योषिद्देवत्वमाप्नुयात्

पुत्रि, अस्ति पुण्यं व्रतं गौरीतुष्टिकरं परम्। येन सम्यक् चीर्णेन योषित् देवत्वम् आप्नुयात्।

Verse 29

गोमयाख्या महादेवी कृता वै गोमयेन सा । ततो गोलोकमापन्नाः सर्वास्ता वरवर्णिनि

गोमयेन कृता सा महादेवी ‘गोमया’ इति विख्याता। ततः सर्वास्ताः, वरवर्णिनि, गोलोकं प्राप्ताः।

Verse 30

तां त्वं कुरुष्व कल्याणि येन देवत्वमाप्स्यसि । ततो मया पुनः प्रोक्तः स मुनिः सुरसत्तम

कल्याणि, तद् व्रतं त्वं कुरुष्व येन देवत्वम् आप्स्यसि। ततः पुनर्मया स मुनिः प्रोक्तः, हे सुरसत्तम।

Verse 31

कस्मिन्काले प्रकर्तव्या विधिना केन सन्मुने । सर्वं विस्तरतो ब्रूहि येन तां प्रकरोम्यहम्

सन्मुने, कस्मिन् काले प्रकर्तव्या? केन विधिना? सर्वं विस्तरतो ब्रूहि, येनाहं तां प्रकरोमि।

Verse 32

दुर्वासा उवाच । नभस्ये चासिते पक्षे तृतीयादिवसे स्थिते । प्रातरुत्थाय पश्चाच्च भक्षयेद्दंतधावनम्

दुर्वासाः उवाच—नभस्ये मासि कृष्णपक्षे तृतीयातिथौ प्राप्तायां प्रातः समुत्थाय पश्चात् दन्तधावनमात्रं भक्षयेत्।

Verse 33

ततश्च नियमं कृत्वा उपवाससमुद्भवम् । गौरीनामसमुच्चार्य श्रद्धापूतेन चेतसा

ततः उपवाससमुद्भवं नियमं कृत्वा, गौरीनाम समुच्चार्य, श्रद्धापूतेन चेतसा नियतं व्रतमाचरेत्।

Verse 34

ततो निशागमे प्राप्ते कृत्वा गौरीचतुष्टयम् । मृन्मयं यादृशं चैव तदिहैकमनाः शृणु

ततो निशागमे प्राप्ते गौरीचतुष्टयं कृत्वा, मृन्मयं यादृशं चैव तदिहैकमनाः शृणु।

Verse 35

एका गौरी प्रकर्तव्या पंचपिंडा यथोदिता । प्रहरेप्रहरे प्राप्ते तासु पूजां समाचरेत् । यैर्मंत्रैस्तान्निबोध त्वमेकैकस्याः पृथक्पृथक्

एका गौरी प्रकर्तव्या पञ्चपिण्डा यथोदिता। प्रहरे प्रहरे प्राप्ते तासु पूजां समाचरेत्। यैर्मन्त्रैस्तान्निबोध त्वमेकैकस्याः पृथक् पृथक्।

Verse 36

हिमाचलगृहे जाता देवि त्वं शंकरप्रिये । मेनागर्भसमुद्भूता पूजां गृह्ण नमोस्तु ते

हिमाचलगृहे जाता देवि त्वं शंकरप्रिये। मेनागर्भसमुद्भूता पूजां गृह्ण नमोऽस्तु ते॥

Verse 37

धूपं दद्यात्ततश्चैव कर्पूरं श्रद्धया सह । रक्तसूत्रेण दीपं च घृतेन परिकल्पयेत्

ततः श्रद्धया धूपं कर्पूरं च दद्यात्; रक्तसूत्रवर्त्या घृतदीपं च सम्यक् परिकल्पयेत्।

Verse 38

जातिपुष्पैः समभ्यर्च्य नैवेद्ये मोदकान्न्यसेत् । रक्तवस्त्रेण संछाद्य अर्घ्यं दत्त्वा ततः परम्

जातिपुष्पैः सम्यगभ्यर्च्य नैवेद्ये मोदकान् न्यसेत्; रक्तवस्त्रेण संछाद्य ततः परम् अर्घ्यं दद्यात्।

Verse 39

यस्य वृक्षस्य पुष्पं च तस्य स्याद्दन्तधावनम् । मातुलिंगेन तस्यास्तु मन्त्रेणानेन भक्तितः

यस्य वृक्षस्य पुष्पं समर्प्यते तस्यैव दन्तधावनार्थं दन्तकाष्ठं गृह्णीयात्; मातुलिङ्गेन च तस्याः भक्त्या अनेन मन्त्रेण कुर्यात्।

Verse 40

अर्घ्यं दद्यात्प्रयत्नेन गन्धपुष्पाक्षतान्वितम् । शंकरस्य प्रिये देवि हिमाचलसुते शुभे । अर्घ्यमेनं मया दत्तं प्रतिगृह्ण नमोऽस्तु ते

प्रयत्नेन गन्धपुष्पाक्षतसमन्वितम् अर्घ्यं दद्यात्— शंकरस्य प्रिये देवि, हिमाचलसुते शुभे; अर्घ्यमेतन्मया दत्तं प्रतिगृह्ण, नमोऽस्तु ते।

Verse 41

तदेव प्राशनं कुर्यात्ततः कायविशुद्धये । प्रहरांते च संपूज्य अर्धनारीश्वरं ततः

तदेव प्रसादं ततः कायविशुद्धये प्राशनं कुर्यात्; प्रहरान्ते च संपूज्य ततः परम् अर्धनारीश्वरं पूजयेत्।

Verse 42

सुरभ्या पूजयेद्भक्त्या मन्त्रेणानेन पार्वति । वाममर्धं शरीरस्य या हरस्य व्यवस्थिता । सा मे पूजां प्रगृह्णातु तस्यै देव्यै नमोऽस्तु ते

सुरभिद्रव्यैर्भक्त्या पार्वतीं मन्त्रेणानेन पूजयेत्—या हरस्य वामार्धरूपेण देहे व्यवस्थिताऽस्ति, सा देवी मम पूजां प्रगृह्णातु; तस्यै देव्यै नमो नमः।

Verse 43

अगरुं च ततो भक्त्या धूपं दद्यात्तथा शुभे । नैवेद्ये गुणकांश्चैव नालिकेरेण चार्घकम्

ततः शुभे भक्त्या अगरुं धूपरूपेण दद्यात्; नैवेद्ये गुणकान् दद्यात्, नालिकेरेण च अर्घ्यं समर्पयेत्।

Verse 44

मन्त्रेणानेन दातव्यं तदेव प्राशनं स्मृतम् । अर्धनारीश्वरौ यौ च संस्थितौ परमेश्वरौ

मन्त्रेणानेनैव दातव्यं, तदेव प्राशनं स्मृतम्; अर्धनारीश्वररूपेण यौ परमेश्वरौ संस्थितौ तौ स्मर्येत्।

Verse 45

अर्घ्यो मे गृह्यतां देवौ स्यातं सर्वसुखप्रदौ । तृतीये प्रहरे प्राप्ते शतपत्र्या प्रपूजयेत्

‘अर्घ्यो मे गृह्यतां देवौ, स्यातां सर्वसुखप्रदौ’ इति; तृतीये प्रहरे प्राप्ते शतपत्र्या प्रपूजयेत्।

Verse 46

उमामहेश्वरौ देवौ मंत्रेणानेन पूजयेत्

मन्त्रेणानेन उमामहेश्वरौ देवौ पूजयेत्।

Verse 47

उमामहेश्वरौ देवौ यौ तौ सृष्टिलयान्वितौ । तौ गृह्णीतामिमां पूजां मया दत्तां प्रभक्तितः

उमा-महेश्वरौ देवौ सृष्टि-प्रलय-नियामकौ; मया प्रभक्तितो दत्तां पूजामिमां गृह्णीताम्।

Verse 48

गुग्गुलोत्थं ततो धूपं नैवेद्यं घारिकात्मकम् । जातीफलेन चार्घ्यं च तदेव प्राशनं स्मृतम्

ततः गुग्गुलोत्थं धूपं दद्यात्; नैवेद्यं घारिकात्मकम्; जातीफलेन चार्घ्यं—तदेव प्रसादतया प्राशनं स्मृतम्।

Verse 49

ततश्चार्घ्यः प्रदातव्यो मंत्रेणानेन भक्तितः । ग्रंथिचूर्णेन धूपं च अर्घ्यं मदनजं फलम्

ततः भक्तितोऽनेन मन्त्रेणार्घ्यः प्रदातव्यः; ग्रन्थिचूर्णेन धूपः; अर्घ्ये च मदनजं फलम्।

Verse 50

तदेव प्राशनं कार्यं ततः कायविशुद्धये

तदेव प्रसादं प्राशनं कार्यं; ततः कायस्य विशुद्धिर्भवति।

Verse 52

चतुर्थे प्रहरे प्राप्ते तां गौरीं पंचपिंडिकाम् । भृंगराजेन संपूज्य मंत्रेणानेन भक्तितः

चतुर्थे प्रहरे प्राप्ते गौरीं पञ्चपिण्डिकां ताम्; भृङ्गराजेन संपूज्य, अनेन मन्त्रेण भक्तितः।

Verse 53

पृथिव्यादीनि भूतानि यानि प्रोक्तानि पंच च । पंचरूपाणि देवेशि पूजां गृह्ण नमोऽस्तु ते

पृथिव्यादीनि यानि पञ्च भूतानि प्रोक्तानि, तानि देवेशि तव पञ्चरूपाणि। पूजामिमां गृहाण; नमोऽस्तु ते॥

Verse 54

नैवेद्ये घृतपूपांश्च दद्याद्देव्याः प्रभक्तितः । ग्रंथिचूर्णेन धूपं च ह्यर्घ्यं मदनजं फलम् । तदेव प्राशनं कार्यमर्घ्यमंत्रमिदं स्मृतम्

प्रभक्तितो देव्यै नैवेद्ये घृतपूपान् दद्याद्, ग्रन्थिचूर्णेन धूपं च, मदनजं फलं सहार्घ्यं निवेदयेत्। तदेव प्राशनं कार्यम्; इदमर्घ्यमन्त्रविधानं स्मृतम्॥

Verse 55

पंचभूतमयी देवी पंचधा या व्यवस्थिता । अर्घ्यमेनं मया दत्तं सा गृह्णातु सुरे श्वरी

पञ्चभूतमयी देवी पञ्चधा या व्यवस्थिता। मया दत्तमिदं अर्घ्यं सा गृह्णातु सुरेश्वरी॥

Verse 56

एवं सर्वा निशा सा च गीतवाद्यादिनिःस्वनैः । तासां चैवाग्रतो नेया नैव निद्रां समाचरेत्

एवं सर्वा निशा गीतवाद्यादिनिःस्वनैः प्रवर्तेत। तासामग्रतो नेया; निद्रां नैव समाचरेत्॥

Verse 57

ततः प्रभाते विमले प्रोद्गते रविमण्डले । स्नात्वा संपूजयेद्विप्रं सह पत्न्या प्रभक्तितः

ततः प्रभाते विमले प्रोद्गते रविमण्डले। स्नात्वा संपूजयेद्विप्रं सह पत्न्या प्रभक्तितः॥

Verse 58

वस्त्रैराभरणैश्चैव स्वशक्त्या नृपनंदिनि । गौर्यै भक्ष्यं च दातव्यं मिष्टान्नेन शुचिस्मिते

हे नृपनन्दिनि, स्वशक्त्यानुसारं वस्त्राण्याभरणानि च दातव्यानि; शुचिस्मिते, गौर्यै भक्ष्यं मिष्टान्नं च समर्पयेत्।

Verse 59

ततः करेणुमानीय वडवां वा सुमध्यमे । गौरीचतुष्टयं तच्च समारोप्य तथोपरि

ततः सुमध्यमे, करेणुमानीय वडवां वा; तच्च गौरीचतुष्टयं तस्योपरि समारोप्य यथाविधि विन्यसेत्।

Verse 60

गीतवादित्रशब्देन वेदध्वनियुतेन च । नद्यां वाऽथ तडागे वा वाप्यां वाथ परिक्षिपेत्

गीतवादित्रशब्देन वेदध्वनियुतेन च; नद्यां वा तडागे वा वाप्यां वा तद् विधिवत् परिक्षिपेत्।

Verse 61

मंत्रेणानेन सद्भक्त्या तवेदं वच्मि सुन्दरि

सुन्दरि, अनेन मन्त्रेण सद्भक्त्या तवेदं वच्मि।

Verse 62

आहूतासि मया देवि पूजितासि मया शुभे । मम सौभाग्यदानाय यथेष्टं गम्यतामिति

आहूतासि मया देवि, पूजितासि मया शुभे; मम सौभाग्यदानाय यथेष्टं गम्यतामिति।

Verse 63

लक्ष्मीरुवाच । एवं मया कृता देव सा तृतीया यथोदिता । नभस्ये मासि संप्राप्ते भक्त्या परमया विभो

लक्ष्मीरुवाच—एवं मया देव यथोक्तविधिना सा तृतीया कृताः। नभस्ये मासि संप्राप्ते परमभक्त्या विभो॥

Verse 64

द्वितीये च तथा प्राप्ते तृतीये च विशेषतः । यावत्पश्यामि प्रत्यूषे तावद्गौरीचतुष्टयम् । जातं रत्नमयं तच्च मया यत्परिपूजितम्

द्वितीये च तथा प्राप्ते तृतीये च विशेषतः। प्रत्यूषेऽहं ददर्श गौरीमूर्तिचतुष्टयम्॥ तच्च रत्नमयं जातं मया सम्यक् परिपूजितम्॥

Verse 65

प्रस्थितां मां नदीतीरमुद्दिश्य च विसर्जनम् । करिष्यामीति सा प्राह व्यक्तीभूता सुरेश्वरी

नदीतीरं प्रति प्रस्थितां मां विसर्जनायोद्दिश्य। व्यक्तीभूता सुरेश्वरी सा प्राह—तत्रैव त्वया विसर्जनं विधास्ये॥

Verse 66

मा पुत्रि जलमध्येऽत्र मम मूर्तिचतुष्टयम् । परिभावय मद्वाक्यं श्रुत्वा चैव विधीयताम्

मा पुत्रि जलमध्येऽत्र मम मूर्तिचतुष्टयम्। मद्वाक्यं परिभावय श्रुत्वा चैव यथाविधि विधीयताम्॥

Verse 67

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे स्थापय त्वं च मा क्षिप । अक्षयं जायते येन सर्वस्त्रीणां हिताय च

हाटकेश्वरजक्षेत्रे स्थापय त्वं च मा क्षिप। येनाक्षयं फलं जायेत् सर्वस्त्रीणां हिताय च॥

Verse 68

त्वं प्रार्थय वरं सर्वं ददाम्यहमिहार्चिता । अभ्यर्चिता गिरिसुता मया प्रोक्ता सुरेश्वरी

त्वं यं यं वरं प्रार्थयसि, तं सर्वं ददाम्यहं—अत्रार्चिता। इति मया सम्यगभ्यर्चिता गिरिसुता सुरेश्वरी प्रोवाच।

Verse 69

यदि यच्छसि मे देवि वरं तुष्टा सुरेश्वरि । तदहं मानुषे गर्भे मा भूयासं कथंचन

यदि मे देवि तुष्टा सुरेश्वरि वरं ददासि, तर्हि मानुषे गर्भे कथंचन मा भूयासम्।

Verse 70

भर्त्ता भवतु मे विष्णुः शाश्वताभीष्टदः सदा । नान्यत्किंचिदभीष्टं मे राज्यं त्रिदिवशोभनम्

मे भर्ता विष्णुः भवतु, शाश्वतोऽभीष्टदः सदा। मेऽन्यदभीष्टं नास्ति, नापि त्रिदिवशोभनं राज्यं।

Verse 71

अन्यापि कुरुते या च व्रतमेतत्समाहिता । सर्वैर्त्रतैर्यथातुष्टिस्तथा देवि प्रजायते

या चान्या स्त्री व्रतमेतत् समाहितचित्ता करोति, तस्या देवि सर्वव्रतैः यथा तुष्टिः, तथा प्रजायते।

Verse 72

तथा तस्याः प्रकर्तव्यमकेनानेन पार्वति । तथेति गौरी मामुक्त्वा ततश्चादर्शनं गता

तस्याः पार्वति, अनेनैवोपायेन कर्तव्यम्। ‘तथेति’ गौरी मामुक्त्वा ततः पश्चाददर्शनं गता।

Verse 73

सा देवी च मया तत्र तच्च गौरीचतुष्टयम् । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे शुभे संस्थापितं विभो

ततः तत्र मया देवी च तत् गौरीचतुष्टयं च विभो । हाटकेश्वरजक्षेत्रे शुभे सम्यक् संस्थापितम् ॥

Verse 74

तत्प्रभावान्मया लब्धो भर्त्ता त्वं परमेश्वर । शाश्वतश्चाक्षयश्चैव मुखप्रेक्षश्च सर्वदा

तत्प्रभावात् मया लब्धो भर्ता त्वं परमेश्वर । शाश्वतोऽक्षय एव च मुखप्रेक्षश्च सर्वदा ॥

Verse 75

एतत्त सर्वमाख्यातं यत्पृष्टास्मि सुरेश्वर । सत्येनानेन देवेश तव पादौ स्पृशाम्यहम्

एतत् सर्वं मया प्रोक्तं यत् पृष्टास्मि सुरेश्वर । अनेन सत्येन देवेश तव पादौ स्पृशाम्यहम् ॥

Verse 76

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्याः शंखचक्रगदाधरः । विहस्याथ महालक्ष्मीं तामुवाच प्रहर्षितः । मुहुर्मुहुः समालिंग्य वक्षसश्चोपरि स्थिताम्

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्याः शङ्खचक्रगदाधरः । विहस्याथ महालक्ष्मीं तामुवाच प्रहर्षितः । मुहुर्मुहुः समालिङ्ग्य वक्षसश्चोपरि स्थिताम् ॥

Verse 77

साधुमाधु महाभागे सत्यमेतत्त्वयोदितम् । जानतापि मया पृष्टा भवतीं वरवर्णिनि

साधु साधु महाभागे सत्यमेतत्त्वयोदितम् । जानन्नपि मया पृष्टा भवती वरवर्णिनि ॥

Verse 78

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि द्विजोत्तमाः । चतुर्भुजा यथा गौरी संजाता पंचपिंडिका

सूत उवाच—द्विजोत्तमाः, यत् पृष्टोऽस्मि तदेतत् सर्वं वः सम्यगाख्यातम्; यथा गौरी चतुर्भुजा संजाता, तथा च पञ्चपिण्डिका रूपेण प्रादुर्भूता।

Verse 79

यश्चैतत्पठते भक्त्या प्रातरुत्थाय मानवः । न स लक्ष्म्या विमुच्येत न च दौर्भाग्यमाप्नुयात्

यः कश्चिन्मानवः प्रातरुत्थाय भक्त्या एतत् पठति, स लक्ष्म्या न कदाचन विमुच्यते, न च दौर्भाग्यमाप्नोति।

Verse 80

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पठनीयमिदं शुभम् । आख्यानं गौरिकं विप्रा यन्मया परिकीर्तितम्

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन इदं शुभं गौरिकमाख्यानं, विप्राः, मया परिकीर्तितं पठनीयमेव।

Verse 91

उमामहेश्वरौ देवौ सर्वकामसुखप्रदौ । गृह्णीतामर्घ्यमेतं मे दयां कृत्वा महत्तमाम्

उमामहेश्वरौ देवौ सर्वकामसुखप्रदौ; महत्तमां दयां कृत्वा ममैतम् अर्घ्यं गृह्णीताम्।

Verse 178

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये पंचपिंडिकागौर्युत्पत्तिमाहात्म्य वर्णनंनामाष्टसप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः

इति श्रीस्कान्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये पञ्चपिण्डिकागौर्युत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनं नामाष्टसप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः समाप्तः।