Adhyaya 162

Verse 1

सूत उवाच । एवं नाम्नि कृते तस्य भास्करस्यांशुमालिनः । द्विजानां पुरतः पुष्पः कथयामास चेष्टितम्

सूत उवाच । एवं नाम्नि कृते तस्मिन् भास्करेऽंशुमालिनि । द्विजानां पुरतः पुष्पः कथयामास चेष्टितम् ॥

Verse 2

आत्मीयं कुत्सितं तेषां मणिभद्रवधो यथा । विहितो विहिता पत्नी तस्य व्याजेन कृत्स्नशः

आत्मीयं कुत्सितं तेषां मणिभद्रवधो यथा । विहितो विहिता पत्नी तस्य व्याजेन कृत्स्नशः ॥

Verse 3

ततस्ते ब्राह्मणाः प्रोचुस्तच्छ्रुत्वा कोपसंयुताः । सीत्कारान्प्रचुरान्कृत्वा धिक्त्वां पाप प्रगम्यताम्

ततः ते ब्राह्मणाः श्रुत्वा तद् कोपसमन्विताः । सीत्कारान् बहु कृत्वोचुः—धिक् त्वां पाप, प्रगम्यताम् ॥

Verse 4

आत्मीयं हेम चादाय न ते शुद्धिर्भविष्यति

आत्मीयं हेम चादायापि न ते शुद्धिर्भविष्यति।

Verse 5

ब्रह्मघ्नस्त्वं यतः प्रोक्तास्त्रयो वर्णा द्विजोत्तमाः । ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः स्मृतिशास्त्रप्रपाठकैः

स्मृतिशास्त्रप्रपाठकैः प्रोक्ताः त्रयो वर्णा द्विजोत्तमाः—ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यश्च—ब्रह्मघ्ना भवन्ति; तस्मात् त्वमपि ब्रह्मघ्न इति कथ्यसे, हे द्विजोत्तम।

Verse 6

सूत उवाच । ततस्तु दुःखितः पुष्पो बाष्पसंपूरितेक्षणः । ब्रह्मस्थानाद्विनिर्गत्य प्ररुरोद सुदुःखितः

सूत उवाच—ततः पुष्पो दुःखितो बाष्पसंपूरितेक्षणः। ब्रह्मस्थानाद्विनिर्गत्य सुदुःखितः प्ररुरोद॥

Verse 7

रोरूयमाणमालोक्य ततस्ते नागरा द्विजाः । दयां च महतीं कृत्वा ततः प्रोचुः परस्परम्

रोरूयमाणमालोक्य ततस्ते नागरा द्विजाः। दयां च महतीं कृत्वा ततः प्रोचुः परस्परम्॥

Verse 8

नानाविधानि शास्त्राणि स्मृतयश्च पृथग्विधाः । पुराणानि समस्तानि वीक्षध्वं सुसमाहिताः

नानाविधानि शास्त्राणि स्मृतयश्च पृथग्विधाः। पुराणानि समस्तानि वीक्षध्वं सुसमाहिताः॥

Verse 9

कुत्रचित्क्वचिदेवास्य कथंचिच्छुद्धिरस्ति चेत् । न तच्च विद्यते शास्त्रमस्मिन्स्थाने न चास्ति यत्

यदि कुत्रचित् क्वचिदेवास्य कथञ्चित् शुद्धिरस्ति चेत्, तर्हि तस्य शास्त्रप्रमाणं भवेत्; किन्त्वस्मिन् स्थाने तादृशं शास्त्रं न विद्यते।

Verse 10

न स्मृतिर्न पुराणं च वेदांतं वा द्विजोत्तमाः । न चास्ति ब्राह्मणः सोऽत्र सर्वज्ञप्रतिमो न यः

नात्र स्मृतिः, न पुराणं, न वेदान्तोऽपि, हे द्विजोत्तमाः; न चात्र सर्वज्ञप्रतिमो ब्राह्मणो विद्यते।

Verse 11

तस्माच्चिन्तयत क्षिप्रमस्य शुद्धिप्रदं हि यत् । तच्च प्रमाणतां नीत्वा शुद्धिरस्य प्रदीयते

तस्मात् क्षिप्रं चिन्तयत—यदस्य शुद्धिप्रदं सत्यम्; तत् प्रमाणतां नीत्वा तस्य शुद्धिः प्रदीयताम्।

Verse 12

अथैको ब्राह्मणः प्राह चंडशर्मेति विश्रुतः । मया स्कांदपुराणेऽस्मिन्पुरश्चरणसंश्रिता

अथैकः ब्राह्मणः प्राह—चण्डशर्मेति विश्रुतः; मया स्कन्दपुराणेऽस्मिन् पुरश्चरणसमाश्रिता (विधिः) दृष्टा।

Verse 13

पठिता सप्तमी या च पुरश्चरणसंज्ञिता । पुरश्चरणतः पापं विहितं तु यथा व्रजेत्

या सा सप्तमी पठिता ‘पुरश्चरण’ इति संज्ञिता; तेन पुरश्चरणेन पापं विधिवत् यथा निर्दिष्टं तथा विनश्यति।

Verse 14

सम्यक्तथापि विप्रेंद्रास्ततो याति न संशयः । तस्मात्करोतु तामेष पुरश्चरणसप्तमीम्

सम्यगपि कृतं चेत्, हे विप्रेन्द्राः, तत् नूनं फलति—न संशयः। तस्मादेषः पुरुषः तां पुरश्चरणसप्तमीं करोतु।

Verse 15

अपरं भूभुजादेशान्मणिभद्रो निपातितः । वधकैस्तस्य तत्पापं यदि पापं प्रजायते

अपरं भूभुजादेशात् मणिभद्रो वधकैर्निपातितः। तस्मात् यदि तत्कर्मणः पापं प्रजायते, तत्पापं तस्मैव (आज्ञादात्रे) प्रजायते।

Verse 16

राजा भूत्वा न यः सम्यग्विचारयति वादिनम् । तस्य तत्पातकं घोरं राज्ञश्चैव प्रजायते

राजा भूत्वा यो वादिनं सम्यग् न विचारयति, तस्यैव राज्ञः तत् घोरं पातकं प्रजायते।

Verse 17

तथास्य पत्न्यास्तत्पापं जानंत्या यत्तयोदितम् । मत्पित्रा ब्राह्मणैर्दत्तोऽयं पुरा वह्निसंनिधौ

तथास्य पत्न्याः अपि तत्पापं प्रजायते, यतो सा तयोदितं जानन्ती। ‘अयं पुरा मत्पित्रा ब्राह्मणैः सह वह्निसंनिधौ दत्तः’ इति।

Verse 18

विडंबितेन चानेन कृतप्रतिकृतं कृतम् । तस्मान्न चास्य दोषः स्याद्यतः प्रोक्तं मुनीश्वरैः

विडम्बितेन चानेन कृतस्य प्रतिकृतं कृतम्। तस्मान्नास्य दोषः स्यात्, यतः मुनीश्वरैरेवमुक्तम्।

Verse 19

कृते प्रतिकृतं कुर्याद्धिंसने प्रतिहिंसनम् । न तत्र जायते दोषो यो दुष्टे दुष्टमाचरेत्

कृते प्रतिकृतिं कुर्यात्, हिंसने प्रतिहिंसनम्। एवं दुष्टे दुष्टाचारो यः करोति, तस्य दोषो न जायते॥

Verse 20

ब्राह्मणा ऊचुः । यद्येवं वद विप्रास्य पुरश्चरणसंज्ञिताम् । सप्तमीमद्य विप्रेंद्र वराकस्य विशुद्धये

ब्राह्मणा ऊचुः—यदि एवं, तर्हि अद्य विप्रेन्द्र, अस्य वराकस्य विशुद्धये ‘पुरश्चरण’संज्ञितां सप्तमीं वद॥

Verse 21

सूत उवाच । अथास्य कथयामास सप्तमीं तां द्विजोत्तमाः । चंडशर्माभिधानस्तु कृत्वा तस्योपरि कृपाम्

सूत उवाच—अथ द्विजोत्तमाः तां सप्तमीं तस्मै कथयामासुः। चण्डशर्माभिधानोऽपि तस्योपरि कृपां कृत्वा उपदिदेश॥

Verse 22

तेनापि विहिता सम्यग्यथा तस्य मुखाच्छ्रुता । ततः संवत्सरस्यांते विपाप्मा समपद्यत

तेनापि सा सम्यग् विहिता, यथा तस्य मुखात् श्रुता। ततः संवत्सरान्ते सः विपाप्मा समपद्यत॥

Verse 23

ऋषय ऊचुः । पुरश्चरणसंज्ञां तु सप्तमीं वद सूतज । विधिना केन कर्तव्या कस्मिन्काल उपस्थिते

ऋषय ऊचुः—हे सूतज, ‘पुरश्चरण’संज्ञां सप्तमीं वद। केन विधिना कर्तव्या, कस्मिन् काले च समुपस्थिते॥

Verse 24

सूत उवाच । अहं वः कीर्तयिष्यामि रोहिताश्वस्य भूपतेः । मार्कंडेन पुरा प्रोक्ता पृच्छयमानेन भक्तितः

सूत उवाच—अहं वः कीर्तयिष्यामि रोहिताश्वस्य भूपतेः। यत् पुरा मार्कण्डेयेन भक्त्या पृच्छयमानेन प्रोक्तम्॥

Verse 25

सप्तकल्पस्मरो विप्रा मार्कंडाख्यो महामुनिः । रोहिताश्वेन पृष्टः स हरिश्चंद्रात्मजेन च

विप्राः, सप्तकल्पस्मरो मार्कण्डाख्यो महामुनिः। रोहिताश्वेन पृष्टः स हरिश्चन्द्रात्मजेन च॥

Verse 26

रोहिताश्व उवाच । अज्ञानाज्ज्ञानतो वापि यत्पापं कुरुते नरः । उपायं तस्य नाशाय किंचिन्मे वद सन्मुने

रोहिताश्व उवाच—अज्ञानाज्ज्ञानतो वापि यत्पापं कुरुते नरः। उपायं तस्य नाशाय किंचिन्मे वद सन्मुने॥

Verse 27

मार्कंडेय उवाच । मानसं वाचिकं चैव कायिकं च तृतीयकम् । त्रिविधं पातकं लोके नराणामिह जायते

मार्कण्डेय उवाच—मानसं वाचिकं चैव कायिकं च तृतीयकम्। त्रिविधं पातकं लोके नराणामिह जायते॥

Verse 28

तत्रोपाया विनाशाय तस्य संपरिकीर्तिताः । तानहं ते प्रवक्ष्यामि शृणुष्व नृपसत्तम

तस्य त्रिविधस्य पातकस्य विनाशायोपायाः सम्यक् परिकीर्तिताः। तानहं ते प्रवक्ष्यामि शृणुष्व नृपसत्तम॥

Verse 29

मानसं चैव यत्पापं नराणामिह जायते । पश्चात्तापे कृते तस्य तत्क्षणादेव नश्यति

मानसे यत् पापं नराणामिह जायते, तस्य पश्चात्तापे कृते तत्क्षणादेव नश्यति।

Verse 30

वाचिकं चैव यत्पापं नाभुक्त्वा तत्प्रणश्यति । पुरश्चरणबाह्यं तु सत्यमेतन्मयोदितम्

वाचिकं यत् पापं, तस्य फलमनुभुक्त्वापि न, तत् प्रणश्यति; पुरश्चरणबाह्यं सत्यमेतन्मयोदितम्।

Verse 31

निवेद्य ब्राह्मणेंद्राणां तदुक्तं च समाचरेत् । प्रायश्चित्तं यथोक्तं तु ततः शुद्धिमवाप्नुयात्

ब्राह्मणेन्द्राणां पुरतः तन्निवेद्य, तदुक्तं च समाचरेत्; यथोक्तं प्रायश्चित्तं कृत्वा ततः शुद्धिमवाप्नुयात्।

Verse 32

अथवा पार्थिवो ज्ञात्वा कुरुते तस्य निग्र हम् । तेन शुद्धिमवाप्रोति यद्यपि स्यात्स किल्विषी

अथवा पार्थिवो ज्ञात्वा तस्य निग्रहं करोति; तेन शुद्धिमवाप्नोति, यद्यपि स किल्विषी स्यात्।

Verse 33

लज्जया ब्राह्मणेंद्राणां यो न ब्रूते कथंचन । न च राजा विजानाति शरीरस्थेन यो म्रियेत् । तस्य निग्रहकर्ता च स्वयं वैवस्वतो यमः

लज्जया ब्राह्मणेन्द्राणां यो न ब्रूते कथञ्चन, न च राजा विजानाति; शरीरस्थेन यः म्रियेत्, तस्य निग्रहकर्ता स्वयं वैवस्वतो यमः।

Verse 34

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कृत्वा पापं विजानता । प्रायश्चित्तं तु कर्तव्यं यथोक्तं ब्राह्मणो दितम्

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन, कृतपापं विजानता। यथोक्तं ब्राह्मणैः प्रोक्तं प्रायश्चित्तं तु कर्तव्यम्॥

Verse 35

रोहिताश्व उवाच । सर्वेषामेव पापानां विहितानां मुनीश्वर । किंचिद्व्रतं समाचक्ष्व दानं वा होममेव वा । विपाप्मा जायते येन पुरश्चरणवर्जितम्

रोहिताश्व उवाच। सर्वेषामेव पापानां विहितानां मुनीश्वर। किंचिद्व्रतं समाचक्ष्व दानं वा होममेव वा॥ विपाप्मा जायते येन पुरश्चरणवर्जितः॥

Verse 36

नित्यं पापानि कुरुते नरः सूक्ष्माणि सर्वतः । प्रायश्चित्तानि सर्वेषां कर्तुं शक्तिः कथं भवेत्

नित्यं पापानि कुरुते नरः सूक्ष्माणि सर्वतः। प्रायश्चित्तानि सर्वेषां कर्तुं शक्तिः कथं भवेत्॥

Verse 37

मार्कंडेय उवाच । अस्ति राजन्व्रतं पुण्यं पुरश्चरणसंज्ञितम् । पुरश्चरणसंज्ञा तु सप्तमी सूर्यवल्लभा

मार्कण्डेय उवाच। अस्ति राजन् व्रतं पुण्यं पुरश्चरणसंज्ञितम्। पुरश्चरणसंज्ञा तु सप्तमी सूर्यवल्लभा॥

Verse 38

यया संचीर्णया राज न्कायस्थो यमसंभवः । विचित्रो मार्जयेत्पापं कृतं जन्मनि संचितम्

यया संचीर्णया राजन् कायस्थो यमसंभवः। विचित्रो मार्जयेत् पापं कृतं जन्मनि संचितम्॥

Verse 39

तस्मात्कुरु महाराज तथाशु वचनं मम । येन वा मुच्यते पापा त्सर्वस्मात्कायसंभवात्

तस्मात् कुरु महाराज मम वचनं तथाशु। येन कायसम्भवात् सर्वस्मात् पापात् विमुच्यते॥

Verse 40

रोहिताश्व उवाच । पुरश्चरणसंज्ञा तु सप्तमी मुनिसत्तम । विधिना केन कर्तव्या कस्मिन्काले वद स्व मे

रोहिताश्व उवाच— मुनिसत्तम, पुरश्चरणसंज्ञा या सप्तमी, सा केन विधिना कर्तव्या? कस्मिन् काले? मे वद।

Verse 41

मार्कंडेय उवाच । माघमासे सिते पक्षे मकरस्थे दिवाकरे । सूर्यवारेण सप्तम्यां व्रतमेतत्समाचरेत्

मार्कण्डेय उवाच— माघमासे सितपक्षे मकरस्थे दिवाकरे। सूर्यवारेण सप्तम्यां व्रतमेतत् समाचरेत्॥

Verse 42

पाखंडैः पतितैः सार्धं तस्मिन्नहनि नालपेत् । भक्षयित्वा नृपश्रेष्ठ प्रभाते दन्तधावनम् । मंत्रेणानेन पश्चाच्च कर्तव्यो नियमो नृप

तस्मिन्नहनि पाखण्डैः पतितैः सार्धं नालपेत्। भक्षयित्वा प्रभाते दन्तधावनं कृत्वा, मन्त्रेणानेन पश्चान् नियमः कर्तव्यः नृप॥

Verse 43

पुरश्चरणकृत्यायां सप्तम्यां दिवसाधिप । उपवासं करिष्यामि अद्य त्वं शरणं मम

पुरश्चरणकृत्यायां सप्तम्यां दिवसाधिप। उपवासं करिष्यामि; अद्य त्वं शरणं मम॥

Verse 44

ततोऽपराह्णसमये स्नात्वा धौतांबरः शुचिः । प्रतिमां पूजयेद्भक्त्या दिनाधिपसमुद्भवाम्

ततोऽपराह्णसमये स्नात्वा धौताम्बरः शुचिः । दिनाधिपसमुद्भवां प्रतिमां भक्त्या पूजयेत् ॥

Verse 45

रक्तैः पुष्पैर्महावीर पादाद्यं पूजयेत्ततः । पतंगाय नमः पादौ मार्तंडायेति जानुनी

रक्तैः पुष्पैर्महावीर पादाद्यं पूजयेत् ततः । ‘पतङ्गाय नमः’ पादौ ‘मार्तण्डाय’ इति जानुनी ॥

Verse 46

गुह्यं दिवसनाथाय नाभिं द्वादश मूर्तये । बाहू च पद्महस्ताय हृदयं तीक्ष्णदीधिते

गुह्यं दिवसनाथाय नाभिं द्वादशमूर्तये । बाहू च पद्महस्ताय हृदयं तीक्ष्णदीधिते ॥

Verse 47

कंठं पद्मदलाभाय शिरस्तेजोमयाय च । एवं संपूज्य विधिवद्धूपं कर्पूरमाददेत्

कण्ठं पद्मदलाभाय शिरस्तेजोमयाय च । एवं संपूज्य विधिवद्धूपं कर्पूरमाददेत् ॥

Verse 48

गुडौदनं च नैवेद्यं रक्तवस्त्राभिवेष्टितम् । रक्तसूत्रेण दीपं च तथैवारार्तिकं नृप

गुडौदनं च नैवेद्यं रक्तवस्त्राभिवेष्टितम् । रक्तसूत्रेण दीपं च तथैवारार्तिकं नृप ॥

Verse 49

शंखे तोयं समादाय रक्तचन्दनमिश्रितम् । सफलं च ततः कृत्वा अर्घ्यं दद्यात्ततः परम्

शङ्खे तोयं समादाय रक्तचन्दनमिश्रितम् । ततः फलं समायोज्य पश्चादर्घ्यं प्रदापयेत् ॥

Verse 50

कुकृतं यत्कृतं किंचिदज्ञानाज्ज्ञानतोऽपि वा । प्रायश्चित्तं कृतं देव ममार्घ्यश्च प्रगृह्यताम्

अज्ञानाज्ज्ञानतो वापि यत्किञ्चित्कुकृतं मया । तस्य प्रायश्चितं कृतं देव, ममार्घ्यं च गृह्यताम् ॥

Verse 51

ततः संपूजयद्विप्रं गन्धपुष्पानुलेपनैः । दत्त्वा तु भोजनं तस्मै दक्षिणां च स्वशक्तितः । प्राशनं कायशुद्ध्यर्थं पञ्चगव्यस्य चाचरेत्

ततः संपूजयेद्विप्रं गन्धपुष्पानुलेपनैः । तस्मै भोजनं दत्त्वा दक्षिणां च यथाशक्ति । पञ्चगव्यप्राशनं च कायशुद्ध्यर्थमाचरेत् ॥

Verse 52

कृतांजलिपुटो भूत्वा समुद्वीक्ष्य दिवाकरम् । दिवाकरं गतश्चैव मन्त्रमेतं समुच्चरेत्

कृताञ्जलिपुटो भूत्वा समुद्वीक्ष्य दिवाकरम् । दिवाकरं समभ्यर्च्य मन्त्रमेतं समुच्चरेत् ॥

Verse 53

इदं व्रतं मया देव गृहीतं पुरतस्तव । अविघ्नं सिद्धिमायातु प्रसादात्तव भास्कर

इदं व्रतं मया देव गृहीतं पुरतस्तव । अविघ्नं सिद्धिमायातु प्रसादात्तव भास्कर ॥

Verse 54

ततश्च फाल्गुने मासि संप्राप्ते मुनिसत्तम । कुन्देन पूजयेद्देवं तेनैव विधिना ततः

ततः फाल्गुनमासे संप्राप्ते, हे मुनिसत्तम, कुन्दपुष्पैः तेनैव विधिना देवं सम्यक् पूजयेत् ततः।

Verse 55

धूपं च गुग्गुलुं दद्यान्नैवेद्यं भक्तमेव च । प्राशनं गोमयं प्रोक्तं सर्वपापविशुद्धये

धूपं गुग्गुलुं दद्यात्, नैवेद्यं भक्तमेव च; प्राशनं गोमयं प्रोक्तं सर्वपापविशुद्धये।

Verse 56

चैत्रे मासि तु संप्राप्ते सुरभ्या पूज्येद्धरिम् । नैवेद्यं गुणिकाः प्रोक्ता धूपं सर्जरसोद्भवम्

चैत्रमासे संप्राप्ते सुरभ्या हरिं पूजयेत्; नैवेद्यं गुणिकाः प्रोक्ता, धूपं सर्जरसोद्भवम्।

Verse 57

कुशोदकं च संप्राश्य कायशुद्धिमवाप्नुयात् । वैशाखे किंशुकैः पूजां यथावच्च घृताशनैः

कुशोदकं च संप्राश्य कायशुद्धिमवाप्नुयात्; वैशाखे किंशुकैः पूजां यथावच्च घृताशनैः।

Verse 58

नैवेद्यं च सुरामांसं धूपं च विनिवेदयेत् । दधिप्राशनमेवात्र कर्तव्यं कायशुद्धये

नैवेद्यं सुरामांसं धूपं च विनिवेदयेत्; दधिप्राशनमेवात्र कर्तव्यं कायशुद्धये।

Verse 59

पुष्पपाटलया पूजा विधातव्या रवेर्नृप । नैवेद्ये सक्तवः प्रोक्ताः प्राशनं च घृतं स्मृतम्

हे नृप, रवेः पूजां पुष्पपाटलया विधातव्या। नैवेद्ये सक्तवः प्रोक्ताः, प्राशनं च घृतं स्मृतम्॥

Verse 60

कपिलाया महावीर सर्वपापविशुद्धये । आषाढे मुनिपुष्पैश्च पूजयेद्भास्करं नृप

हे महावीर, सर्वपापविशुद्धये कपिलाया (कपिलागोः) विधानं कर्तव्यम्। आषाढे, हे नृप, मुनिपुष्पैर्भास्करं पूजयेत्॥

Verse 61

नैवेद्ये घारिका प्रोक्ता प्राशनं मधुसर्पिषोः । धूपं चैवागरुं दद्यात्परया श्रद्धया युतः

नैवेद्ये घारिका प्रोक्ता, प्राशनं मधुसर्पिषोः। धूपं चैवागरुं दद्यात् परया श्रद्धया युतः॥

Verse 62

श्रावणे तु कदंबेन पूजनं तीक्ष्णदीधितेः । नैवेद्ये मोदकाश्चैव तगरं धूप माददेत्

श्रावणे तु कदंबेन पूजनं तीक्ष्णदीधितेः। नैवेद्ये मोदकाश्चैव तगरं धूपमाददेत्॥

Verse 63

गोशृंगोदकमादाय सद्यः पापात्प्रमुच्यते । जात्या भाद्रपदे पूजा क्षीरनैवेद्यमाददेत्

गोशृंगोदकमादाय सद्यः पापात्प्रमुच्यते। जात्या भाद्रपदे पूजा क्षीरनैवेद्यमाददेत्॥

Verse 64

धूपं नखसमुद्भूतं प्राशनं क्षीरमेव च । आश्विने कमलैः पूजा नैवेद्ये घृतपूरिका

धूपार्थं नखसमुद्भूतं सुगन्धिद्रव्यं समर्पयेत्, प्राशनं क्षीरमेव विधीयते। आश्विनमासे कमलैः पूजां कुर्यात्, नैवेद्ये च घृतपूरिकां निवेदयेत्।

Verse 65

धूपं कुंकुमजं प्रोक्तं कर्पूरप्राशनं स्मृतम्

धूपं कुंकुमजं प्रोक्तं, प्राशनं कर्पूरमेव स्मृतम्; एतद्विधिना देवपूजा सम्यग् भवति।

Verse 66

तुलस्या कार्तिके पूजा भास्करस्य प्रकीर्तिता । नैवेद्ये चैव खंडाख्यं धूपं कौसुंभिकं नृप

कार्तिके तुलस्या भास्करस्य पूजा प्रकीर्तिता। नैवेद्ये खण्डाख्यं मधुरं दद्यात्, धूपं च कौसुंभिकं, नृप।

Verse 67

प्राशनं च लवंगाख्यं सर्वपापविशोधनम् । भृंगराजेन पूजा च सौम्ये मासि समाचरेत्

लवंगाख्यं प्राशनं च कुर्यात्, तत् सर्वपापविशोधनम्। सौम्ये मासि भृंगराजेन पूजां समाचरेत्।

Verse 68

नैवेद्ये फेणिका देया धूपं गुडसमुद्भवम् । कंकोलप्राशनं चैव भास्करस्य प्रतुष्टये

नैवेद्ये फेणिकां दद्यात्, धूपं गुडसमुद्भवम् अर्पयेत्। कंकोलप्राशनं चैव भास्करस्य प्रतुष्टये।

Verse 69

शतपत्रिकया पूजा पौषे मासि रवेः स्मृता । सहजं धूपमादिष्टं नैवेद्ये शुष्कली तथा

पौषमासे रवेः पूजां शतपत्रिकया विधिः स्मृतः। सहजधूपोऽत्र निर्दिष्टो नैवेद्ये च शुष्कली तथा॥

Verse 70

प्राशने पूर्वमुक्तानि सर्वाण्येव समाचरेत् । समाप्तौ च ततो दद्यात्षड्भागं गृहसंभवम्

प्राशने पूर्वमुक्तानि सर्वाण्येव समाचरेत्। समाप्तौ च ततः षड्भागं गृहसंभवं दद्यात्॥

Verse 71

ब्राह्मणाय नृपश्रेष्ठ सर्वपापविशुद्धये । इष्टभोज्यं ततः कार्यं स्वशक्त्या पार्थिवोत्तम

ब्राह्मणाय नृपश्रेष्ठ सर्वपापविशुद्धये। इष्टभोज्यं ततः कार्यं स्वशक्त्या पार्थिवोत्तम॥

Verse 72

एवं तु कुरुते योऽत्र सप्तमीं भास्करोद्भवाम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो निर्मलत्वं स गच्छति

एवं तु कुरुते योऽत्र सप्तमीं भास्करोद्भवाम्। सर्वपापविनिर्मुक्तो निर्मलत्वं स गच्छति॥

Verse 73

ब्राह्मणा ऊचुः । एवं पुरा वै कथिता रोहिताश्वाय धीमते । मार्कंडेन महाभाग तस्मात्त्वमपि तां कुरु

ब्राह्मणा ऊचुः। एवं पुरा वै कथिता रोहिताश्वाय धीमते। मार्कण्डेन महाभाग तस्मात्त्वमपि तां कुरु॥

Verse 74

येन संजायते सम्यक्पुरश्चरणमेव ते

येन उपायेन तव सम्यक् यथाविधि पुरश्चरणमेव पूर्णतया सिद्ध्यति।

Verse 75

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा पुष्पोऽपि द्विजसत्तमाः । तां चक्रे सप्तमीं हृष्टो यथा तेन निवेदिता

सूत उवाच—तस्य वचनं श्रुत्वा पुष्पोऽपि, हे द्विजसत्तमाः, हृष्टः सन् तेन यथा निवेदिता तथा सप्तमीं चकार।

Verse 76

षड्भागं प्रददौ तस्मै ब्राह्मणाय महात्मने । स्ववित्तस्य गृहस्थस्य कुप्याकुप्यस्य कृत्स्नशः

गृहस्थः स स्ववित्तस्य कुप्याकुप्यस्य कृत्स्नशः षड्भागं महात्मने तस्मै ब्राह्मणाय प्रददौ।

Verse 77

सोऽपि जग्राह तद्वित्तं प्रहृष्टेनांतरात्मना । सुवर्णमणि रत्नानि संख्यया परिवर्जितम्

सोऽपि तद्वित्तं प्रहृष्टेनान्तरात्मना जग्राह; सुवर्णमणिरत्नानि संख्यया परिवर्जितानि।

Verse 162

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये पुरश्चरणसप्तमीव्रतविधानवर्णनंनाम द्विषष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः

इति श्रीस्कान्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये ‘पुरश्चरणसप्तमीव्रतविधानवर्णनम्’ नाम द्विषष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः समाप्तः।