Adhyaya 122
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 122

Adhyaya 122

अध्यायः १२२ सूत-ऋषिसंवादरूपः, पूर्वोक्तदैत्यवधकथाभ्यः परं केदारकेन्द्रितं पापनाशिन्याख्यानं प्रवर्तते। ऋषयः पृच्छन्ति—हिमालये गङ्गाद्वारे समीपे श्रूयमाणं केदारं कथं प्रतिष्ठितम् इति। सूतः कथयति—शिवस्य ऋतुधर्मः; स दीर्घकालं हिमालयप्रदेशे वसति, किन्तु हिमपातकाले मार्गो दुर्गमः, तस्मात् अन्यत्रापि तस्य निवासव्यवस्था कृता। ततः पुरावृत्तान्तः—हिरण्याक्षदैत्येन इन्द्रः पदच्युतः सन् गङ्गाद्वारे तपः करोति। शिवो महिषरूपेण प्रादुर्भूय इन्द्रस्य प्रार्थनां शृणोति, तेषां दैत्यप्रधानान् निहन्ति; तेषां आयुधानि तं न बाधन्ते। इन्द्रस्य प्रेरणया स लोकानां रक्षणार्थं तस्मिन्नेव रूपे तिष्ठति, स्फटिकनिर्मलां कुण्डीं प्रतिष्ठापयति। शुद्धभक्तः कुण्डीं दृष्ट्वा त्रिवारं जलं पिबेत्, निर्दिष्टहस्त-दिक्-न्यासैः, मातृ-पितृवंश-स्वात्मसम्बद्धमुद्राभिश्च देहकर्म दिव्याज्ञया समन्वयति। इन्द्रः नित्यपूजां स्थापयति, ‘केदार’ इति नाम ददाति (छेदक-विदारकत्वात्), रम्यं देवालयं च निर्मापयति। हिमालये चतुर्मासेषु मार्गावरोधकाले, सूर्ये वृश्चिकात् कुम्भपर्यन्तं, आनर्तदेशे हाटकेश्वरक्षेत्रे शिवस्य निवासः कथ्यते; तत्र रूपप्रतिष्ठा, मन्दिरनिर्माणं, निरन्तरपूजा च विधीयते। चतुर्मासपूजया शिवसामीप्यं, ऋतुव्यतिक्रमेऽपि भक्त्या पापनाशः; विद्वांसः गीतनृत्यैः स्तुवन्ति। नारदवचनं च—केदारजलपानं गयायां पिण्डदानं च ब्रह्मज्ञानं पुनर्जन्मविमोचनं च साधयतः। श्रवण-पठन-कारणेनापि पापराशिनाशः कुलोद्धारश्च इति फलश्रुतिः।

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोस्मि द्विजोत्तमाः । यथा स निहतो देव्या महिषाख्यो दनूत्तमः

सूत उवाच । द्विजोत्तमाः, यत्पृष्टोऽस्मि तदिदं सर्वमाख्यातम्—यथा देव्या महिषाख्यो दनूत्तमो निहतः ।

Verse 2

सांप्रतं कीर्तयिष्यामि कथां पातकनाशिनीम् । केदारसंभवां पुण्यां तां शृणुध्वं समाहिताः

सांप्रतमहं कीर्तयिष्यामि कथां पातकनाशिनीम् । केदारसम्भवां पुण्यां तां शृणुध्वं समाहिताः ।

Verse 3

ऋषय ऊचुः । केदारः श्रूयते सूत गंगाद्वारे हिमाचले । स कथं चेह संप्राप्तः सर्वं विस्तरतो वद

ऋषय ऊचुः । केदारः श्रूयते सूत गङ्गाद्वारे हिमाचले । स कथं चेह संप्राप्तः सर्वं विस्तरतो वद ।

Verse 4

सूत उवाच । एतत्सत्यं गिरौ तस्मिन्स्वयंभूः संस्थितः प्रभुः । परं तत्र वसेद्देवो यावन्मासाष्टकं द्विजाः

सूत उवाच—एतत्सत्यं; तस्मिन् गिरौ स्वयम्भूः प्रभुः संस्थितः। परं तत्र देवो मासाष्टकपर्यन्तं वसति, हे द्विजाः॥

Verse 5

यावद्घर्मश्च वर्षा च तावत्तत्र वसेत्प्रभुः । शीतकाले पुनश्चात्र क्षेत्रे संतिष्ठते सदा

यावद्घर्मश्च वर्षा च तावत्तत्र वसेत्प्रभुः। शीतकाले पुनश्चात्र क्षेत्रे सदा संतिष्ठते॥

Verse 6

ऋषय ऊचुः । किं तत्कार्यं वसेद्येन क्षेत्रे मासचतुष्टयम् । हिमाचले यथैवाष्टौ सूतपुत्र वदस्व नः

ऋषय ऊचुः—किं तत्कार्यं येन क्षेत्रे मासचतुष्टयं वसेत्? हिमाचले यथैवाष्टौ; सूतपुत्र वदस्व नः॥

Verse 7

सूत उवाच । पूर्वं स्वायंभुवस्यादौ मनोर्दैत्यो महाबलः । हिरण्याक्षो महातेजास्तपोवीर्यसमन्वितः

सूत उवाच—पूर्वं स्वायम्भुवस्यादौ मनोः दैत्यो महाबलः। हिरण्याक्षो महातेजाः तपोवीर्यसमन्वितः॥

Verse 8

तैर्व्याप्तं जगदेतद्धि निरस्य त्रिदशाधिपम् । यज्ञ भागाश्चदेवानां हृता वीर्यप्रभावतः

तैर्व्याप्तं जगदेतद्धि निरस्य त्रिदशाधिपम्। यज्ञभागाश्च देवानां हृता वीर्यप्रभावतः॥

Verse 9

अथ शक्रः सुरैः सार्धं गंगाद्वारं समाश्रितः । तपस्तेपे सुदुःखार्तो राज्यश्रीपरिवर्जितः

अथ शक्रः सुरैः सार्धं गङ्गाद्वारं समाश्रितः । सुदुःखार्तो राज्यश्रीपरिवर्जितस्तपस्तेपे ॥

Verse 10

तस्यैवं तप्यमानस्य तपस्तीव्रं महात्मनः । माहिषं रूपमास्थाय निश्चक्राम धरातलात्

तस्यैवं तप्यमानस्य तपस्तीव्रं महात्मनः । माहिषं रूपमास्थाय निश्चक्राम धरातलात् ॥

Verse 11

स्वयमेव महादेवस्ततः शक्रमुवाच ह । केदारयामि मे शीघ्रं ब्रूहि सर्वं सुरोत्तम । दैत्यानामथ सर्वेषां रूपेणानेन वासव

स्वयमेव महादेवस्ततः शक्रमुवाच ह । केदारयामि मे शीघ्रं ब्रूहि सर्वं सुरोत्तम । दैत्यानामथ सर्वेषां रूपेणानेन वासव ॥

Verse 12

इन्द्र उवाच । हिरण्याक्षो महादैत्यः सुबाहुर्वक्र कन्धरः । त्रिशृंगो लोहिताक्षश्च पंचैतान्दारय प्रभो । हतैरेतैर्हतं सर्वं दानवानामसंशयम्

इन्द्र उवाच । हिरण्याक्षो महादैत्यः सुबाहुर्वक्रकन्धरः । त्रिशृङ्गो लोहिताक्षश्च पञ्चैतान्दारय प्रभो । हतैरेतैर्हतं सर्वं दानवानामसंशयम् ॥

Verse 13

किमन्यैः कृपणैर्ध्वस्तैर्यैः किंचिन्नात्र सिध्यति । तस्य तद्वचनश्रुत्वा भगवांस्तूर्णमभ्यगात् । यत्र दानवमुख्योऽसौ हिरण्याक्षो महाबलः

किमन्यैः कृपणैर्ध्वस्तैर्यैः किंचिन्नात्र सिध्यति । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भगवांस्तूर्णमभ्यगात् । यत्र दानवमुख्योऽसौ हिरण्याक्षो महाबलः ॥

Verse 14

अथ तं दूरतो दृष्ट्वा महिषं पर्वतोपमम् । आयातं रौद्ररूपेण दानवाः सर्वतश्च ते

अथ तं दूरतो दृष्ट्वा महिषं पर्वतोपमम्, रौद्ररूपेणाभ्यायान्तं सर्वतो दानवाः समागताः।

Verse 15

ततो जघ्नुश्च पाषाणैर्लगुडैश्च तथापरे । क्ष्वेडितास्फोटितांश्चक्रुस्तथान्ये बलगर्विताः

ततोऽपरे पाषाणैर्लगुडैश्च तं जघ्नुḥ; अन्ये बलगर्विताः क्ष्वेडितास्फोटितानि चक्रुः।

Verse 16

अथवमन्य तान्देवः प्रहारं लीलया ददौ । यत्रास्ते दानवेन्द्रोऽसौ चतुर्भिः सचिवैः सह

अथ देवेस्तानवमन्य लीलया प्रहारं ददौ, यत्र दानवेन्द्रोऽसौ चतुर्भिः सचिवैः सह स्थितः।

Verse 17

ततः शस्त्रं समुद्यम्य यावद्धावति सम्मुखः । तावच्छृंगप्रहारेण सोनयद्यमसादनम्

ततः शस्त्रं समुद्यम्य सम्मुखं यावद्धावति, तावच्छृङ्गप्रहारेण तं यमसादनं निनाय।

Verse 18

हत्वा तं सचिवान्पश्चात्सुबाहुप्रमुखांश्च तान् । जघान हन्यमानोऽपि समन्ताद्दानवैः परैः

तं हत्वा सचिवान् पश्चात् सुबाहुप्रमुखानपि, समन्ताद्दानवैः परैर्हन्यमानोऽपि तान् जघान।

Verse 19

न तस्य लगते क्वापि शस्त्रं गात्रे कथंचन । यत्नतोऽपि विसृष्टं च लब्धलक्षैः प्रहारिभिः

न तस्य गात्रे क्वापि कथञ्चन शस्त्रं लगति स्म; यत्नतोऽपि लब्धलक्षैः प्रहारिभिः विसृष्टं न स्पृशति स्म।

Verse 20

एवं पंच प्रधानास्तान्हत्वा दैत्यान्महेश्वरः । भूयो जगाम तं देशं यत्र शक्रो व्यवस्थितः । अब्रवीच्च प्रहष्टात्मा ततः शक्रं तपोन्वितम्

एवं पञ्च प्रधानान् दैत्यान् हत्वा महेश्वरः पुनर्जगाम तं देशं यत्र शक्रो व्यवस्थितः; ततः प्रहृष्टात्मा तपोन्वितं शक्रमब्रवीत्।

Verse 22

मत्तोऽन्यदपि देवेश वरं प्रार्थय वांछितम् । कैलासशिखरं येन गच्छामि त्वरयाऽन्वितः

मत्तोऽन्यदपि देवेश वरं प्रार्थय वाञ्छितम्; येन कैलासशिखरं त्वरयाऽन्वितो गच्छामि।

Verse 23

इन्द्र उवाच । अनेनैव हि रूपेण तिष्ठ त्वं चात्र शंकर । त्रैलोक्यरक्षणार्थाय धर्माय च शिवाय च

इन्द्र उवाच—अनेनैव हि रूपेण तिष्ठ त्वं चात्र शंकर; त्रैलोक्यरक्षणार्थाय धर्माय च शिवाय च।

Verse 24

श्रीभगवानुवाच । एतद्रूपं मया शक्र कृतं तस्य वधाय वै । अवध्यः सर्वभूतानां यतोन्येषां मया हतः

श्रीभगवानुवाच—एतद्रूपं मया शक्र कृतं तस्य वधाय वै; अवध्यः सर्वभूतानां ततोऽन्यैर्न हतः, मया हतः।

Verse 25

तस्मादत्रैव ते वाक्यात्स्थास्यामि सुर सत्तम । अनेनैव तु रूपेण मोक्षदः सर्वदेहिनाम्

तस्मात् तव वचनादत्रैव स्थास्यामि, सुरसत्तम। अनेनैव रूपेण सर्वदेहिनां मोक्षप्रदः भविष्यामि॥

Verse 26

एवमुक्त्वा विरूपाक्षश्चक्रे कुंडं ततः परम् । शुद्धस्फटिकसंकाशं सुस्वादुक्षीरवत्प्रियम्

एवमुक्त्वा विरूपाक्षः ततः परं कुण्डं चकार। शुद्धस्फटिकसंकाशं सुस्वादुक्षीरवत्प्रियम्॥

Verse 27

ततः प्रोवाच देवेन्द्रं मेघगंभीरया गिरा । शृण्वतां सर्वदेवानां भगवांस्त्रिपुरातकः

ततः स भगवान् त्रिपुरान्तकः सर्वदेवानां शृण्वतां मेघगंभीरया गिरा देवेन्द्रं प्रोवाच॥

Verse 28

यो मां दृष्ट्वा शुचिर्भूत्वा कुंडमेतत्प्रपश्यति । त्रिः पीत्वा वामसव्येन द्वाभ्यां चैव ततो जलम्

यो मां दृष्ट्वा शुचिर्भूत्वा कुण्डमेतत्प्रपश्यति। त्रिः पीत्वा वामसव्येन द्वाभ्यां चैव ततो जलम्॥

Verse 30

वामेन मातृकं पक्षं दक्षिणेनाथ पैतृकम् । उभाभ्यामथ चात्मानं कराभ्यां मद्वचो यथा

वामेन मातृकं पक्षं दक्षिणेनाथ पैतृकम्। उभाभ्यामथ चात्मानं कराभ्यां मद्वचो यथा॥

Verse 31

इन्द्र उवाच । अहमागत्य नित्यं त्वां स्वर्गाद्वृषभवाहन । अत्रस्थं पूजयिष्यामि पास्यामि च तथोदकम्

इन्द्र उवाच—अहं स्वर्गाद् आगत्य नित्यं त्वाम् अत्रावस्थितं वृषभध्वजं पूजयिष्यामि, तथा चैतत् पवित्रं तोयम् अपि पास्यामि।

Verse 32

के दारयामि यत्प्रोक्तं त्वया महिषरूपिणा । केदार इति नाम्ना त्वं ततः ख्यातो भविष्यसि

महिषरूपिणा त्वया यत् प्रोक्तं तत् अहं धारयामि; अतः ‘केदार’ इति नाम्ना त्वं ततः ख्यातो भविष्यसि।

Verse 33

श्रीभगवानुवाच । यद्येवं कुरुषे शक्र ततो दैत्यभयं न ते । भविष्यति परं तेजो गात्रे संपत्स्यतेऽखिलम्

श्रीभगवान् उवाच—यदि एवं करोषि शक्र, तदा दानवभयं न ते भविष्यति; परं तेजो गात्रे अखिलं संपत्स्यते।

Verse 34

एवमुक्तः सहस्राक्षस्ततः प्रासादमुत्तमम् । तदर्थं निर्मयामास साध्वालोकं मनोहरम्

एवम् उक्तः सहस्राक्षः ततः तदर्थम् उत्तमं प्रासादं निर्मयामास—साध्वालोकं मनोहरं रमणीयं च।

Verse 35

ततः प्रणम्य तं देवमनुमन्त्र्य ततः परम् । जगाम निजमावासं मेरुशृंगाग्रसंस्थितम्

ततः स तं देवं प्रणम्य, अनुमन्त्र्य च, निजमावासं जगाम—मेरुशृङ्गाग्रसंस्थितम्।

Verse 36

ततश्चागत्य नित्यं स स्वर्गाद्देवस्य शूलिनः । केदारस्य सुभक्त्याढ्यां पूजां चक्रे समाहितः

ततः स नित्यं स्वर्गादागत्य शूलिनो देवस्य केदारस्य सुभक्त्याढ्यां पूजां समाहितचित्तः चकार।

Verse 37

मन्त्रोदकं च त्रिः पीत्वा ययौ ब्राह्मणसत्तमाः । कस्यचित्त्वथ कालस्य यावत्तत्र समाययौ

मन्त्रोदकं त्रिः पीत्वा स ब्राह्मणसत्तमः प्रययौ; कस्यचित्कालस्य व्यतीते पुनस्तत्रैव समाययौ।

Verse 38

तावद्धिमेन तत्सर्वं गिरेः शृंगं प्रपूरितम् । तच्च कुण्डं स देवश्च प्रासादेन समन्वितः

तावत् हिमेन गिरेः शृङ्गं सर्वं प्रपूरितम्; तत् कुण्डं च स देवश्च प्रासादसमन्वितः प्रादुरभूत्।

Verse 39

ततो दुःखपरीतात्मा भक्त्या परमया युतः । तां दिशं प्रणिपत्योच्चैर्जगाम निजमंदिरम्

ततः स दुःखपरीतात्मा परमभक्तियुतः तां दिशं प्रणिपत्योच्चैः निजमन्दिरं जगाम।

Verse 40

एवमागच्छतस्तस्य गतं मासचतुष्टयम् । अपश्यतो महादेवं दिदृक्षागतचेतसः

एवमागच्छतः तस्य मासचतुष्टयं गतं; महादेवं नापश्यत्, दिदृक्षया आगतचेतसः।

Verse 41

ततः प्राप्ते पुनर्विप्रा घर्मकाले हिमालये । संयातो दृक्पथं देवः स तथारूपसंस्थितः

ततः पुनर्विप्राः, हिमालये घर्मकाले प्राप्ते, स देवः तथारूपेणैव संस्थितः सन् दृक्पथं समायातः।

Verse 42

ततः पूजां विधायोच्चैश्चातुर्मास्यसमुद्भवाम् । गीतवाद्यादिकं चक्रे तत्पुरः श्रद्धयान्वितः

ततः स चातुर्मास्यसमुद्भवां पूजां विधिवदुच्चैर्विधाय, तत्पुरः श्रद्धयान्वितो गीतवाद्यादिकं चकार।

Verse 43

अथ देवः समालोक्य तां श्रद्धां तस्य गोपतेः । प्रोवाच दर्शनं गत्वा भगवांस्त्रिपुरांतकः

अथ देवः तस्य गोपतेः श्रद्धां समालोक्य, भगवांस्त्रिपुरान्तकः दर्शनं गत्वा तं प्रोवाच।

Verse 44

परितुष्टोऽस्मि देवेश भक्त्या चानन्ययाऽनया । तस्मात्प्रार्थय दास्यामि यं कामं हृदिसंस्थितम्

परितुष्टोऽस्मि देवेश, भक्त्या चानन्ययाऽनया; तस्मात् प्रार्थय—हृदिसंस्थितं यं कामं, तं दास्यामि।

Verse 45

शक्र उवाच । तव प्रसादात्संजातं ममैश्वर्यमनुत्तमम् । यत्किंचित्त्रिषु लोकेषु तत्सर्वं गृहसंस्थितम्

शक्र उवाच—तव प्रसादात् मम अनुत्तममैश्वर्यं संजातम्; यत्किञ्चित् त्रिषु लोकेषु, तत्सर्वं मम गृहे संस्थितम्।

Verse 46

तस्माद्यदि प्रसादं मे करोषि वृषभध्वज । वरं वा यच्छसि प्रीतस्तत्कुरुष्व वचो मम

तस्मात् यदि मे प्रसादं करोषि, वृषभध्वज, अथवा प्रीतः सन् वरं ददासि, तर्हि ममैतद्वचनं सम्यक् कुरु।

Verse 47

पर्वतोऽयं भवेद्गम्यो मासानष्टौ सुरेश्वर । यावन्मीनस्थितो भानुः प्रगच्छति श्रुतं मया

सुरेश्वर, यावन्मीनस्थितो भानुः प्रचरति इति श्रुतं मया; तावदयं पर्वतोऽष्टमासान् गम्यः कथ्यते।

Verse 48

ततः परमगम्यश्च हिमपूरेण संवृतः । यदा स्याच्चतुरो मासान्यावत्कुम्भगतो रविः

ततः परं हिमपूरेण संवृतः सन् परमगम्यः भवति; यावत् चतुरो मासान् कुम्भगतो रविः स्यात्।

Verse 49

संजायतेऽप्यगम्यश्च ममापि त्रिपुरांतक । किं पुनः स्वल्पसत्त्वानां नरादीनां सुरेश्वर

त्रिपुरान्तक, ममापि अगम्यः संजायते; किं पुनः स्वल्पसत्त्वानां नरादीनां, सुरेश्वर।

Verse 50

तस्मात्स्वर्गेऽथ पाताले मर्त्ये वा त्रिदशेश्वर । कुरुष्वानेनरूपेण स्थितिं मासचतुष्टयम् । येन न स्यात्प्रतिज्ञाया हानिर्मम सुरेश्वर

तस्मात् स्वर्गेऽथ पाताले मर्त्ये वा त्रिदशेश्वर, अनेनैव रूपेण मासचतुष्टयं स्थितिं कुरु; येन मम प्रतिज्ञाया हानिर्न स्यात्, सुरेश्वर।

Verse 51

सूत उवाच । ततो देवश्चिरं ध्यात्वा प्रोवाच बलसूदनम् । परं संतोषमापन्नो मेघनिर्घोषनिःस्वनम्

सूत उवाच—ततः स देवश्चिरं ध्यात्वा बलसूदनं प्रति प्रोवाच; परं संतोषमापन्नो मेघनिर्घोषसदृशेन निःस्वनेन वाचं व्याहरत्।

Verse 52

आनर्तविषये क्षेत्रं हाटकेश्वरसंज्ञितम् । अस्मदीयं सहस्राक्ष विद्यते धरणीतले

ଆନର୍ତବିଷୟେ ହାଟକେଶ୍ୱରସଂଜ୍ଞିତଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଭୂତଲେ ବିଦ୍ୟତେ; ତଦସ୍ମାକମେବ, ହେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ।

Verse 53

तत्राहं वृश्चिकस्थेऽर्के सदा स्थास्यामि वासव । यावत्कुम्भस्य पर्यंतं तव वाक्यादसंशयम्

ତତ୍ରାହଂ ବାସବ, ବୃଶ୍ଚିକସ୍ଥେ ଽର୍କେ ଆରଭ୍ୟ କୁମ୍ଭସ୍ୟ ପର୍ୟନ୍ତଂ ସଦା ସ୍ଥାସ୍ୟାମି; ତବ ବାକ୍ୟାଦସଂଶୟମ୍।

Verse 54

तस्मात्तत्र द्रुतं गत्वा कृत्वा प्रासादमुत्तमम् । मम रूपं प्रतिष्ठाप्य कुरुपूजा यथोचिताम् । येन तत्र निजं तेजो धारयामि तवार्थतः

ତସ୍ମାତ୍ ତତ୍ର ଦ୍ରୁତଂ ଗତ୍ୱା ଉତ୍ତମଂ ପ୍ରାସାଦଂ କୃତ୍ୱା, ମମ ରୂପଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ୟ, ଯଥୋଚିତାଂ ପୂଜାଂ କୁରୁ; ଯେନାହଂ ତତ୍ର ନିଜଂ ତେଜଃ ତବାର୍ଥତଃ ଧାରୟାମି।

Verse 55

सूत उवाच । एतच्छ्रुत्वा सहस्राक्षो देवदेवस्य शूलिनः । गत्वा तत्र ततश्चक्रे यद्देवेनेरितं वचः

ସୂତ ଉવାଚ—ଏତଦ୍ ଶ୍ରୁତ୍ୱା ସହସ୍ରାକ୍ଷୋ ଦେବଦେବସ୍ୟ ଶୂଲିନଃ; ତତ୍ର ଗତ୍ୱା ତଦା ଚକ୍ରେ ଯଦ୍ ଦେବେନେରିତଂ ବଚଃ।

Verse 56

प्रासादं निर्मयित्वाथ रूपं संस्थाप्य शूलिनः । कुण्डं चक्रे च तद्रूपं स्वच्छोदकसमावृतम्

प्रासादं निर्माप्य ततः शूलिनो रूपं प्रतिष्ठाप्य, तद्रूपानुरूपं कुण्डं चकार; तत् सर्वतः स्वच्छोदकेन समावृतम्।

Verse 57

ततश्चाराधयामास पुष्पधूपानुलेपनैः । स्नात्वा कुण्डेऽपिबत्तोयं त्रिःकृत्वा च यथापुरा

ततः स पुष्पधूपानुलेपनैर्भगवन्तमाराधयामास। कुण्डे स्नात्वा त्रिःकृत्वा तोयमपिबत्, यथापुरा।

Verse 58

एवं स भगवांस्तत्र शक्रेणाराधितः पुरा । समायातोऽत्र विप्रेंद्राः सुरम्यात्तु हिमाचलात्

एवं स भगवान् तत्र पुरा शक्रेणाराधितः। सुरम्याद्धिमाचलादत्र समायातो, हे विप्रेन्द्राः।

Verse 59

यस्तमाराधयेत्सम्यक्सदा मासचतुष्टयम् । हिमपातोद्भवे मर्त्यः स शिवाय प्रपद्यते

यस्तमाराधयेत्सम्यक् सदा मासचतुष्टयम्। हिमपातोद्भवे तीर्थे स मर्त्यः शिवाय प्रपद्यते।

Verse 60

शेषकालेऽपि यः पूजां करोत्येव सुभक्तितः । स पापं क्षालयेत्प्राज्ञ आजन्ममरणांतिकम्

शेषकालेऽपि यः पूजां करोत्येव सुभक्तितः। स प्राज्ञः पापं क्षालयेदाजन्ममरणान्तिकम्।

Verse 61

तत्र गीतं प्रशंसंति नृत्यं चैव पृथग्विधम् । देवस्य पुरतः प्राज्ञाः सर्वशास्त्रविशारदाः

तत्र देवस्य पुरतः प्राज्ञाः सर्वशास्त्रविशारदाः । गीतं प्रशंसन्ति नृत्यं च नानाविधं पृथग्विधम् ॥

Verse 62

अत्र श्लोकः पुरा गीतो नारदेन सुरर्षिणा । तद्वोऽहं कीर्तयिष्यामि श्रूयतां ब्राह्मणोत्तमाः

अत्र श्लोकः पुरा गीतो नारदेन सुरर्षिणा । तद्वोऽहं कीर्तयिष्यामि श्रूयतां ब्राह्मणोत्तमाः ॥

Verse 63

केदारे सलिलं पीत्वा गयापिडं प्रदाय च । ब्रह्मज्ञानमथासाद्य पुनर्जन्म न विद्यते

केदारे सलिलं पीत्वा गयापिण्डं प्रदाय च । ब्रह्मज्ञानमथासाद्य पुनर्जन्म न विद्यते ॥

Verse 64

एतद्वः सर्वमाख्यातं केदारस्य च संभवम् । आख्यानं ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वपातकनाशनम्

एतद्वः सर्वमाख्यातं केदारस्य च संभवम् । आख्यानं ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वपातकनाशनम् ॥

Verse 65

यश्चैतत्छृणुयात्सम्यक्पठेद्वा तस्य चाग्रतः । श्रावयेद्वापि वा विप्राः सर्वपातकनानम् । केदारस्य स पापौघैर्मुच्यते तत्क्षणान्नरः

यश्चैतच्छृणुयात्सम्यक्पठेद्वा तस्य चाग्रतः । श्रावयेद्वापि वा विप्राः सर्वपातकनाशनम् । केदारस्य स पापौघैर्मुच्यते तत्क्षणान्नरः ॥

Verse 294

कराभ्यां स पुमान्नूनं तारयेच्च कुलत्रयम् । अपि पापसमाचारं नरकेऽपि व्यव स्थितम्

स पुमान् स्वकराभ्यां नूनं कुलत्रयं तारयेत्। पापसमाचारोऽपि नरके व्यवस्थितोऽपि स्यात् तं अपि उद्धरेत्॥