Adhyaya 175

Verse 1

सूत उवाच । एवं संशोचते यावदात्मानं परिगर्हयन् । ततस्तु ब्रह्मणा प्रोक्तः स्वयमभ्येत्य भो द्विजाः

सूत उवाच । एवं संशोचते यावदात्मानं परिगर्हयन् । ततस्तु ब्रह्मणा प्रोक्तः स्वयमभ्येत्य भो द्विजाः

Verse 2

त्वया शंका न कर्तव्या सुतस्यास्य कृते द्विज । अज्ञानादेव ते जातो दैवयोगेन बालकः

हे द्विज, अस्य सुतत्वे त्वया शङ्का न कर्तव्या। अज्ञानादेव दैवयोगेन तेऽयं बालको जातः॥

Verse 3

याज्ञवल्क्य उवाच । तथापि देव मे शुद्धिर्हृदयस्य न जायते । तस्माद्वद सुरश्रेष्ठ प्रायश्चित्तं विशुद्धये

याज्ञवल्क्य उवाच—तथापि देव, मे हृदयस्य शुद्धिर्न जायते। तस्मात् सुरश्रेष्ठ, विशुद्धये प्रायश्चित्तं वद॥

Verse 4

ब्रह्मोवाच । यदि ते चित्तशुद्धिस्तु न कथंचित्प्रवर्तते । तत्स्थापय महाभाग लिंगं देवस्य शूलिनः

ब्रह्मोवाच—यदि ते चित्तशुद्धिर्न कथञ्चित् प्रवर्तते। ततः महाभाग, शूलिनो देवस्य लिङ्गं स्थापय॥

Verse 5

अज्ञानाज्ज्ञानतोवापि यत्पापं कुरुते नरः । ब्रह्महत्यादिकं चापि स्त्रीवधाद्वापि यद्भवेत्

अज्ञानाद् ज्ञानतो वापि यत् पापं नरः करोति। ब्रह्महत्यादिकं चापि स्त्रीवधादि यद् भवेत्॥

Verse 6

पंचेष्टिकामयं वापि यः कुर्याद्धरमन्दिरम् । तस्य तन्नाशमायाति तमः सूर्योदये यथा

पञ्चेष्टिकामयं वापि यः कुर्याद् हरमन्दिरम्। तस्य तन्नाशमायाति तमः सूर्योदये यथा॥

Verse 7

विशेषेण महाभाग हाटकेश्वरसंभवे । क्षेत्रे तत्र सुमेध्ये तु सर्वपातकनाशने

विशेषेण महाभाग! हाटकेश्वरस्य सम्भवसम्बद्धे तस्मिन् क्षेत्रे, सुमेध्ये सर्वपातकनाशने च।

Verse 8

कलिकाले च संप्राप्ते यत्र पापं न विद्यते । अहमप्यत्र वांछामि यज्ञं कर्तुं द्विजोत्तम

कलिकाले सम्प्राप्ते यत्र पापं न विद्यते, तत्राहमपि यज्ञं कर्तुमिच्छामि, हे द्विजोत्तम।

Verse 9

आनयिष्यामि तत्तीर्थं पुष्करं चात्मनः प्रियम् । कलिकालभयाच्चैतद्यावन्नो व्यर्थतां व्रजेत्

आनयिष्यामि तत्तीर्थं पुष्करं चात्मनः प्रियम्; कलिकालभयात् एतत् यावन्नो व्यर्थतां व्रजेत्।

Verse 10

कलिकाले तु संप्राप्ते तीर्थानि सकलानि च । यास्यंति व्यर्थतां विप्र मुक्त्वेदं क्षेत्रमुत्तमम्

कलिकाले सम्प्राप्ते तीर्थानि सकलानि च व्यर्थतां यास्यन्ति, हे विप्र; मुक्त्वेदं क्षेत्रमुत्तमम्।

Verse 11

सूत उवाच । एवमुक्त्वा चतुर्वक्त्रस्ततश्चादर्शनं गतः । याज्ञवल्क्योऽपि तच्छ्रुत्वा पितामहवचोऽ खिलम्

सूत उवाच—एवमुक्त्वा चतुर्वक्त्रस्ततः अदर्शनं गतः। याज्ञवल्क्योऽपि तच्छ्रुत्वा पितामहवचोऽखिलम्।

Verse 12

लिंगं संस्थापयामास ज्ञात्वा क्षेत्रमनुत्तमम् । अब्रवीच्च ततो वाक्यं मेघगंभीरया गिरा

क्षेत्रमनुत्तमं ज्ञात्वा लिङ्गं संस्थापयामास । ततः स मेघगम्भीरया गिरा वाक्यमब्रवीत् ॥

Verse 13

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां यो लिंगं मामकं त्विदम् । स्नापयिष्यति सद्भक्त्या तस्य पापं प्रयास्यति

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां यो लिङ्गं मामकं त्विदम् । स्नापयिष्यति सद्भक्त्या तस्य पापं प्रयास्यति ॥

Verse 14

परदारकृतं यच्च मात्रापि च समं कृतम् । क्षालयिष्यति तत्पापं स्नापितं पूजितं परैः

परदारकृतं यच्च मात्रापि च समं कृतम् । क्षालयिष्यति तत्पापं स्नापितं पूजितं परैः ॥

Verse 15

अस्मिन्नहनि संप्राप्ते तस्य पक्षसमुद्भवम् । प्रयास्यति कृतं पापं यदज्ञानाद्विनिर्मितम्

अस्मिन्नहनि संप्राप्ते तस्य पक्षसमुद्भवम् । प्रयास्यति कृतं पापं यदज्ञानाद्विनिर्मितम् ॥

Verse 16

ततःप्रभृति विख्यातो याज्ञव ल्क्येश्वरः शुभः । तस्मिन्क्षेत्रे द्विजश्रेष्ठा हाटकेश्वरसंज्ञके

ततःप्रभृति विख्यातो याज्ञवल्क्येश्वरः शुभः । तस्मिन्क्षेत्रे द्विजश्रेष्ठा हाटकेश्वरसंज्ञके ॥

Verse 175

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये याज्ञवल्क्येश्वरोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम पंचसप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः

इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये “याज्ञवल्क्येश्वरोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनम्” इति नाम पञ्चसप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः समाप्तः।