Adhyaya 17

Verse 2

। ऋषय ऊचुः । चमत्कारपुरोत्पत्तिः श्रुता त्वत्तो महामते । तत्क्षेत्रस्य प्रमाणं यत्तदस्माकं प्रकीर्तय । यानि तत्र च पुण्यानि तीर्थान्यायतनानि च । सहितानि प्रभावेण तानि सर्वाणि कीर्तय

ऋषय ऊचुः— चमत्कारपुरोत्पत्तिः श्रुता त्वत्तो महामते। तत्क्षेत्रस्य प्रमाणं यत्तदस्माकं प्रकीर्तय॥ यानि तत्र च पुण्यानि तीर्थान्यायतनानि च। सहितानि प्रभावेण तानि सर्वाणि कीर्तय॥

Verse 3

सूत उवाच । पञ्चक्रोशप्रमाणेन क्षेत्रं ब्राह्मणसत्तमाः । आयामव्यासतश्चैव चमत्कारपुरोत्तमम्

सूत उवाच— पञ्चक्रोशप्रमाणेन क्षेत्रं ब्राह्मणसत्तमाः। आयामव्यासतश्चैव चमत्कारपुरोत्तमम्॥

Verse 4

प्राच्यां तस्य गयाशीर्षं पश्चिमेन हरेः पदम् । दक्षिणोत्तरयोश्चैव गोकर्णेश्वरसंज्ञितौ

तस्य प्राच्यां गयाशीर्षं स्थितं, पश्चिमे हरेः पदचिह्नम्। दक्षिणोत्तरयोश्चैव गोकर्णेश्वरसंज्ञिते तीर्थे स्तः॥

Verse 5

हाटकेश्वर संज्ञं तु पूर्वमासीद्द्विजोत्तमाः । तत्क्षेत्रं प्रथितं लोके सर्वपातकनाशनम्

पूर्वं हाटकेश्वरसंज्ञं तदासीद्, द्विजोत्तमाः। तत्क्षेत्रं लोके प्रथितं सर्वपातकनाशनम्॥

Verse 6

यतः प्रभृति विप्रेभ्यो दत्तं तेन महात्मना । चमत्कारेण तत्स्थानं नाम्ना ख्यातिं ततो गतम्

यतः प्रभृति तेन महात्मना विप्रेभ्यो दत्तं तत्। तदा चमत्कारेण तत्स्थानं तेनैव नाम्ना ख्यातिं जगाम॥

Verse 7

ब्राह्मणा ऊचुः । यदेतद्भवता प्रोक्तं तस्य पूर्वे गयाशिरः । माहात्म्यं तस्य नो ब्रूहि सूतपुत्र सविस्तरम्

ब्राह्मणा ऊचुः—भवता यदुक्तं तस्य पूर्वे गयाशिरः। तस्य माहात्म्यं नः ब्रूहि, सूतपुत्र, सविस्तरम्॥

Verse 8

सूत उवाच । आसीद्विदूरथोनाम हैहयाधिपतिः पुरा । यो वै दानपतिर्दक्षः शत्रुपक्षक्षयावहः

सूत उवाच—पुरा हैहयाधिपतिः विदूरथो नाम नृपोऽभवत्। स दानपतिः दक्षः, शत्रुपक्षक्षयावहश्च॥

Verse 9

स कदाचिन्मृगान्हंतुं नृपः सेनावृतो ययौ । नानावृक्षलताकीर्णं वनं श्वापदसंकुलम्

स कदाचित् सेनावृतो नृपः मृगान् हन्तुं ययौ; नानावृक्षलताकीर्णं श्वापदसंकुलं वनं प्रविवेश।

Verse 10

स जघान मृगांस्तत्र शरैराशीविषोपमैः । महिषांश्चवराहांश्च तरक्षूञ्च्छम्बरान्रुरून्

तत्र स आशीविषोपमैः शरैः मृगान् जघान; महिषान् वराहान् तरक्षूंश्च शम्बरान् रुरूंश्च।

Verse 11

सिंहान्व्याघ्रान्गजान्मत्ताञ्च्छतशोऽथ सहस्रशः । अथ तेन मृगो विद्धः शरेणाऽनतपर्वणा

सिंहान् व्याघ्रान् मत्तगजान् च शतशोऽथ सहस्रशः; अथ तेन मृगोऽनतपर्वणा शरेण विद्धः।

Verse 12

न पपात धरापृष्ठे सशरो दुद्रुवे द्रुतम् । ततः स कौतुकाविष्टस्तस्य पृष्ठे हयोत्तमम् । प्रेरयामास वेगेन मनोमारुतवेगधृक्

सशरोऽपि स धरापृष्ठे न पपात, द्रुतं दुद्रुवे; ततः स कौतुकाविष्टः तस्य पृष्ठे हयोत्तमं मनोमारुतवेगधृक् वेगेन प्रेरयामास।

Verse 13

ततः सैन्यं समुत्सज्य मृगं लिप्सुर्महीपतिः । अन्यद्वनांतरं प्राप्तो रौद्रं चित्तभयावहम्

ततः स मृगं लिप्सुर्महीपतिः सैन्यं समुत्सृज्य, अन्यद्वनान्तरं प्राप्तः—रौद्रं चित्तभयावहम्।

Verse 14

कण्टकीबदरीप्रायं शाल्मलीवनसंकुलम् । तथान्यैः कण्टकाकीर्णै रूक्षै र्वृक्षैः समन्वितम्

कण्टकीबदरीगुल्मैः प्रायः शाल्मलीवनसंकुलम् । अन्यैश्च कण्टकाकीर्णै रूक्षैर्वृक्षैः समन्वितम् ॥

Verse 15

तत्र रूक्षाऽखिला भूमिर्निर्जला तमसा वृता । चीरिकोलूकगृधाढ्या शीर्षच्छायाविवर्जिता

तत्र रूक्षाऽखिला भूमिर्निर्जला तमसा वृता । चीरिकोलूकगृधाढ्या शीर्षच्छायाविवर्जिता ॥

Verse 16

ग्रीष्मे मध्यगते सूर्ये मृगाकृष्टः स पार्थिवः । दूराध्वानं जगामाऽथ प्रासपाणिर्वराश्वगः

ग्रीष्मे मध्यगते सूर्ये मृगाकृष्टः स पार्थिवः । दूराध्वानं जगामाथ प्रासपाणिर्वराश्वगः ॥

Verse 17

तेन तस्यानुगा भृत्याः सर्वे सुश्रांतवाहनाः । क्षुत्पिपासाकुलाः श्रांताः स्थाने स्थाने समाश्रिताः

तेन तस्यानुगा भृत्याः सर्वे सुश्रान्तवाहनाः । क्षुत्पिपासाकुलाः श्रान्ताः स्थाने स्थाने समाश्रिताः ॥

Verse 18

सिंहव्याघ्रैस्तथा चान्यैः पतिता नष्टचेतनाः । भक्ष्यंते चेतयन्तोऽपि तथाऽन्ये चलनाक्षमाः

सिंहव्याघ्रैस्तथा चान्यैः पतिता नष्टचेतनाः । भक्ष्यन्ते चेतयन्तोऽपि तथाऽन्ये चलनाक्षमाः ॥

Verse 19

ततः सोऽपि महीपालः क्षुत्पिपासासमाकुलः । दृष्ट्वा तद्व्यसनं प्राप्तमात्मनः सेवकैः समम्

ततः स महीपालोऽपि क्षुत्पिपासाभ्यां समाकुलः । आत्मनः सेवकैः सार्धं प्राप्तं तद्व्यसनं दृष्टवान् ॥

Verse 20

कांतारस्यांतमन्विच्छन्प्रेरयामास तं हयम् । जात्यं सर्वगुणोपेतं कशाघातैः प्रताडयन्

कान्तारस्यान्तमन्विच्छन् स तं हयं प्रचोदयामास । जात्यं सर्वगुणोपेतं कशाघातैः प्रताडयन् ॥

Verse 21

ततः स नृपतिस्तेन वायुवेगेन वाजिना । नीतो दूरं दुर्गमार्गं सर्वजंतुविवर्जितम्

ततः स नृपतिस्तेन वायुवेगसमेन वाजिना । दूरं नीतो दुर्गमार्गं सर्वजन्तुविवर्जितम् ॥

Verse 22

एवं तस्य नरेन्द्रस्य कांदिशीकेऽनवस्थिते । सोऽश्वोऽपतद्धरापृष्ठे सोऽप्यधस्तात्तुरंगमात्

एवं तस्य नरेन्द्रस्य काण्डिशीकेऽनवस्थिते । सोऽश्वोऽपतद्धरापृष्ठे सोऽप्यधस्तात्तुरङ्गमात् ॥