Adhyaya 12
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 12

Adhyaya 12

सूत उवाच—राजा वसुधापालः पुरन्दरपुरसदृशीं रम्यां नगर्यां निर्मितवान्। तत्र रत्नमयगृहाणि, स्फटिकप्रासादाः कैलासशिखरसमाः, ध्वजपताकाः, सुवर्णतोरणानि, मणिसोपानयुक्ताः पुष्करिण्यः, उद्यानानि, कूपाः, नगरोपकरणानि च सम्यक् विन्यस्तानि। ततः स सर्वसम्पन्नां तां ब्राह्मणेभ्यः श्रेष्ठेभ्यः नived्य कृतकृत्यो बभूव। शङ्खतीर्थे स्थित्वा स पुत्रान् पौत्रान् भृत्यान् च समाहूय शासनमादिशत्—एषा दत्ता ब्राह्मणनगरी सततप्रयत्नेन रक्ष्यताम्, यथा सर्वे ब्राह्मणाः सन्तुष्टाः स्युः। यः भक्त्या ब्राह्मणान् पालयति स तेजोऽतिशयं, अजेयत्वं, श्रीं, दीर्घायुः, आरोग्यं, वंशवृद्धिं च ब्राह्मणप्रसादात् प्राप्नोति; यः तु द्वेषेण वर्तते स दुःखं, पराजयं, प्रियवियोगं, व्याधिं, निन्दां, वंशच्छेदं च लभते, अन्ते यमलोकं च गच्छति। अन्ते राजा तपसि प्रविवेश, तस्य वंशजाश्च तदुपदेशं पालयन्तः रक्षणधर्मस्य परम्परां स्थापयामासुः।

Shlokas

Verse 1

। सूत उवाच । एवं स वसुधापालो ब्राह्मणेभ्यः स्वशक्तितः । ददौ तु नगरं कृत्वा पुरंदरपुरोपमम्

सूत उवाच—एवं स वसुधापालः स्वशक्तितो ब्राह्मणेभ्यो नगरं ददौ, पुरन्दरपुरोपमं तन्निर्माय।

Verse 2

मुक्ताप्रवालवैडूर्यरत्नहेमविचित्रितैः । भ्राजमानं गृहश्रेष्ठैर्द्यौर्नक्षत्रगणैरिव

मुक्ताप्रवालवैडूर्यरत्नहेमविचित्रितैः गृहश्रेष्ठैर्भ्राजमानं, द्यौर्नक्षत्रगणैरिव तदभवत्।

Verse 3

प्रासादैः स्फाटिकैश्चैव कैलासशिखरोपमैः । पताकाशोभितैर्दिव्यैः समंतात्परिवारितम्

स्फाटिकप्रासादैः कैलासशिखरोपमैः, दिव्यपताकाशोभितैः, समन्तात् परिवारितं तदभवत्।

Verse 4

कांचनैः सुविचित्रैश्च प्रोन्नतैरमलैः शुभैः । तोरणानां सहस्रैश्च शोभितं सुमनोहरम्

काञ्चनैः सुविचित्रैः प्रोन्नतैरमलैः शुभैः सहस्रशो तोरणैः शोभितं तत् पुरं सुमनोहरम्।

Verse 5

मणिसोपानशोभाभिर्दीर्घिकाभिः समंततः । आरामकूपयंत्राद्यैः सर्वोपकरणैर्युतम् । निवेद्य ब्राह्मणेंद्राणां कृतकृत्यो बभूव सः

मणिसोपानशोभाभिर्दीर्घिकाभिः समन्ततः पुरं समलङ्कृत्य, आरामकूपयन्त्राद्यैः सर्वोपकरणैर्युतं कृत्वा, ब्राह्मणेन्द्राणां निवेद्य स कृतकृत्यो बभूव।

Verse 6

शंखतीर्थे स्थितो नित्यं समाहूय ततः सुतान् । पुत्रान्पौत्रांस्तथा भृत्यान्वाक्यमेतदुवाच ह

स नित्यं शङ्खतीर्थे स्थित्वा ततः सुतान् पुत्रान् पौत्रान् तथा भृत्यान् समाहूय वाक्यमेतदुवाच।

Verse 7

एतत्पुरं मया कृत्वा ब्राह्मणेभ्यो निवेदितम् । भवद्भिर्मम वाक्येन रक्षणीयं प्रयत्नतः

एतत्पुरं मया निर्माय ब्राह्मणेभ्यो निवेदितम्; मम वाक्येन भवद्भिः प्रयत्नतः रक्षणीयम्।

Verse 9

यथा स्युर्ब्राह्मणाः सर्वे सुखिनो हृष्टमानसाः । युष्माभिः पालनं कार्यं तथा सर्वैः समाहितैः । यश्चैतान्भक्तिसंयुक्तः पालयिष्यति भूमिपः । अन्योऽपि परमं तेजः स संप्राप्स्यति भूतले

यथा सर्वे ब्राह्मणाः सुखिनो हृष्टमानसाः स्युः, तथा युष्माभिः सर्वैः समाहितैः पालनं कार्यम्। यश्चैतान् भक्तिसंयुक्तः पालयिष्यति भूमिपः, अन्योऽपि स भूतले परमं तेजः संप्राप्स्यति।

Verse 10

अजेयः सर्वशत्रूणां प्रतापी स्फी तिसंयुतः । भविष्यति न सन्देहो ब्राह्मणानां स पालनात्

असौ सर्वशत्रूणामजेयः प्रतापवान् श्रीसमन्वितश्च भविष्यति—नात्र संशयः; ब्राह्मणपालनात् एवैतत् फलम्।

Verse 11

पुत्रपौत्रसुभृत्याढ्यो दीर्घायू रोगवर्जितः । ब्राह्मणानां प्रसादेन मम वाक्याद्भविष्यति

ब्राह्मणप्रसादेन मम वाक्यप्रभावतः च सः पुत्रपौत्रसुसेवकसमृद्धः, दीर्घायुः, रोगवर्जितश्च भविष्यति।

Verse 12

यः पुनर्द्वेषसंयुक्तः संतापं चैव नेष्यति । एतान्ब्राह्मणशार्दूलान्नरकं स प्रयास्यति

यः पुनर्द्वेषयुक्तः सन् संतापमेव प्राप्स्यति; एतान् ब्राह्मणशार्दूलान् पीडयन् स नरकं गमिष्यति।

Verse 13

तथा दुःखानि संप्राप्य दृष्ट्वा नैकान्पराभवान् । वियोगानिष्टबन्धूनां व्याधिग्रस्तो विगर्हितः

स तथा नानादुःखानि प्राप्य, अनेकान् पराभवान् दृष्ट्वा, इष्टबन्धुवियोगं च, व्याधिग्रस्तः सन् विगर्हितो भविष्यति।

Verse 14

वंशोच्छेदं समासाद्य गमिष्यति यमालयम् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन रक्षणीयमिदं पुरम् । मम वाक्याद्विशेषेण हितमिच्छद्भिरात्मनः

वंशोच्छेदं समासाद्य स यमालयं गमिष्यति; तस्मात् सर्वप्रयत्नेन इदं पुरं रक्षणीयम्—मम वाक्याद् विशेषेण, आत्महितमिच्छद्भिः।

Verse 15

एवं स भूपतिः सर्वांस्ता नुक्त्वा तपसि स्थितः । तेऽपि सर्वे तथा चक्रुर्यथा तेन च शिक्षिताः

एवं स भूपतिः सर्वान् तान् उक्त्वा तपसि स्थितः । तेऽपि सर्वे तथा चक्रुः यथा तेन च शिक्षिताः ॥