Adhyaya 10

Verse 2

सूत उवाच । आनर्त्ताधिपतिर्भूपश्चमत्कार इति स्मृतः । एतस्मिन्नंतरे प्राप्तस्तत्र हंतुं वने मृगान् । स ददर्श मृगीं दूरान्निश्चलांगीं तरोरधः । स्तनं सुताय यच्छंतीं विश्वस्तामकुतोभयाम्

सूत उवाच। आनर्त्ताधिपतिर्भूपश्चमत्कार इति स्मृतः। एतस्मिन्नन्तरे प्राप्तस्तत्र हन्तुं वने मृगान्॥ स ददर्श मृगीं दूरान्निश्चलाङ्गीं तरोरधः। स्तनं सुताय यच्छन्तीं विश्वस्तामकुतोभयाम्॥

Verse 3

अथ तां पार्थिवस्तूर्णं शरेणानतपर्वणा । जघानाकर्णकृष्टेन मर्मस्थाने प्रहर्षितः

अथ तां पार्थिवस्तूर्णं शरेणानतपर्वणा। जघानाकर्णकृष्टेन मर्मस्थाने प्रहर्षितः॥

Verse 4

सहसा सा हता तेन गार्द्ध्रपत्रेण पत्रिणा । दिशो विलोकयामास समंताद्व्यथयार्दिता

सहसा तेन गार्ध्रपक्षसदृशपिच्छयुक्तेन शरेण सा विद्धा; व्यथया पीडिता सती समन्ताद् दिशो विलोकयामास।

Verse 5

अथ दृष्ट्वा महीपालं नातिदूरे धनुर्धरम् । प्रोवाचाश्रुपरिक्लिन्नवदना सुतवत्सला

अथ नातिदूरे धनुर्धरं महीपालं दृष्ट्वा, अश्रुपरिक्लिन्नवदना सुतवत्सला सा मृगी तमुवाच।

Verse 6

मृग्युवाच । अयुक्तं पृथिवीपाल यत्त्वयैतदनुष्ठितम् । हताऽहं बालवत्साऽद्य शरेणानतपर्वणा

मृग्युवाच— अयुक्तं पृथिवीपाल यत्त्वयैतदनुष्ठितम्। हताऽहं बालवत्साऽद्य शरेणानतपर्वणा॥

Verse 7

नाऽहं शोचामि भूपाल मरणं स्वशरीरगम् । यथेमं वालकं दीनं क्षीरास्वादनलंपटम्

नाऽहं शोचामि भूपाल मरणं स्वशरीरगम्। यथेमं वालकं दीनं क्षीरास्वादनलंपटम्॥

Verse 8

यस्मात्त्वयेदृशं कर्म निर्दयं समनुष्ठितम् । कुष्ठव्याधिसमायुक्तस्तस्मात्सद्यो भविष्यसि

यस्मात्त्वयेदृशं कर्म निर्दयं समनुष्ठितम्। कुष्ठव्याधिसमायुक्तस्तस्मात्सद्यो भविष्यसि॥

Verse 9

राजोवाच । स्वधर्म एष भूपानां कुर्वंति मृगसंक्षयम् । तस्मात्स्वधर्मसंयुक्तं न मां त्वं शप्तुमर्हसि

राजोवाच—भूपानां स्वधर्मोऽयम्, यत् मृगाणां संक्षयः क्रियते। तस्मात् स्वधर्मसंयुक्तं मां त्वं शप्तुम् न अर्हसि॥

Verse 10

मृग्युवाच । सत्यमेतन्महीपाल यत्त्वया परिकीर्तितम् । क्षत्त्रियाणां वधार्थाय मृगाः सृष्टाः स्वयंभुवा

मृग्युवाच—सत्यमेतन् महीपाल, यत्त्वया परिकीर्तितम्। क्षत्रियाणां वधार्थाय मृगाः सृष्टाः स्वयंभुवा॥

Verse 11

परं तेन विधिस्तेषांकृतो यस्तं महीपते । शृणुष्वाऽवहितो भूत्वा वदंत्या मम सांप्रतम्

परं तेषां विधिस्तेन कृतो यस्तं महीपते। शृणुष्वावहितो भूत्वा वदन्त्या मम साम्प्रतम्॥

Verse 12

सुप्तं मैथुनसंयुक्तं स्तनपानक्रियोद्यतम् । हत्वा मृगं जलासक्तं नरः पापेन लिप्यते

सुप्तं मैथुनसंयुक्तं स्तनपानक्रियोद्यतम्। हत्वा मृगं जलासक्तं नरः पापेन लिप्यते॥

Verse 13

एतस्मात्कारणाच्छापस्तव दत्तो मया नृप । न कामतो न मृत्योर्वा सत्येनात्मानमालभे

एतस्मात् कारणाच्छापस्तव दत्तो मया नृप। न कामतो न मृत्योर्वा; सत्येनात्मानमालभे॥

Verse 14

एवमुक्त्वा मृगी प्राणान्सा मुमोच व्यथान्विता । कुष्ठव्याधिसमायुक्तः सोऽपि राजा बभूव ह

एवमुक्त्वा सा मृगी व्यथान्विता प्राणान् मुमोच; स राजा अपि कुष्ठव्याधिसमायुक्तो बभूव ह।

Verse 15

स दृष्ट्वा कुष्ठसंयुक्तं पार्थिवः स्वं कलेवरम् । ततः स्वान्सेवकानाह समाहूय सुदुःखितः

स पार्थिवः स्वं कलेवरं कुष्ठसंयुक्तं दृष्ट्वा, सुदुःखितः समाहूय स्वान् सेवकान् आह।

Verse 16

अहं तपश्चरिष्यामि पूजयिष्यामि शंकरम् । तावद्यावत्प्रणाशो मे कुष्ठव्याधेर्भविष्यति

अहं तपश्चरिष्यामि शंकरं पूजयिष्यामि; यावत् मे कुष्ठव्याधेः प्रणाशो भविष्यति तावत्।

Verse 17

यत्किंचित्त्रिषु लोकेषु प्रार्थयंति नराः सुखम् । तत्सर्वं तपसा साध्यं तस्मात्कार्यं मया तपः

यत्किंचित् त्रिषु लोकेषु नराः सुखं प्रार्थयन्ति, तत्सर्वं तपसा साध्यम्; तस्मात् मया तपः कार्यम्।

Verse 20

समः शत्रुषु मित्रेषु समलोष्टाश्मकांचनः । भूत्वा कालं नयिष्यामि यावत्कालस्य संस्थितिः

शत्रुषु मित्रेषु च समो भूत्वा, लोष्टाश्मकाञ्चनं समं मन्ये; यावत्कालस्य संस्थितिः तावत् एवं कालं नयिष्यामि।

Verse 21

एवं तान्सेवकान्भूपः सोऽभिधाय विसृज्य च । तीर्थयात्रा परो भूत्वा बभ्राम वसुधातले

एवं तान् सेवकान् भूपः समभिधाय विसृज्य च । तीर्थयात्रापरो भूत्वा बभ्राम वसुधातले ॥

Verse 22

ततः कालेन महता प्राप्य विप्रसमुद्भवम् । उपदेशं नृपः प्राप्तः शंखतीर्थं महोदयम्

ततः कालेन महता प्राप्य विप्रसमुद्भवम् । उपदेशं नृपः प्राप्तः शंखतीर्थं महोदयम् ॥

Verse 23

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे सर्वव्याधिविनाशकम् । विख्यातं त्रिषु लोकेषु पूरितं स्वच्छवारिणा

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे सर्वव्याधिविनाशकम् । विख्यातं त्रिषु लोकेषु पूरितं स्वच्छवारिणा ॥

Verse 24

तत्राऽसौ स्नानमात्रेण तत्क्षणात्पार्थिवोतमः । कुष्ठव्याधिवि निर्मुक्तः संजातः सुमहाद्युतिः

तत्रासौ स्नानमात्रेण तत्क्षणात् पार्थिवोत्तमः । कुष्ठव्याधिविनिर्मुक्तः संजातः सुमहाद्युतिः ॥